Η σειρά Black Mirror στο Netflix έχει γίνει γνωστή για τις δυστοπικές της προβλέψεις. Ένα επεισόδιο με τίτλο “Common People” παρουσιάζει ένα σενάριο όπου μια εταιρεία προσφέρει δωρεάν χειρουργική επέμβαση για όγκο στον εγκέφαλο, με μόνο κόστος μια μηνιαία συνδρομή για να παραμείνει η συνείδηση του ασθενή ενεργή. Η ιστορία εξελίσσεται δείχνοντας πώς αυτή η φαινομενικά μικρή χρέωση μετατρέπεται σε οικονομική παγίδα, με αυξανόμενα κόστη, περιορισμούς γεωγραφικής εμβέλειας και ενοχλητικές διαφημίσεις που εμφανίζονται απευθείας στη σκέψη του ατόμου.
Η Τεχνολογία Είναι Ήδη Εδώ
Το επεισόδιο μπορεί να φαίνεται ως επιστημονική φαντασία, αλλά τα θεμέλια του υπάρχουν. Η Neuralink του Elon Musk έχει ήδη αρχίσει δοκιμές σε ανθρώπους, επιτρέποντας σε ατόμο με παράλυση να ελέγχει υπολογιστή με το μυαλό του. Το κρίσιμο ερώτημα είναι το επιχειρηματικό μοντέλο. Η ανάπτυξη τέτοιας τεχνολογίας κοστίζει δισεκατομμύρια, και οι επενδυτές αναμένουν απόδοση. Το επεισόδιο εξετάζει τι συμβαίνει όπου η σωτήρια ιατρική τεχνολογία συναντά την ανάγκη για κέρδος και αύξηση της αξίας για τους μετόχους.
Ο Κόσμος των “Υποχρεωτικών” Συνδρομών
Όχι πια μόνο streaming. Η πρακτική της “inshitification” – η προσθήκη ενοχλητικών λειτουργιών ή η υποβάθμιση προϊόντων για να αναγκαστούν οι χρήστες να αναβαθμιστούν – είναι ήδαι παντού. Η HP άλλαξε το λογισμικό εκτυπωτών για να μπλοκάρει τρίτα μελάνια, αυξάνοντας τα έσοδα από συνδρομές. Η BMW δοκίμασε να χρεώνει μηνιαία συνδρομή για τη λειτουργία της θερμαινόμενης θέσης, παρόλο που ο εξοπλισμός ήταν ήδη εγκατεστημένος. Εταιρείες έξυπνων οικιακών συσκευών, όπως η Future Home, άρχισαν να χρεώνουν ετήσιες συνδρομές για βασικές λειτουργίες σε προϊόντα που οι πελάτες είχαν ήδη αγοράσει. Το μοτίβο είναι ξεκάθαρο: πωλείται ένα πλήρες προϊόν και στη συνέχεια αφαιρούνται λειτουργίες ή προστίθενται εμπόδια, με πληρωμή ως μόνη λύση.
Η Ανθρώπινη Κόψη μιας Αποτυχημένης Οικονομίας
Η πραγματική τραγωδία στο επεισόδιο δεν είναι η τεχνολογία, αλλά η οικονομική πίεση που ωθεί τους χαρακτήρες σε απελπιστικές πράξεις. Ο Mike αναγκάζεται να ταπεινώνεται δημόσια σε μια πλατφόρμα βίντεο για να βγάλει χρήματα και να διατηρήσει τη συνδρομή της γυναίκας του. Αυτό το σενάριο αντικατοπτρίζει μια πικρή πραγματικότητα. Άνθρωποι συμμετέχουν σε επικίνδυνες ή ταπεινωτικές προκλήσεις online, όχι από επιλογή, αλλά επειδή οι παραδοσιακές δουλειές συχνά δεν παρέχουν αρκετά εισοδήματα για να καλυφθούν τα βασικά έξοδα, όπως ενοίκιο, ιατρικά και δάνεια.
Όταν η Ζωή Γίνεται Υπηρεσία Συνδρομής
Η προοπτική που παρουσιάζει το Black Mirror είναι μια “οικονομία συνδρομών” για την ίδια τη ζωή. Από τη δυνατότητα να κάνεις οικογένεια μέχρι τον έλεγχο των συναισθημάτων σου, όλα μπορούν να γίνουν επί πληρωμή επίπεδα υπηρεσίας. Το επεισόδιο δείχνει τους χαρακτήρες να χάνουν την ελευθερία τους να ταξιδεύουν, το επάγγελμά τους και τελικά το όνειρο της πατρότητας λόγω αυξανόμενων συνδρομών. Αυτό δεν είναι μακριά από την τρέχουσα εμπειρία πολλών, όπου το κόστος διαβίωσης, η περίθαλψη, η στέγαση και η φροντίδα παιδιών δημιουργούν ανυπέρβλητα οικονομικά εμπόδια.
Το Μοντέλο Εξαρτημένης Ιδιοκτησίας
Οι εταιρείες έχουν ανακαλύψει ότι τα μοντέλα συνδρομής είναι πιο κερδοφόρα από τις εφάπαξ πωλήσεις. Η Adobe μετέτρεψε το Creative Suite σε Creative Cloud, δεκαπλασιάζοντας τα ετήσια έσοδά της. Σήμερα, οι καταναλωτές συχνά δεν “κατέχουν” πραγματικά τη μουσική τους στο Spotify, τις ταινίες τους στο Netflix ή τα έγγραφά τους στο Google Drive. Πληρώνουν για πρόσβαση που μπορεί να χαθεί αν σταματήσουν να πληρώνουν. Αυτό το μοντέλο δημιουργεί έναν κύκλο μόνιμου εξόδου και εξάρτησης.
Η Αντίσταση Είναι Δυνατή
Παρόλο που το επεισόδιο καταλήγει σε τραγωδία, υπάρχουν σημάδια αντίστασης στον πραγματικό κόσμο. Η πολιτεία της Καλιφόρνιας “κάλυψε” την τιμή της ινσουλίνης στα 35 δολάρια. Ψηφίζονται νόμοι για το δικαίωμα στην “επιδιόρθωση” (right to repair) προϊόντων. Οι ομαδικές αγωγές αναγκάζουν εταιρείες να πληρώσουν για σκόπιμη υποβάθμιση προϊόντων. Η συλλογική πίεση και η ενημέρωση μπορούν να αλλάξουν τους κανόνες. Όπως φαίνεται στο επεισόδιο, το σύστημα λειτουργεί μόνο εάν συνεχίσουμε να συμμετέχουμε σε αυτό παθητικά.
Ήξερες αυτές τις πρακτικές των εταιρειών; Αν σου φάνηκε ενδιαφέρον αυτό το άρθρο, μπορείς να το μοιραστείς. Επίσης, ρίξε μια ματιά στον ιστότοπο μας για περισσότερα σχετικά άρθρα.