
Την ώρα που η ελληνική ύπαιθρος μετρά κάθε χρόνο όλο και μεγαλύτερες ελλείψεις σε εργατικά χέρια, μία διακρατική συμφωνία που είχε μείνει για χρόνια στα χαρτιά αρχίζει να παίρνει τον δρόμο της εφαρμογής. Πρόκειται για τη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου για τη μετάκληση έως 5.000 εποχικών εργατών γης, οι οποίοι θα μπορούν να απασχοληθούν νόμιμα σε καλλιέργειες και αγροτικές εργασίες σε διάφορες περιοχές της χώρας.
Κομβικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η δυνατότητα μετακίνησης των εργατών από περιοχή σε περιοχή, ανάλογα με την εποχή και τις ανάγκες της παραγωγής. Όπως εξηγεί ο κ. Γιαννακάκης, ένας εργάτης μπορεί να απασχοληθεί π.χ. αρχικά σε καλλιέργειες στη Μακεδονία, στη συνέχεια στη Χαλκιδική για την πράσινη ελιά, ακολούθως στα ακτινίδια και αργότερα στα πορτοκάλια ή σε άλλες καλλιέργειες.
Το ανώτατο διάστημα παραμονής των εποχικών εργατών στη χώρα είναι εννέα μήνες. Ωστόσο, σύμφωνα με το μέλος του Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ, μετά την πρώτη περίοδο απασχόλησης μπορεί να υποβληθεί αίτημα για άδεια μεγαλύτερης διάρκειας, έως πέντε ετών. Σε αυτή την περίπτωση, ο εργαζόμενος θα πρέπει να αποχωρεί από την Ελλάδα μετά τη συμπλήρωση του εννεαμήνου και να επιστρέφει έπειτα από τρίμηνο διάστημα, χωρίς να χρειάζεται να επαναλαμβάνεται από την αρχή όλη η διαδικασία.
Πέρα όμως από τη γραφειοκρατία, υπάρχει και το ζήτημα των συνθηκών διαβίωσης. Ο κ. Γιαννακάκης επισημαίνει ότι θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα επιδότησης για την αγορά προκατασκευασμένων οικίσκων τύπου ISO-box, ώστε οι εργάτες να φιλοξενούνται σε αξιοπρεπείς εγκαταστάσεις, με βασικές υποδομές υγιεινής. Όπως σημειώνει, οι συνθήκες διαμονής είναι κρίσιμες όχι μόνο για την προστασία των εργαζομένων, αλλά και για τη διατήρηση ενός σταθερού εργατικού δυναμικού που θα επιθυμεί να επιστρέφει στην Ελλάδα.
Η προσπάθεια, πάντως, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Παραμένουν γραφειοκρατικά ζητήματα που πρέπει να λυθούν, ενώ η διαδικασία, όπως λέει ο ίδιος, χρειάζεται ακόμη «υπομονή και προσπάθεια», όμως όπως εκτιμά η συμφωνία βρίσκεται πλέον κοντά στο σημείο όπου θα μπορέσει να λειτουργήσει με μεγαλύτερη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.
Στην ΕΘΕΑΣ θεωρούν ότι το συγκεκριμένο μοντέλο μπορεί να αποτελέσει οδηγό και για άλλες αντίστοιχες συμφωνίες της Ελλάδας με τρίτες χώρες. Μάλιστα, σύμφωνα με τον κ. Γιαννακάκη, η προσπάθεια παρακολουθείται και από ευρωπαϊκούς φορείς, με στόχο να αξιοποιηθεί ενδεχομένως ως παράδειγμα νόμιμης και οργανωμένης μετάκλησης εργατικού δυναμικού.
Για την ελληνική αγροτική παραγωγή, το στοίχημα είναι διπλό: να καλυφθούν οι άμεσες ανάγκες στα χωράφια και ταυτόχρονα να δημιουργηθεί ένα σταθερό, διαφανές και νόμιμο πλαίσιο απασχόλησης. Σε μία περίοδο όπου η έλλειψη εργατικών χεριών μπορεί να κρίνει ακόμη και το αν θα συγκομιστεί εγκαίρως η παραγωγή, η εφαρμογή της συμφωνίας με την Αίγυπτο θεωρείται από τους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα ένα κρίσιμο βήμα.


