Στουρνάρας στο συνέδριο του «Β»: Οι προκλήσεις της Αθήνας αποτελούν συνέπεια της οικονομικής της επιτυχίας

Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Η εικόνα στην αγορά ακινήτων

Η παραπάνω αναφορά αποτέλεσε αφορμή για μια πιο διεξοδική ανάλυση της αγοράς ακινήτων από τον Διοικητή της ΤτΕ. «Η συγκέντρωση του πληθυσμού επιχειρήσεων επενδύσεων και εκατομμυρίων επισκεπτών αυξάνει τη ζήτηση για κατοικία μεταφορές, ενέργεια, δημόσιο χώρο και βασικές υποδομές. Με άλλα λόγια ορισμένες από τις μεγαλύτερες σημερινές προκλήσεις της Αθήνας αποτελούν ως ένα βαθμό και συνέπεια της ίδιας της οικονομικής της επιτυχίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αγορά των ακινήτων. Η Αθήνα βρίσκεται στο επίκεντρο ενός νέου επενδυτικού κύκλου με σημαντικές εισροές κεφαλαίων ειδικότερα ξένων κεφαλαίων και αυξημένη ζήτηση για κατοικίες και επαγγελματικά ακίνητα όπως αποτυπώνεται στη συνεχή ανοδική πορεία των τιμών. Το 2025 οι τιμές των διαμερισμάτων στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 6,5% ενώ το δεύτερο τρίμηνο του ’26 η ετήσια αύξηση διαμορφώθηκε σε 5%. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την οικονομική και επενδυτική δυναμική της πόλης ταυτόχρονα όμως εντείνει το πρόβλημα της προσιτής στέγασης ιδιαίτερα για τους νέους και τα νοικοκυριά με χαμηλότερα ή και μεσαία εισοδήματα. Και εδώ η οικονομική διάσταση είναι ευρύτερη. Η ίδια η δυναμική που ενισχύει την οικονομική σημασία της Αθήνας δημιουργεί και τις χαρακτηριστικές πιέσεις ενός μεγάλου μητροπολιτικού κέντρου. Με άλλα λόγια ορισμένες από τις μεγαλύτερες σημερινές προκλήσεις της Αθήνας αποτελούν ως ένα βαθμό και συνέπεια της ίδιας της οικονομικής της επιτυχίας».

Τα προβλήματα και οι αναγκαίες παρεμβάσεις

Σύμφωνα με τον κ.Στουρνάρα η εικόνα αυτή δημιουργεί προβλήματα και καθιστά αναγκαίες και άμεσες επεμβάσεις και έργα υποδομής ενώ χτύπησε και το καμπανάκι για την Περιφέρεια. «Το κόστος κατοικίας αυξάνεται ταχύτερα από τα εισοδήματα το πρόβλημα δεν είναι μόνο κοινωνικό. Περιορίζει την κινητικότητα της εργασίας, δυσκολεύει τις επιχειρήσεις να προσελκύσουν και να διατηρήσουν εργαζόμενους και αυξάνει το κόστος διαβίωσης σε μία πόλη που φιλοδοξεί να προσελκύσει ανθρώπινο κεφάλαιο και επιχειρήσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας. Όπως ίσως γνωρίζετε ίδια και χειρότερα φαινόμενα παρατηρούνται σε πολλές πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης σήμερα.

Διαβάστε επίσης:Εφορία: Το «κόλπο» για κούρεμα προστίμων έως 50%

Αντίστοιχα το κυκλοφοριακό πρόβλημα αποτελεί ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα του οικονομικού κόστους που μπορεί να δημιουργήσει η μητροπολιτική συμφόρηση. Ο χρόνος που χάνεται καθημερινά στις μετακινήσεις δεν αποτελεί απλώς ταλαιπωρία για τους πολίτες. Μειώνει τις διαθέσιμες παραγωγικές ώρες διογκώνει το κόστος μεταφοράς εργαζομένων και αγαθών επιβαρύνει τις επιχειρήσεις αυξάνει την κατανάλωση ενέργειας και την ατμοσφαιρική ρύπανση και τελικά περιορίζει την παραγωγικότητα και υποβαθμίζει την ελκυστικότητα της πόλης. Για το λόγο αυτό η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής της Αθήνας προϋποθέτει ένα νέο κύκλο επενδύσεως σε μητροπολιτικές υποδομές με στόχο την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών πιέσεων και των αστικών αναγκών των κατοίκων.

