Χιλιάδες ασφαλισμένοι έχουν φτάσει στην ηλικία της σύνταξης, αλλά δεν μπορούν να την πάρουν επειδή χρωστούν στον e-ΕΦΚΑ. Η ρύθμιση που εφαρμόζεται από το 2024 άνοιξε έναν δρόμο για επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες, όμως στην πράξη προχωρά με αργούς ρυθμούς. Το πρόβλημα αγγίζει ανθρώπους που έχουν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης, αλλά μένουν χωρίς εισόδημα για μήνες ή και χρόνια.
Η ρύθμιση βάζει ανώτατο όριο οφειλής τις 30.000 ευρώ για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους και τις 10.000 ευρώ για αγρότες. Μέχρι τώρα έχουν κατατεθεί 12.377 αιτήσεις. Από αυτές, 7.345 πήραν έγκριση, 3.160 απορρίφθηκαν και 1.872 παραμένουν σε αναμονή. Με άλλα λόγια, η διαδικασία δεν έχει καλύψει το εύρος του προβλήματος.
Το βασικό εμπόδιο βρίσκεται στις προϋποθέσεις. Ο ασφαλισμένος πρέπει να δεχθεί έλεγχο στις τραπεζικές του καταθέσεις και να συναινέσει στην άρση φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου. Για αρκετούς, αυτό λειτουργεί αποτρεπτικά. Άλλοι δεν περνούν τα κριτήρια, ενώ πολλοί έχουν χρέη πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια και μένουν εκτός.
Τα στοιχεία του ΚΕΑΟ δείχνουν το μέγεθος της πίεσης. Περισσότερα από 328.000 μητρώα οφειλετών εμφανίζουν χρέη άνω των 30.000 ευρώ προς την Κοινωνική Ασφάλιση. Από αυτά, 154.214 έχουν οφειλές από 30.000 έως 50.000 ευρώ, δηλαδή περίπου το 46% της συγκεκριμένης κατηγορίας.
Όσοι ενταχθούν στη ρύθμιση δέχονται παρακράτηση του 60% της σύνταξης μέχρι να πέσει η οφειλή στα προβλεπόμενα επίπεδα. Για τους επαγγελματίες το χρέος πρέπει να μειωθεί από τις 30.000 στις 20.000 ευρώ. Για τους αγρότες, από τις 10.000 στις 6.000 ευρώ. Μετά, το υπόλοιπο εξοφλείται σε έως 60 μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστη δόση τα 50 ευρώ.
Εκτιμήσεις ανεβάζουν έως και στις 300.000 τους ασφαλισμένους που μπορεί να μπλοκάρονται λόγω χρεών, παρότι πληρούν τις βασικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Στο τραπέζι έχουν πέσει προτάσεις για διαγραφή παλαιών οφειλών και προσαυξήσεων, αύξηση του ορίου χρέους στις 50.000 ευρώ για όλους και επαναφορά ρύθμισης έως 120 δόσεων για χρέη προς τον ΕΦΚΑ.