
Επισκέψεις: 12
Περισσότερες από 3 εκατ. παροχές ηλεκτρικού ρεύματος εξακολουθούν να βρίσκονται στα πράσινα τιμολόγια. Πολλές από αυτές όχι επειδή οι καταναλωτές τα επέλεξαν συνειδητά, αλλά επειδή βρέθηκαν εκεί αυτομάτως, όταν η κυβέρνηση καθιέρωσε το νέο σύστημα τιμολόγησης. Και από τότε παραμένουν, από κεκτημένη ταχύτητα, πληρώνοντας σε αρκετές περιπτώσεις ακριβότερα, ακόμη και πανάκριβα, το ρεύμα τους.
- Από τον Ανδρέα Καψαμπέλη
Μια ιδιότυπη παγίδα αδράνειας, στην οποία όσο περισσότερο μένει κανείς τόσο περισσότερο κινδυνεύει να πληρώνει! Γιατί οι πάροχοι γνωρίζουν πολύ καλά ότι μεγάλο μέρος των πελατών τους δεν αλλάζει εύκολα συμβόλαιο. Αλλοι από άγνοια, άλλοι από φόβο μήπως μπλέξουν με δυσνόητους όρους και ψιλά γράμματα και άλλοι επειδή απλώς θεωρούν ότι το κράτος δεν θα τους άφηνε να πληρώνουν αδικαιολόγητα περισσότερα.
Και δεν μιλάμε για κάποια ασήμαντη μειονότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο ίδιος ο υφυπουργός Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, στη Βουλή, περίπου 3,1 εκατ. παροχές βρίσκονται στα πράσινα τιμολόγια. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι περίπου 1 εκατ. από αυτές έχει ελάχιστη κατανάλωση, καθώς αφορούν κλειστά σπίτια ή εξοχικές κατοικίες. Απομένουν, όμως, περίπου 2 εκατ. παροχές με ουσιαστική κατανάλωση. Καθόλου ευκαταφρόνητος αριθμός!
Θυμάστε τον Θόδωρο Σκυλακάκη; Εκθείαζε τα πράσινα τιμολόγια, διαβεβαιώνοντας ότι θα ενισχύσουν τον ανταγωνισμό προς όφελος των καταναλωτών. Και τον Κωστή Χατζηδάκη, που υποσχόταν ότι η πλήρης απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας θα έφερνε χαμηλότερες τιμές;
Ε, λοιπόν, φτάσαμε στο σημείο, σύμφωνα με επεξεργασία στοιχείων της ΡΑΑΕΥ για τον Νοέμβριο, τα μπλε τιμολόγια να εμφανίζονται, σε συγκεκριμένες συγκρίσεις, έως και 46% φθηνότερα από τα πράσινα στις ανταγωνιστικές χρεώσεις!
Και δεν είναι μόνο αυτό. Τον ίδιο μήνα, οι ανακοινωμένες χρεώσεις στα πράσινα τιμολόγια εμφάνιζαν τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ των παρόχων. Από 16,9 λεπτά ανά κιλοβατώρα στη ΔΕΗ έως 36,22 λεπτά στη Volton. Το ίδιο αγαθό, η ίδια κιλοβατώρα, αλλά εντελώς διαφορετική τιμή, ανάλογα με το συμβόλαιο και την εταιρία.
Και όταν το ΠΑΣΟΚ εισηγήθηκε την αυτόματη μεταφορά των καταναλωτών σε οικονομικότερα μπλε τιμολόγια, με δικαίωμα άρνησης, εμφανίστηκε ο υφυπουργός Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, για να απορρίψει τη διευκόλυνση. Με ποιο σκεπτικό; Οτι αν μετακινηθούν μαζικά οι καταναλωτές στα μπλε τιμολόγια, αυτά μπορεί να ακριβύνουν!
Και μέσα σε όλα αυτά το κυβερνητικό αλαλούμ μεγαλώνει. Η μία πολιτική ηγεσία παρουσίαζε τα πράσινα τιμολόγια ως εγγύηση διαφάνειας και ανταγωνισμού, η επόμενη αναγνωρίζει εμμέσως ότι υπάρχουν οικονομικότερες επιλογές, αλλά απορρίπτει τη διευκόλυνση της μετάβασης σε αυτές, επικαλούμενη κινδύνους για τις τιμές. Τελικά, ποια είναι η κυβερνητική γραμμή; Να προστατεύεται ο καταναλωτής από τις ακριβές χρεώσεις ή να προστατεύεται η αγορά από τη μαζική αναζήτηση φθηνότερων τιμολογίων;
Μέσα σε αυτή τη σύγχυση οι αρμόδιοι αλλάζουν επιχειρήματα, οι πάροχοι συνεχίζουν να προσφέρουν δεκάδες διαφορετικά προγράμματα και ο πολίτης καλείται να βγάλει μόνος του άκρη. Με μια διαφορά: το κόστος της κυβερνητικής ασυνεννοησίας, πραγματικής ή φαινομενικής, δεν το πληρώνουν οι υπουργοί. Το βλέπουν οι καταναλωτές στον λογαριασμό τους!
