Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Φανταστείτε ένα μέλλον στο οποίο αγαπημένα πρόσωπα που ζουν δεκάδες χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά θα μπορούν να βλέπονται μέσα από μια οθόνη και να επικοινωνούν δωρεάν. Ενα μέλλον όπου οι μηχανές θα πραγματοποιούν λεπτές χειρουργικές επεμβάσεις, όπου άλλες μηχανές θα απεικονίζουν με ακρίβεια κάθε κυβικό χιλιοστό του ανθρώπινου σώματος, όπου εμβόλια και άλλα φάρμακα θα θεραπεύουν ανίατες ασθένειες.
Ενα μέλλον στο οποίο το προσδόκιμο ζωής των ανθρώπων θα εκτινάσσονταν από τα 50 στα 80 έτη, η παιδική θνησιμότητα σχεδόν θα μηδενιζόταν και ο πληθυσμός του πλανήτη θα εκτινασσόταν από τα 2,5 στα 8 δισεκατομμύρια. Αν στα μέσα του 20ού αιώνα κάποιοι διατύπωναν δημοσίως τέτοια οράματα, θα προκαλούσαν ειρωνικά μειδιάματα. Και όμως, στις αρχές του 21ου αιώνα όλα αυτά είναι πραγματικότητα.
Πλούσιοι και φτωχοί
Φανταστείτε τώρα ένα μέλλον στο οποίο όλοι απολαμβάνουν υψηλά επίπεδα ευημερίας. Οπου το 90% του παγκόσμιου πληθυσμού διπλασιάζει το εισόδημά του, ενώ εργάζεται τις μισές ώρες από όσες εργαζόμαστε σήμερα. Φανταστείτε έναν κόσμο στον οποίο ο πλούτος που κατέχει το φτωχότερο μισό του πληθυσμού της Γης αυξανόταν από το 2% στο 30%. Εναν κόσμο όπου όλοι θα καταναλώνουν αρκετά, αλλά κανείς δεν υπερκαταναλώνει. Και φανταστείτε να γίνουν όλα αυτά σε έναν πλανήτη που μπορεί να συντηρήσει άνετα την ζωή ανθρώπων και ζώων χωρίς να καταρρεύσει κλιματολογικά.
Αν τα ειρωνικά μειδιάματα για τα οράματα των μελλοντολόγων του 1950, που περιγράφονται στην πρώτη παράγραφο, θα αποδεικνύονταν άδικα 75 χρόνια μετά, εξίσου άδικα ίσως αποδειχθούν στα τέλη του 21ου αιώνα και τα μειδιάματα που πιθανόν θα προκαλέσουν τα οράματα της δευτέρας παραγράφου, αυτά που διατυπώνουν ο διάσημος συγγραφέας του ευπώλητου βιβλίου «Το κεφάλαιο τον 21ο αιώνα» Τομά Πικετί και οι φίλοι του στη μελέτη Global Justice Report που μόλις δημοσιοποίησαν.
Αναγνωρίζουν ο γάλλος καθηγητής και οι συνάδελφοί του τη ριζοσπαστικότητα των προτάσεών τους. Αλλά πιστεύουν ότι το πιο αξιόπιστο όραμα είναι αυτό στο οποίο η βιωσιμότητα του πλανήτη αποτελεί προϋπόθεση για την ανθρώπινη ανάπτυξη. «Η νέα μας έκθεση εξετάζει τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για να προχωρήσει ο κόσμος προς αυτή τη φιλοδοξία μέχρι το τέλος του αιώνα» τονίζουν.
Τρεις προϋποθέσεις
«Ενας παγκόσμιος μετασχηματισμός που θα συμβιβάζει τη βιωσιμότητα του πλανήτη και τα υψηλά πρότυπα ευημερίας για όλους είναι εφικτός, εφόσον πληρούνται ταυτόχρονα τρεις προϋποθέσεις» σημειώνουν οι Τομά Πικετί, Λούκας Τσάνσελ, Κορνέλια Μορέν, Ροβάιντα Μοσρίφ, Μόριτς Οντέρσκι και Αμόλ Σομαντσί σε άρθρο τους στον βρετανικό «Guardian». Κατ’ αρχάς, η ταχεία απαλλαγή των ενεργειακών συστημάτων από τον άνθρακα.
