Η μουσική υπήρξε διαχρονικά ένας από τους πιο ζωντανούς φορείς πολιτισμού, μνήμης και συλλογικής ταυτότητας.
«Ήδη από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του, το ΙΕΜΚ συμμετέχει ενεργά σε συνέδρια και δίκτυα που αφορούν στη μουσικολογία, τη μουσική βιβλιοθηκονομία, την αρχειονομία και τις ψηφιακές ανθρωπιστικές σπουδές, ενώ κεντρικός του στόχος είναι η συστηματική καταγραφή και τεκμηρίωση μουσικών αρχείων και φορέων. Η προοπτική είναι να δημιουργηθεί ένα Ψηφιακό Μητρώο Μουσικών Αρχείων ελεύθερης πρόσβασης για όλη την ακαδημαϊκή κι ερευνητική κοινότητα, καθώς και για κάθε ενδιαφερόμενο», εξηγεί η κα Δαλιανούδη.
Πέρα από την καταγραφή, το ΙΕΜΚ επιδιώκει να επαναφέρει το μουσικό αρχείο στον δημόσιο χώρο. «Μέσα από τις συνέργειες του ΙΕΜΚ με μουσεία και Μέγαρα Μουσικής (διοργάνωση εκθέσεων, παραστάσεων, διαλέξεων, ραδιοφωνικών εκπομπών) τα ίδια τα αρχεία/τεκμήρια της μουσικής επανοηματοδοτούνται μέσα από μία πιο επιτελεστική διάσταση, ενώ διασφαλίζεται καλύτερα το μουσικό τους περιεχόμενο», σημειώνει η κα Δαλιανούδη περιγράφοντας μια προσέγγιση που αντιμετωπίζει τη μουσική κληρονομιά όχι ως ένα κλειστό αρχείο αλλά ως μια εμπειρία που μπορεί να μοιραστεί με το ευρύ κοινό.
Η μουσική κληρονομιά στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης
Η ψηφιοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν πολύτιμα εργαλεία για την τεκμηρίωση, την έρευνα και την ανάδειξη του μουσικού αποθέματος, γι’ αυτό και ήταν μια από τις σύγχρονες θεματικές του Παγκόσμιου Συνεδρίου της IAML. Συμβάλλουν στη μελέτη υλικού που μέχρι πρόσφατα παρέμενε δύσκολα προσβάσιμο και δημιουργούν νέους τρόπους με τους οποίους το κοινό μπορεί να γνωρίσει την πολιτιστική κληρονομιά.
«Σε συνδυασμό με την ψηφιοποίηση και τη δεοντολογία που συνάδει με τις αρχές της επιστημονικής έρευνας, τα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία είναι καταλυτικοί σύμμαχοι για τη διάσωση ακόμη και την αναβίωση της μουσικής κληρονομιάς, ιδιαίτερα παλαιότερων περιόδων, οπότε δεν υπήρχε τρόπος ηχητικής αποτύπωσης και καταγραφής, όπως και πιο πρόσφατων μουσικών παραδόσεων που στηρίζονται στην προφορικότητα», τονίζει η Ρενάτα Δαλιανούδη, και προσθέτει ότι «το ΙΕΜΚ αξιοποιεί ήδη τεχνολογίες μικτής και επαυξημένης πραγματικότητας σε δράσεις όπως η έκθεση “Νομίζω ήρθε η ώρα ν’ ακούσουμε” στην Πινακοθήκη Γκίκα του Μουσείου Μπενάκη».
Η διάσωση και η ενεργοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς βρίσκονται ακριβώς στον πυρήνα της αποστολής του ΙΕΜΚ. «Ο πολιτισμός και η εθνική παρακαταθήκη είναι απο τους βασικούς πυλώνες δράσης του Qualco Foundation, στο οποίο ανήκει το ΙΕΜΚ», υπογραμμίζει η κα Δαλιανούδη. Όπως επισημαίνει, ο Όμιλος Qualco και το Qualco Foundation υποστηρίζουν σταθερά το έργο του Ινστιτούτου, εντάσσοντας το εγχείρημα αυτό σε «μία συνολική προσπάθεια διαχείρισης της εθνικής παρακαταθήκης, με ιδιαίτερη ευαισθησία στην προαγωγή της έρευνας και στην ανάδειξη της μουσικής μας κληρονομιάς». Άλλωστε, η μουσική κληρονομιά δεν αφορά μόνο στην προστασία του παρελθόντος, αλλά και στη δυνατότητα να παραμένει ζωντανή και προσβάσιμη στις επόμενες γενιές.