Η ακρίβεια στο πιάτο χτυπά ξανά με δύναμη νοικοκυριά και κυβερνήσεις. Ο παγκόσμιος δείκτης τιμών τροφίμων έφτασε τον Σεπτέμβριο στις 136 μονάδες, στην υψηλότερη τιμή του μετά τον Νοέμβριο του 2022. Το νέο κύμα ανατιμήσεων δεν αφορά μόνο ένα προϊόν ή μία περιοχή, αλλά απλώνεται σε ψωμί, ρύζι, ζάχαρη και μαγειρικά έλαια. Σε δείγμα 150 χωρών, οι τιμές των τροφίμων ανέβηκαν ταχύτερα από τον γενικό πληθωρισμό στο 22% των οικονομιών, από 14% το προηγούμενο τρίμηνο. Για τα χαμηλά εισοδήματα, η πίεση γίνεται άμεση, επειδή το φαγητό απορροφά μεγάλο μέρος του μηνιαίου προϋπολογισμού.
Πίσω από τη νέα άνοδο βρίσκονται πόλεμοι, ακριβή ενέργεια, προβλήματα στις μεταφορές και ακραίες καιρικές συνθήκες. Οι επιθέσεις σε υποδομές σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα δυσκολεύουν τις εξαγωγές και σπρώχνουν μεγάλους αγοραστές σε άλλες αγορές. Η ένταση στην Ερυθρά Θάλασσα αναγκάζει πλοία να κάνουν μεγαλύτερα ταξίδια γύρω από την Αφρική, με υψηλότερα ναύλα και καθυστερήσεις. Παράλληλα, η αστάθεια γύρω από τα Στενά του Ορμούζ επηρεάζει τα καύσιμα και τη διακίνηση λιπασμάτων, κρατώντας αυξημένο το κόστος παραγωγής. Το σιτάρι έχει ενισχυθεί πάνω από 30% μέσα στο 2026, ενώ το ρύζι σε βασικές ασιατικές εξαγωγικές αγορές καταγράφει άνοδο 10% έως 13%, παρά τα αποθέματα.
Οι επιπτώσεις φαίνονται ήδη στις αγορές της Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Στην Ινδονησία, οι καθυστερημένες βροχές έσπρωξαν το ρύζι σε επίπεδα ρεκόρ, ενώ ένα απλό γεύμα στην Τζακάρτα κοστίζει σχεδόν τα διπλά από παλαιότερα. Στην Αίγυπτο, η μεγάλη φραντζόλα χωρίς επιδότηση αυξήθηκε από 4 σε 5 αιγυπτιακές λίρες, δηλαδή κατά 25%. Στην Ινδία, οι ασθενείς μουσώνες χτύπησαν τη ζάχαρη και οι τιμές σε ζάχαρη, κρεμμύδια και όσπρια ανέβηκαν πάνω από 10% μέσα στον Σεπτέμβριο. Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το μαγειρικό λάδι ακρίβυνε περίπου 40%, ενώ στην Ινδονησία το φυτικό λάδι αυξήθηκε 7% παρά την ισχυρή παραγωγή φοινικέλαιου. Αν οι κυβερνήσεις περιορίσουν τις εξαγωγές για να προστατεύσουν τις εγχώριες αγορές, οι διαθέσιμες ποσότητες στο διεθνές εμπόριο θα μειωθούν και οι καταναλωτές θα δουν νέες αυξήσεις στα βασικά τρόφιμα.