Στην κατεύθυνση αυτή λειτουργούν οι επέκταση και αναβάθμιση του μετρό η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του προαστιακού σιδηροδρόμου και η ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών γενικότερα. Παράλληλα απαιτούνται επενδύσεις σε ψηφιακές και ενεργειακές υποδομές στα δίκτυα ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων σε αντιπλημμυρικά έργα και στην ενίσχυση του αστικού πρασίνου. Η κλιματική αλλαγή καθιστά ορισμένες από αυτές τις επενδύσεις ακόμα πιο επείγουσες. Βασικό στοιχείο στοιχείο πολιτικής πρέπει να αποτελέσουν επίσης τα μέτρα για την αύξηση της προσφοράς κατοικίας και δεν εννοώ μόνο να χτίσουμε νέα σπίτια αλλά και να ανοίξουν αυτά που είναι κλειστά σήμερα.

Αυτές δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται απλώς ως παρεμβάσεις για τη βελτίωση της καθημερινότητας. Είναι παραγωγικές επενδύσεις. Μειώνουν το κόστος λειτουργίας της πόλης διευκολύνουν την κινητικότητα της εργασίας ενισχύουν την ανθεκτικότητα αυξάνουν την παραγωγικότητα και βελτιώνουν την ικανότητα της Αθήνας να προσελκύει επιχειρήσεις επενδύσεις και ανθρώπινο κεφάλαιο. Οι υποδομές επομένως δεν πρέπει απλώς να ακολουθούν την ανάπτυξη της πόλης. Πρέπει να σχεδιάζονται έγκαιρα ώστε να την υποστηρίζουν και να την κατευθύνουν.

Διαβάστε επίσης:Ακρίβεια: Στα 5,50 ευρώ σκαρφαλώνει το τυλιχτό σουβλάκι

Η συνολική εικόνα είναι αναμφισβήτητα δυναμική αλλά δεν πρέπει να δημιουργεί εφησυχασμό. Η Αθήνα διαθέτει πολλά από τα βασικά χαρακτηριστικά ενός σύγχρονου ευρωπαϊκού μητροπολιτικού κέντρου. Ανθρώπινο δυναμικό, διεθνή συνδεσιμότητα, τουριστική αναγνωρισιμότητα, επιχειρηματική δραστηριότητα, πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και αυξανόμενο συνεχώς επενδυτικό ενδιαφέρον. Το επόμενο βήμα είναι η μετάβαση από μία ανάπτυξη που βασίζεται εν πολλοίς στη συγκέντρωση δραστηριοτήτων στον τουρισμό και στα ακίνητα σε ένα ακόμα πιο παραγωγικό και καινοτόμο μητροπολιτικό πρότυπο με μεγαλύτερη έμφαση στην τεχνολογία την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση στις υποδομές και τις δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας. Και αυτό έχει σημασία όχι μόνο για την ίδια την Αθήνα. Όταν μία μητροπολιτική περιοχή παράγει σχεδόν το μισό της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της χώρας η παραγωγικότητα οι υποδομές και η ανταγωνιστικότητά της αποτελούν εθνικό οικονομικό ζήτημα. Οι μεγάλοι συγκέντρωση οικονομικής δραστηριότητας στην Αττική δημιουργεί σημαντικές οικονομίες συσσώρευσης ενέχει όμως και τον κίνδυνο διεύρυνσης των περιφερειακών ανισοτήτων εάν τα οφέλη της ανάπτυξης παραμείνουν γεωγραφικώς συγκεντρωμένα.