Δηλαδή, όταν εκατομμύρια πολίτες μεταφέρθηκαν αυτομάτως στα πράσινα, δεν υπήρχε πρόβλημα. Τώρα που προτείνεται να λειτουργήσει ένας αντίστοιχος μηχανισμός προς όφελος όσων θα πλήρωναν λιγότερα, ανακαλύπτονται οι κίνδυνοι για την αγορά!
Βεβαίως, ο Τσάφος επικαλέστηκε και τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν οι εταιρίες όταν εγγυώνται σταθερές τιμές για μεγάλο διάστημα, καθώς και τις ρήτρες πρόωρης αποχώρησης από τα μπλε συμβόλαια. Υπαρκτά ζητήματα, ασφαλώς. Αλλά η πρόταση που απέρριψε δεν ήταν μια απλή υποχρεωτική μεταφορά χωρίς δικαιώματα για τον καταναλωτή. Προέβλεπε προηγούμενη έγγραφη ενημέρωση 30 ημερών, δυνατότητα άρνησης και δικαίωμα αποχώρησης χωρίς ποινή για 60 ημέρες μετά τη μεταφορά. Επιπλέον, προέβλεπε κάτι ακόμη πιο απλό: να αναγράφεται στον λογαριασμό πόσο θα πλήρωνε ο καταναλωτής αν είχε επιλέξει σταθερό τιμολόγιο!
Αυτό, τουλάχιστον, γιατί να ενοχλεί; Γιατί να μη γνωρίζει ο πολίτης, με συγκεκριμένους αριθμούς μπροστά του, αν υπάρχει οικονομικότερη επιλογή στον ίδιο πάροχο; Ποιον εξυπηρετεί η απουσία αυτής της πληροφορίας;
Και γεννιέται ένα απλό ερώτημα: ποιος έχει τελικά την ευθύνη να αναζητεί τη φθηνότερη τιμή; Ο πολίτης που παλεύει να πληρώσει τον λογαριασμό του ή εκείνοι που σχεδιάζουν το σύστημα και διαφημίζουν τα ευεργετήματα του ανταγωνισμού; Γιατί η δυνατότητα επιλογής δεν σημαίνει πολλά όταν η ενημέρωση είναι ανεπαρκής και η σύγκριση των χρεώσεων απαιτεί σχεδόν ειδικές γνώσεις.
Βεβαίως, ο καταναλωτής μπορεί να αλλάξει μόνος του τιμολόγιο. Ο Τσάφος, μάλιστα, υποστήριξε στη Βουλή ότι πρόκειται για μια διαδικασία που μπορεί να ολοκληρωθεί σε 15, 20 ή 30 δευτερόλεπτα. Τόσο απλά, λοιπόν; Αλλά πόσοι ηλικιωμένοι, πόσοι άνθρωποι που δυσκολεύονται με τις ηλεκτρονικές διαδικασίες και πόσα νοικοκυριά που παλεύουν καθημερινά με τις υποχρεώσεις τους παρακολουθούν διαρκώς τις προσφορές των εταιριών; Και πόσοι μπορούν μέσα σε μισό λεπτό να συγκρίνουν πάγια, εκπτώσεις, διάρκειες συμβολαίων και ρήτρες αποχώρησης;
Και το αποκορύφωμα; Ο Τσάφος επιστράτευσε ακόμη και τις τιμές των ξενοδοχείων στη Μύκονο για να εξηγήσει τις διακυμάνσεις της αξίας του ηλεκτρικού ρεύματος. Μόνο που η διαμονή στη Μύκονο είναι πολυτέλεια. Το ηλεκτρικό ρεύμα είναι ανάγκη. Εκτός πραγματικότητας ο άνθρωπος, δηλαδή.
Και όλα αυτά ενώ παραμένουν νωπά τα ερωτήματα που προκάλεσε η αποκάλυψη ότι κατείχε ομόλογα της ExxonMobil την περίοδο κατά την οποία είχε ήδη διατελέσει ειδικός σύμβουλος του πρωθυπουργού για την ενέργεια. Τώρα, με την αναλγησία που επιδεικνύει απέναντι στους καταναλωτές και τους λογαριασμούς τους, ο Τσάφος βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της κριτικής. Και, μάλιστα, για έναν λόγο πολύ απλό: φαίνεται ότι κατανοεί ευκολότερα τους κινδύνους των παρόχων παρά τις δυσκολίες των νοικοκυριών!
Τελικά, στην περίφημη απελευθερωμένη αγορά ενέργειας, ο ανταγωνισμός υποτίθεται ότι δουλεύει για τον καταναλωτή. Αρκεί ο καταναλωτής να ξέρει πού να ψάξει, τι να διαλέξει και πότε να φύγει. Διαφορετικά, συνεχίζει να πληρώνει. Και η αδράνειά του γίνεται χρυσάφι για τους παρόχους!



