Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Φρένο στις νέες ρυθμίσεις ληξιπρόθεσμων χρεών σε Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία βάζουν οι συσσωρευμένες προσαυξήσεις αλλά και το γεγονός ότι για να ενταχθεί κάποιος σε αυτές θα πρέπει υποχρεωτικά να ρυθμίσει με την πάγια ρύθμιση των λιγότερων δόσεων τα «φρέσκα χρέη».
Οπως αποκαλύπτει στο «Βήμα της Κυριακής» αρμόδιος παράγοντας του υπουργείου Οικονομικών, από τα έως τώρα στοιχεία προκύπτει ότι πολλοί οφειλέτες με χρέη στην Εφορία και τον ΕΦΚΑ αδυνατούν να ενταχθούν στις 72 δόσεις, όχι γιατί δεν θέλουν αλλά γιατί δεν μπορούν, καθώς πρέπει ταυτόχρονα να τακτοποιήσουν τις πιο πρόσφατες οφειλές τους σε έως 24 δόσεις, ενώ δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για διαγραφή προσαυξήσεων. Μάλιστα δεν είναι λίγοι εκείνοι οι οφειλέτες που επισημαίνουν ότι με τις προσαυξήσεις η αρχική οφειλή τους έχει διπλασιαστεί ή και τριπλασιαστεί.
Η ανακοίνωση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για αύξηση των δόσεων ρύθμισης χρεών σε Εφορία και ΕΦΚΑ από 72 σήμερα σε 120 δόσεις ναι μεν δίνει τη δυνατότητα να «απλωθεί» η εξόφληση των οφειλών σε βάθος δεκαετίας, μειώνοντας σημαντικά την αρχική δόση που καθορίζει η ρύθμιση που τρέχει, όμως η διατήρηση της υποχρέωσης χωριστής τακτοποίησης των νεότερων οφειλών αποτελεί βασικό εμπόδιο στο να ενταχθεί κάποιος ακόμη και στις γενναιόδωρες 120 δόσεις.
Η έκθεση της Βουλής
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται με ξεκάθαρο τρόπο στην τριμηνιαία έκθεση Σεπτεμβρίου 2026 του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή που δημοσιεύτηκε την περασμένη Πέμπτη. Μόλις το 6,70% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου προς τη Φορολογική Διοίκηση βρίσκεται σε ρύθμιση, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 5,31 δισ. ευρώ. Το στοιχείο αφορά το σύνολο των ρυθμίσεων, αποδεικνύοντας ότι το μέρος των οφειλών που έχει ενταχθεί σε πρόγραμμα σταδιακής εξόφλησης είναι «σταγόνα στον ωκεανό».
Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, στα τέλη Ιουλίου του τρέχοντος έτους οι οφειλέτες ανέρχονταν σε 3.985.112, αυξημένοι κατά 129.337 μέσα σε έναν μήνα, κυρίως λόγω της λήξης της πρώτης δόσης του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων.
Στην Εφορία το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο διαμορφώθηκε σε 109,77 δισ. ευρώ, μειωμένο κατά 2,06 δισ. σε ετήσια βάση. Ωστόσο, τα χρέη στην κατηγορία από 10.000 έως 100.000 ευρώ αυξήθηκαν κατά 612,3 εκατ. ευρώ και στην κατηγορία από 100.000 έως ένα εκατομμύριο κατά 1 δισ. ευρώ.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική στα ασφαλιστικά ταμεία. Στο τέλος Ιουνίου 2026 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές έφτασαν τα 52,42 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά περίπου 2,13 δισ. σε ετήσια βάση.
Από το σύνολο, τα 30,30 δισ. αφορούν κύριες οφειλές και τα 22,12 δισ. προσαυξήσεις και επιβαρύνσεις από τόκους και έξοδα.