Οι προκλήσεις της Αθήνας

Στο τέλος τς ομιλίας του ο κ.Στουρνάρας πρότεινε δράσεις και πρωτοβουλίες ώστε η Αθήνα να συνεχίσει να Η πρόκληση επομένως είναι διττή. Η Αθήνα να συνεχίσει να λειτουργεί ως κινητήρας ανάπτυξης επενδύσεων και εξωστρέφειας ενώ ταυτόχρονα να ενισχυθούν οι μηχανισμοί μέσω των οποίων η δυναμική αυτή μεταδίδεται και στην υπόλοιπη χώρα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσα από ισχυρότερες διαπεριφερειακές αλυσίδες αξίας και μεγαλύτερη ζήτηση για προϊόντα και υπηρεσίες που παράγονται στην περιφέρεια. Επίσης, μέσα από τη διάχυση τεχνολογίας και γνώσης από τα πανεπιστήμια τα ερευνητικά κέντρα και τις επιχειρήσεις της Αθήνας αλλά και μέσω της πρόσβασης των περιφερειακών επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση εξειδικευμένες υπηρεσίες και διεθνείς αγορές. Κρίσιμη προϋπόθεση είναι η καλύτερη φυσική και ψηφιακή διασύνδεση της Αθήνας με τις υπόλοιπες περιφέρειες ώστε η μητροπολιτική συγκέντρωση να λειτουργεί ως πηγή θετικών διαχύσεων και όχι ως παράγοντας περαιτέρω οικονομικής απόκλισης.

Οι προκλήσεις της Αθήνας δεν αφορούν μόνο την πρωτεύουσα. Σε σημαντικό βαθμό αντανακλούν τις ευρύτερες προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας. Για την Ελλάδα το ζητούμενο σήμερα δεν είναι μόνο η διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας αλλά κυρίως η διασφάλιση διατηρήσιμης μακροχρόνιας ανάπτυξης και πραγματική σύγκλιση με τις πιο προηγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες. Για να επιτευχθεί αυτό πάνω απ’ όλα απαιτείται ενίσχυση της παραγωγικότητας. Χρειαζόμαστε περισσότερες αλλά κυρίως ποιοτικότερες επενδύσεις στην καινοτομία, τις ψηφιακές και πράσινες τεχνολογίες, τις υποδομές, την ενέργεια και εξωστρεφείς δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας. Χρειαζόμαστε καλύτερη σύνδεση πανεπιστημίων, έρευνας και παραγωγής αναβάθμιση των δεξιοτήτων και προσέλκυση ανθρώπινου κεφαλαίου.

Διαβάστε επίσης:«Ψαλίδι» 141 δισ. ευρώ στον νέο προϋπολογισμό της ΕΕ προτείνει η Ιρλανδική Προεδρία

Ταυτόχρονα χρειαζόμαστε αποτελεσματικότερους θεσμούς, ταχύτερη δικαιοσύνη, απλούστερες διαδικασίες, ενίσχυση του ανταγωνισμού και ένα σταθερό και προβλέψιμο επιχειρηματικό περιβάλλον. Η Αθήνα μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής του παραγωγικού μετασχηματισμού, συγκεντρώνει ανθρώπινο κεφάλαιο, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιχειρηματικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και σημαντικό μέρος του οικοσυστήματος της καινοτομίας της χώρας. Το ζητούμενο όμως δεν είναι μία ισχυρή Αθήνα και μία ασθενέστερη περιφέρεια. Είναι μία περισσότερο παραγωγική και διεθνώς ανταγωνιστική Αθήνα καλύτερα συνδεδεμένη με μία περισσότερο παραγωγική και εξωστρεφή Ελλάδα. Και εδώ υπάρχει μία ενδιαφέρουσα συνέχεια με την αρχαία Αθήνα. Οι εποχές και τα πλεονεκτήματα έχουν αλλάξει αλλά ορισμένες προϋποθέσεις της οικονομικής επιτυχίας και ισχύος παραμένουν ίδιες. Αποτελεσματικοί θεσμοί, εμπιστοσύνη, επενδύσεις, γνώση, εξωστρέφεια και προσαρμοστικότητα. Η αρχαία Αθήνα άνθησε επειδή κατάφερε να συνδυάσει θεσμούς και υποδομές με το εμπόριο, τη γνώση και την προσέλκυση ανθρώπων και ιδεών από έναν πολύ ευρύτερο γεωγραφικό χώρο. Αντίστοιχα η σύγχρονη Αθήνα μπορεί να αξιοποιήσει τη συγκέντρωση ανθρώπινου κεφαλαίου επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και επενδύσεων όχι μόνο για τη δική της ανάπτυξη αλλά ως μοχλό για την παραγωγική αναβάθμιση και τη μεγαλύτερη εξωστρέφεια όλης της ελληνικής οικονομίας. Αυτή μπορεί να είναι η ουσιαστικότερη συμβολή της Αθήνας για την Ελλάδα του μέλλοντος», κατέληξε.