Δεύτερον, μια σημαντική στροφή από την υπερκατανάλωση προς την «επάρκεια». Αυτό θα συνεπαγόταν μια απότομη μείωση των ωρών εργασίας και της χρήσης πρώτων υλών, μαζί με μεγάλες αλλαγές στα πρότυπα κατανάλωσης, τις διατροφικές συνήθειες, τη χρήση γης και τη δασική κάλυψη.
Τρίτον, η χρηματοδότηση και η πολιτική διατήρηση της απαλλαγής από τον άνθρακα και της στροφής προς την «επάρκεια», θα απαιτήσουν μια δραστική μείωση της ανισότητας των εισοδημάτων, του πλούτου και της ισχύος τόσο μεταξύ των χωρών όσο και στο εσωτερικό της κάθε χώρας ξεχωριστά.
Το στοίχημα
Η Global Justice Report (Εκθεση για την Παγκόσμια Δικαιοσύνη) αποτελεί την πρώτη προσπάθεια να προταθεί ένα πλήρως ποσοτικοποιημένο σχέδιο για τη μετάβαση σε έναν πιο δίκαιο κόσμο. Οι συντάκτες της Εκθεσης προτείνουν αναδιανομή του εισοδήματος σε παγκόσμια κλίμακα, μια βαθιά μεταρρύθμιση της διεθνούς χρηματοπιστωτικής και οικονομικής τάξης, έναν ριζικό μετασχηματισμό των ενεργειακών συστημάτων και ουσιαστικές μεταβολές στα πρότυπα κατανάλωσης.
«Σε σύγκριση με τα περισσότερα κλιματικά σενάρια (συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή), η κύρια καινοτομία είναι ότι μοντελοποιούμε και τις τέσσερις διαστάσεις μαζί και τοποθετούμε την ανισότητα και την επάρκεια στο επίκεντρο της ανάλυσης» γράφουν σε άρθρο τους στον βρετανικό «Guardian» ο Πικετί και οι συν αυτώ.
Στον πυρήνα της προτεινόμενης μεταρρύθμισης βρίσκεται η σύγκλιση μεταξύ των χωρών. Το μέσο εθνικό εισόδημα κατά κεφαλήν, που σήμερα χωρίζεται από ένα 16πλάσιο χάσμα μεταξύ των φτωχότερων (290 ευρώ τον μήνα στην υποσαχάρια Αφρική) και πλουσιότερων (4.590 ευρώ στη Βόρεια Αμερική και την Ωκεανία) περιοχών του κόσμου, θα αυξηθεί προς ένα κοινό επίπεδο περίπου 5.000 ευρώ τον μήνα σε όλες τις χώρες έως το 2100.
Ταυτόχρονα βοηθούντων και των επιτευγμάτων της τεχνολογίας οι ετήσιες ώρες εργασίας ανά απασχολούμενο θα μειωθούν από περίπου 2.100 σε περίπου 1.000, συνεχίζοντας τη μακρά μετατόπιση προς μικρότερο χρόνο εργασίας (για άνδρες και γυναίκες), ενώ το μερίδιο των παγκόσμιων ωρών εργασίας που αφιερώνονται στην εκπαίδευση και την υγεία θα αυξανόταν από 11% σε 43%.
Κομβική, ωστόσο, θεωρούν οι έξι επιστήμονες τη μείωση των ανισοτήτων. «Η κλίμακα εισοδήματος μεταξύ των ατόμων θα μειωθεί σε αναλογία ένα προς πέντε και η κλίμακα πλούτου σε ένα προς δέκα, παρατείνοντας αυτό που πέτυχε η δυτική και σκανδιναβική Ευρώπη κατά τον 20ό αιώνα» σημειώνουν. Το μερίδιο του παγκόσμιου πλούτου που κατέχει το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας θα αυξηθεί από 2% σε 30%, ενώ το μερίδιο που κατέχει η τάξη των δισεκατομμυριούχων θα μειωθεί από 6% σε 0,05%.