Ως μια χώρα που κατάφερε να μετατρέψει μια βαθιά οικονομική κρίση σε ιστορία σταθεροποίησης και επιστροφής της εμπιστοσύνης παρουσιάζει την Ελλάδα το Bloomberg, υποστηρίζοντας ότι το ελληνικό παράδειγμα θα μπορούσε να προσφέρει χρήσιμα διδάγματα στη νέα βρετανική ηγεσία.
Το δημοσίευμα συνδέει την ελληνική εμπειρία με τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει το Ηνωμένο Βασίλειο, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με παρατεταμένες πιέσεις στην οικονομία, στις δημόσιες υπηρεσίες και στα δημοσιονομικά της.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Άντι Μπέρναμ, ο οποίος εμφανίζεται να προετοιμάζεται για την ανάληψη της πρωθυπουργίας μετά την παραίτηση του Κιρ Στάρμερ. Ο πρώην δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ έχει εξαγγείλει ένα φιλόδοξο σχέδιο ενίσχυσης του δημόσιου ελέγχου σε κρίσιμους τομείς, όπως η ενέργεια, το νερό, οι μεταφορές και η εκπαίδευση, μαζί με επενδύσεις σε κοινωνικές κατοικίες και στρατηγικούς κλάδους της οικονομίας.
Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, αφορά τη χρηματοδότηση αυτής της πολιτικής. Ο Μπέρναμ αναμένεται να παραλάβει ένα ήδη πιεσμένο δημοσιονομικό περιβάλλον, με έλλειμμα δισεκατομμυρίων λιρών και περιορισμένα περιθώρια κινήσεων, καθώς έχει δεσμευτεί να σεβαστεί τους ισχύοντες δημοσιονομικούς κανόνες.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Bloomberg στρέφει την προσοχή στην Ελλάδα, υπενθυμίζοντας ότι πριν από περίπου μία δεκαετία η χώρα βρισκόταν στο χείλος της οικονομικής κατάρρευσης. Από το 2015 και μετά, όμως, πέτυχε μια εντυπωσιακή αλλαγή πορείας, μειώνοντας δραστικά το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ και ανακτώντας την επενδυτική βαθμίδα από τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης.
Η βελτίωση της εικόνας αποτυπώνεται και στις αγορές. Τα ελληνικά ομόλογα δανείζονται πλέον με αποδόσεις χαμηλότερες από εκείνες του βρετανικού χρέους, γεγονός που καταδεικνύει τη μεταστροφή της εμπιστοσύνης των επενδυτών απέναντι στην ελληνική οικονομία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Υπερταμείο, το οποίο ιδρύθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος διάσωσης του 2015. Η δημιουργία του είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην ελληνική κοινωνία, καθώς πολλοί το είχαν αντιμετωπίσει ως μηχανισμό μεταφοράς της δημόσιας περιουσίας υπό τον έλεγχο των πιστωτών.
Στην πορεία, ωστόσο, εξελίχθηκε σε εργαλείο αξιοποίησης δημόσιων περιουσιακών στοιχείων και ενίσχυσης των κρατικών εσόδων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, έχει αποδώσει περισσότερα από 20 δισ. ευρώ στο Δημόσιο από την ίδρυσή του, εκ των οποίων περίπου 15 δισ. ευρώ κατευθύνθηκαν στη μείωση του χρέους.
Το Bloomberg στέκεται και στην πρόωρη αποπληρωμή 1,1 δισ. ευρώ προς τη Γαλλία το 2025, μια κίνηση που είχε προκαλέσει θετικά σχόλια στη γαλλική Γερουσία. Η εξέλιξη αυτή παρουσιάζεται ως ένδειξη ότι η Ελλάδα έχει περάσει από τη θέση του δανειζόμενου υπό πίεση σε εκείνη ενός κράτους που μπορεί να διαχειρίζεται πιο ενεργά τις υποχρεώσεις του.
Το ελληνικό παράδειγμα αποκτά, κατά το δημοσίευμα, μεγαλύτερη σημασία επειδή δεν στηρίζεται σε πλεονάσματα από φυσικούς πόρους, όπως συμβαίνει με πετρελαιοπαραγωγές χώρες, ούτε σε απεριόριστη δυνατότητα δανεισμού. Βασίστηκε στη συστηματική αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, στη δημοσιονομική προσαρμογή και στην προσπάθεια αποκατάστασης της αξιοπιστίας απέναντι στις αγορές.
Η τάση αυτή, άλλωστε, δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Κυβερνήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο στρέφονται όλο και περισσότερο στη δημιουργία κρατικών επενδυτικών ταμείων και στη στρατηγική αξιοποίηση δημόσιων πόρων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενισχύσει την κρατική παρουσία σε κρίσιμους τομείς, ο Καναδάς εξετάζει αντίστοιχο επενδυτικό σχήμα, ενώ και η Βρετανία έχει ήδη προχωρήσει στη δημιουργία του Εθνικού Ταμείου Πλούτου και της Great British Energy.
Η ελληνική περίπτωση, σύμφωνα με την ανάλυση, αποδεικνύει ότι ένας δημόσιος ισολογισμός μπορεί να αξιοποιηθεί παραγωγικά χωρίς να προκαλεί ανασφάλεια στις αγορές. Αντίθετα, όταν η διαχείριση γίνεται με συνέπεια και σαφή στόχο, μπορεί να συμβάλει στην αποκλιμάκωση του χρέους, στην προσέλκυση επενδύσεων και στην ενίσχυση της οικονομικής αξιοπιστίας.
Αυτό είναι και το δίλημμα που αντιμετωπίζει η επόμενη κυβέρνηση στο Λονδίνο: να προχωρήσει σε βαθιές αλλαγές και νέες επενδύσεις χωρίς να διαταράξει τη δημοσιονομική ισορροπία. Το ερώτημα που θέτει το Bloomberg είναι αν η Βρετανία μπορεί να ακολουθήσει ορισμένα από τα βήματα της Ελλάδας, χωρίς να χρειαστεί πρώτα να περάσει από μια αντίστοιχα οδυνηρή κρίση χρέους.