Αντιμέτωπη με έξαρση των πληθωριστικών πιέσεων και επιβράδυνση της ανάπτυξης βρίσκεται η οικονομία της ευρωζώνης λόγω του πολέμου στο Ιράν σύμφωνα με δύο νέες έρευνες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Όμως, οι μισθοί δεν προβλέπεται να «γκαζώσουν» με σημαντικές αυξήσεις που θα έδιναν νέα ώθηση στον πληθωρισμό.
Αυτό προκύπτει από τον συνδυασμό των ευρημάτων από τις επαφές της ΕΚΤ με κορυφαίες επιχειρήσεις και τη νεότερη Έρευνα Επαγγελματιών Αναλυτών (SPF) της ΕΚΤ για το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Τόσο ο επιχειρηματικός κόσμος όσο και οι ειδικοί αναλυτές των τραπεζών συγκλίνουν στο ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το επακόλουθο ενεργειακό κόστος θα αναζωπυρώσουν βραχυπρόθεσμα τον πληθωρισμό. Παρόλα αυτά, η μακροπρόθεσμη εικόνα για τις τιμές παραμένει σταθερή.
Βραχυπρόθεσμη άνοδος τιμών λόγω ενέργειας και γεωπολιτικής
Οι επαγγελματίες αναλυτές (SPF) αναθεώρησαν αισθητά προς τα πάνω τις εκτιμήσεις τους για τον γενικό πληθωρισμό του 2026, τοποθετώντας τον στο 2,7%. Ο πληθωρισμός αναμένεται να αποκλιμακωθεί στη συνέχεια στο 2,1% το 2027 και στο 2,0% το 2028.
Η πρόσφατη αυτή αναθεώρηση αντανακλά κυρίως το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.Το πετρέλαιο και η ενέργεια αποτελούν μακράν τους πιο συχνά αναφερόμενους παράγοντες (σε ποσοστό 45%) από τους αναλυτές σχετικά με τις αλλαγές στις πληθωριστικές τους προβλέψεις.
Στην πραγματική οικονομία, οι επικεφαλής των επιχειρήσεων επιβεβαιώνουν αυτή την τάση, τονίζοντας ότι το άλμα της τιμής του πετρελαίου τον Μάρτιο μετακυλίεται ήδη ραγδαία στις τιμές των προϊόντων και υπηρεσιών που εξαρτώνται από αυτό, όπως οι αεροπορικές μεταφορές, τα πλαστικά, τα χημικά και οι συσκευασίες.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, και συγκεκριμένα ο κίνδυνος ενός παρατεταμένου αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ, αναδεικνύονται ως βασική πηγή αβεβαιότητας και ανοδικού κινδύνου για τις τιμές και από τις δύο πλευρές. Μια τέτοια παρατεταμένη σύγκρουση θα προκαλούσε παγκόσμιες ελλείψεις όχι μόνο σε καύσιμα, αλλά και σε εξειδικευμένα υλικά που απαιτούνται για τη βιομηχανία, όπως το ήλιο και το υδρογόνο.
Μικρή επίδραση στον δομικό πληθωρισμό
Οι αναλυτές της ΕΚΤ προχώρησαν σε ανοδική αναθεώρηση και του δομικού πληθωρισμού (εξαιρουμένης της ενέργειας και των τροφίμων) στο 2,2% για τα έτη 2026 και 2027. Ωστόσο, εκτιμούν ότι οι δευτερογενείς και έμμεσες επιπτώσεις από τη σύγκρουση θα είναι περιορισμένες και χρονικά συγκεντρωμένες κυρίως στα έτη 2026 και 2027.
Ειδικότερα, ο άμεσος αντίκτυπος του πολέμου στη Μέση Ανατολή στον δομικό πληθωρισμό υπολογίζεται από τους αναλυτές σε μόλις 0,2 ποσοστιαίες μονάδες για το 2026. Οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες των ειδικών για τον πληθωρισμό (με ορίζοντα το 2030) παραμένουν απόλυτα σταθερές και «αγκυροβολημένες» στο 2,0%, που αποτελεί και τον στόχο της ΕΚΤ.
Από την πλευρά τους, στελέχη μεγάλων εταιρειών αναφέρουν ότι οι επιπτώσεις μιας διαταραχής της προσφοράς ίσως μετριαστούν από τη σημερινή αδύναμη παγκόσμια ζήτηση. Επιπρόσθετα, οι επιχειρήσεις υπογραμμίζουν ότι οι σύγχρονες εφοδιαστικές αλυσίδες είναι πλέον πολύ πιο ανθεκτικές και προσαρμόσιμες σε σύγκριση με την περίοδο της πανδημίας.
Παράλληλα, οι τιμές πώλησης σε πολλούς κλάδους της μεταποίησης συγκρατούνται από τον ιδιαίτερα ισχυρό ανταγωνισμό των κινεζικών εισαγωγών.
Μισθοί: Σταδιακή αποκλιμάκωση της αύξησης
Η αγορά εργασίας και οι μισθοί αποτελούν τον δεύτερο πιο σημαντικό παράγοντα για την πορεία του πληθωρισμού, συγκεντρώνοντας το 18% των αναφορών των επαγγελματιών αναλυτών.
Σύμφωνα με την έρευνα στους οικονομικούς αναλυτές (SPF), αναμένεται μια ελαφρώς υψηλότερη έναντι προηγούμενων εκτιμήσεων αύξηση των μισθών, στο 3,3% για το 2026 και στο 3,1% για το 2027. Αντίστοιχα, οι επιχειρήσεις στις εκτιμήσεις τους αναμένουν επιβράδυνση της αύξησης των μισθών από 3,5% το 2025, στο 2,9% το 2026 και περαιτέρω στο 2,8% το 2027.
Αμφότερες οι αναφορές συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι η ονομαστική αύξηση των μισθών θα επιβραδυνθεί σταδιακά κατά τη διάρκεια των επόμενων ετών.
«Ψαλίδι» στην ανάπτυξη
Η αναζωπύρωση του πληθωρισμού εξαιτίας της Μέσης Ανατολής θεωρείται ταυτόχρονα και ένα σοκ που αναμένεται να φρενάρει την οικονομική ανάπτυξη. Οι επαγγελματίες αναλυτές αναθεώρησαν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, τοποθετώντας την πλέον στο 1,0% για το 2026.
Παρότι οι εκπρόσωποι των επιχειρήσεων κατέγραψαν θετική δυναμική στις πωλήσεις κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες σε περίπτωση που ο πόλεμος δεν τερματιστεί σύντομα. Ο μεγαλύτερος φόβος του επιχειρηματικού κόσμου παραμένει ο άμεσος αντίκτυπος της σύγκρουσης στην ψυχολογία των καταναλωτών, γεγονός που θα μπορούσε να πλήξει σημαντικά την τελική ζήτηση.
Σε συμφωνία με αυτό, οι αναλυτές αξιολογούν τους κινδύνους για την ανάπτυξη ως καθοδικούς, συνδέοντάς τους άμεσα με μια περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου και την επακόλουθη αβεβαιότητα που θα περιόριζε την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις.