Την επίδραση του πληθωρισμού στις αποταμιεύσεις των ελληνικών νοικοκυριών, αλλά και τα εμπόδια που περιορίζουν τη μετάβαση από την παθητική αποταμίευση στην επένδυση, αναδεικνύει ο Ευρωπαϊκός Δείκτης Απώλειας Πλούτου (European Wealth Drain Index) της Revolut.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, ένα ελληνικό νοικοκυριό που διατηρεί 10.000 ευρώ σε αποταμιεύσεις χάνει περίπου 290 ευρώ αγοραστικής δύναμης σε ετήσια βάση λόγω του πληθωρισμού.
Η εικόνα δεν αλλάζει ουσιαστικά ούτε στην περίπτωση των προθεσμιακών καταθέσεων. Το μέσο επιτόκιο για προθεσμιακή κατάθεση διάρκειας ενός έτους στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 1,85%, έναντι πληθωρισμού 2,90%. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και σε μια δεσμευμένη κατάθεση, προκύπτει πραγματική απώλεια περίπου 105 ευρώ τον χρόνο για κάθε 10.000 ευρώ.
«Ζεστό» χρήμα που μένει ανεκμετάλλευτο
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τη Revolut, δεν αφορά μόνο την απώλεια αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών, αλλά και την ευρύτερη οικονομία.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επιχειρεί να κινητοποιήσει τα περίπου 33 τρισ. ευρώ ιδιωτικού πλούτου που διαθέτει, στην Ελλάδα παραμένουν 120,9 δισ. ευρώ σε παθητικές τραπεζικές καταθέσεις.
Με βάση την υπόθεση ότι τα κεφάλαια αυτά θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε διαφοροποιημένα επενδυτικά προϊόντα κεφαλαιαγοράς, η Revolut υπολογίζει ότι, με αναφορά στη μέση ετήσια απόδοση δεκαετίας 9,06% του MSCI Europe ETF, θα μπορούσαν δυνητικά να διοχετεύονται στην οικονομία περίπου 8,7 δισ. ευρώ αναπτυξιακού κεφαλαίου ετησίως.
Σε επίπεδο νοικοκυριού, η ίδια προσέγγιση αντιστοιχεί δυνητικά σε 721 ευρώ ετήσιας απόδοσης για κάθε 10.000 ευρώ αποταμιεύσεων.
Τα εμπόδια που κρατούν τους Έλληνες μακριά από τις επενδύσεις
Η έρευνα σε δείγμα 1.000 Ελλήνων καταναλωτών καταγράφει τρεις βασικούς παράγοντες που λειτουργούν ανασταλτικά στην ενεργότερη αξιοποίηση των αποταμιεύσεων: την έλλειψη ενημέρωσης, την αδράνεια και τον κατακερματισμό των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Σχεδόν ο ένας στους πέντε Έλληνες (18,3%) δεν διαθέτει καθόλου παραδοσιακές αποταμιεύσεις.
Μεταξύ όσων αποταμιεύουν, περισσότερο από το ένα τρίτο (35%) δεν γνωρίζει ή εκτιμά λανθασμένα την πραγματική απόδοση των χρημάτων του μετά τον πληθωρισμό.
Ειδικότερα:
- 16% δεν γνωρίζει εάν τα επιτόκια καταθέσεων υπερβαίνουν ή υπολείπονται του πληθωρισμού.
- 11% θεωρεί λανθασμένα ότι τα επιτόκια καταθέσεων είναι υψηλότερα από τον πληθωρισμό.
- 8% εκτιμά ότι τα δύο μεγέθη βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο.
Την ίδια στιγμή, η αδράνεια παραμένει έντονη. Το 78,4% των αποταμιευτών δεν έχει αλλάξει ποτέ τράπεζα προκειμένου να εξασφαλίσει καλύτερη απόδοση.
Μεταξύ των βασικών λόγων είναι η πεποίθηση ότι η διαφορά στα επιτόκια είναι μικρή (31%), η προτίμηση σε μια τράπεζα που εμπιστεύονται (27%) και η έλλειψη γνώσης σχετικά με το πού μπορούν να αναζητήσουν καλύτερες επιλογές (13%).
Σημαντικό εμπόδιο αποτελεί, σύμφωνα με τη μελέτη, και ο κατακερματισμός των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Περισσότεροι από 57% των Ελλήνων χρησιμοποιούν περισσότερες από μία χρηματοοικονομικές εφαρμογές. Για το 41% όσων χρησιμοποιούν πολλαπλές εφαρμογές, η κατάσταση αυτή λειτουργεί ανασταλτικά για τις επενδύσεις.
Το 25% δηλώνει ότι δεν έχει σαφή εικόνα για το ποσό που μπορεί πραγματικά να επενδύσει, ενώ το 18% θεωρεί τη μεταφορά χρημάτων μεταξύ διαφορετικών πλατφορμών υπερβολικά σύνθετη και χρονοβόρα.