Ισχυρή παραμένει η εικόνα των σούπερ μάρκετ, με τα ταμεία του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων να ενισχύονται με γρήγορους ρυθμούς και τις προβλέψεις για το 2026 να δείχνουν προς νέο ρεκόρ τζίρου.
Eφόσον, λοιπόν, ένας προμηθευτής αποδεχθεί τους όρους που του θέτει μια αλυσίδα, υποχρεούται να διατηρεί σταθερή τιμή ακόμα κι αν οι δαπάνες του αυξάνονται, ενώ για κάθε φθορά ή επιστροφή προϊόντος επιβάλλεται πρόσθετη κράτηση από 3% έως 5%. Στο τέλος κάθε οικονομικής χρήσης, οι αλυσίδες συνήθως ζητούν νέες, πρόσθετες παροχές από τους προμηθευτές, βάσει: α. υπερκάλυψης τζίρου πωλήσεων και β. ανάπτυξης προϊόντων στα ράφια. Αυτές οι πρόσθετες παροχές συνήθως χρησιμοποιούνται από τα σουπερμάρκετ για τη δημιουργία νέων καταστημάτων ή για την ανάπτυξη αυτών που ήδη έχουν ανακοινώσει ότι θα ανοίξουν. Ολα αυτά εμφανίζονται με πιστωτικά τιμολογίων ως εκπτώσεις κ.λπ.
Μίγμα
Παράλληλα, οι αλυσίδες «παίζουν» με το μίγμα των προϊόντων. Τι σημαίνει αυτό; Η ταχύτατη ανάπτυξη των private label προϊόντων, που σήμερα ξεπερνούν το 25% των πωλήσεων, εξασφαλίζει υψηλότερα περιθώρια, αφού οι αλυσίδες καθορίζουν την τιμή και τον προμηθευτή. Για να αυξήσουν τα κέρδη τους, τα σουπερμάρκετ δημιουργούν εταιρείες logistics, προχωρούν σε νέες επενδύσεις, ανοίγουν καινούργια καταστήματα. Ολη αυτή η πρακτική μπορεί να δημιουργεί αξία για τον καταναλωτή (για παράδειγμα, χαμηλότερες τιμές στα private label), μεταφέρει όμως το κόστος στους παραγωγούς και εξασφαλίζει στα σουπερμάρκετ σταθερή ροή χρημάτων –ενώ οι καταναλωτές πληρώνουν τοις μετρητοίς, οι υποχρεώσεις προς τους προμηθευτές εξοφλούνται έπειτα από τρεις έως έξι μήνες, ως επί το πλείστον.
Οι «κρυφές» πρακτικές
Οι συμφωνίες που συνάπτουν οι προμηθευτές με τις αλυσίδες περιλαμβάνουν μια σειρά από «μικρά» κόστη, τα οποία στο τέλος μεταφράζονται σε υψηλότερες τελικές τιμές για τον καταναλωτή. Τα οφέλη για τα σουπερμάρκετ είναι διττά: αφενός, ενισχύουν το περιθώριο κέρδους τους και, αφετέρου, δημιουργούν ισχυρή διαπραγματευτική θέση, αφού οι προμηθευτές εξαρτώνται από την πρόσβαση στα ράφια τους. Ωστόσο, η πρακτική αυτή μειώνει τα περιθώρια των παραγωγών, οδηγώντας πολλούς να αυξάνουν τις τιμές για να καλύψουν τα «κρυφά» κόστη.