Στην κατηγορία ασφαλιστικών οφειλών άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ, τα πρόστιμα και οι πάσης φύσεως προσαυξήσεις ανέρχονται συνολικά σε 7,21 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τις κύριες οφειλές των 5,73 δισ. ευρώ, ενώ συνολικά οι οφειλέτες προς τα ασφαλιστικά ταμεία διαμορφώθηκαν σε 1.510.679 φυσικά και νομικά πρόσωπα.
Αδυναμία πληρωμών
Η περιορισμένη ανταπόκριση στις 72 δόσεις, στις οποίες έχουν ενταχθεί περίπου 35.000 οφειλέτες σε Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, συνδέεται με την αδυναμία εξυπηρέτησης πολλαπλών υποχρεώσεων. Στη δόση για το παλαιό χρέος προστίθενται η δόση για τις νεότερες οφειλές, οι τρέχοντες φόροι και εισφορές και τα λειτουργικά έξοδα. Για όσους δεν μπορούν να καλύψουν αυτό το άθροισμα, η αύξηση της διάρκειας αποπληρωμής ενός μόνο τμήματος του χρέους δεν εξασφαλίζει δυνατότητα ένταξης και παραμονής στη ρύθμιση.
Η ρύθμιση των 72 δόσεων καλύπτει μόνο τα παλαιά χρέη. Δηλαδή όσα είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως 31 Δεκεμβρίου 2023. Οποιος έχει δημιουργήσει από το διάστημα αυτό και μετά νεότερες οφειλές πρέπει να τις τακτοποιήσει χωριστά, πληρώνοντας έτσι δύο ρυθμίσεις παράλληλα.
Το θετικό με τη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων είναι ότι περιλαμβάνονται σε αυτήν και χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα μέσα στο 2024.
Το πρόβλημα, όμως, παραμένει για όσους έχουν οφειλές από το 2025 και μετά. Τα συγκεκριμένα χρέη μένουν εκτός της δεκαετούς ρύθμισης και πρέπει να αποπληρωθούν χωριστά, σε έως 24 δόσεις.
Ετσι, ένας οφειλέτης μπορεί από τη μία να εξασφαλίζει μικρότερη δόση για τα παλαιά χρέη και από την άλλη να αδυνατεί να πληρώνει τη μεγαλύτερη δόση για τα νεότερα. Γι’ αυτό η ΓΣΕΒΕΕ ζητά να ενταχθεί το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών στις 120 δόσεις, ενώ και ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς προτείνει να συμπεριληφθούν τα νεότερα χρέη.
Υπό προϋποθέσεις
Κανείς ωστόσο δεν μπορεί να παραβλέψει το γεγονός ότι οι αλλαγές που εξαγγέλθηκαν την περασμένη Τετάρτη προσφέρουν ουσιαστικές διευκολύνσεις στους οφειλέτες που μπορούν να ανταποκριθούν στις προϋποθέσεις. Οι δόσεις αυξάνονται από 72 σε 120, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή 30 ευρώ, και η συνολική διάρκεια αποπληρωμής φτάνει τα δέκα χρόνια.
Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων παρατείνεται έως τις 30 Ιουνίου 2027, ενώ όσοι έχουν ήδη υπαχθεί στις 72 δόσεις, μπορούν να μεταφερθούν με αίτησή τους στο νέο σχήμα και οι επιλέξιμες οφειλές δεν πρέπει να βρίσκονταν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Η κάλυψη περισσότερων χρεών και η μικρότερη δόση αναγνωρίζονται από τους φορείς της αγοράς ως βελτίωση. Οι ενστάσεις τους εστιάζουν στο ύψος της συνολικής επιβάρυνσης, με τη ΓΣΕΒΕΕ να ζητά διαγραφή όλων των προσαυξήσεων και προστίμων, επισημαίνοντας ότι σημαντικό μέρος των οφειλών δημιουργήθηκε μέσα στις διαδοχικές κρίσεις, ιδιαίτερα κατά την πανδημία. Από τη μεριά του ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς προτείνει ουσιαστικό περιορισμό των προσαυξήσεων και κίνητρα για όσους ολοκληρώνουν με συνέπεια τη ρύθμιση.