Παλιά χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ μπορούν πλέον να φύγουν από την καρτέλα του οφειλέτη, αλλά όχι με ένα απλό μέτρημα ετών. Η δεκαετής παραγραφή των ασφαλιστικών εισφορών άλλαξε τα δεδομένα για ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, αγρότες και εργοδότες. Κρύβει όμως σοβαρές παγίδες, ειδικά όταν έχουν προηγηθεί ειδοποιήσεις, ρυθμίσεις ή πληρωμές. Με τον νόμο 4997/2022, ο χρόνος μέσα στον οποίο ο e-ΕΦΚΑ μπορεί να διεκδικήσει απλήρωτες εισφορές μειώθηκε από τα 20 στα 10 χρόνια. Η ρύθμιση καλύπτει την κύρια οφειλή, αλλά και πρόσθετα τέλη, τόκους, προσαυξήσεις και άλλες επιβαρύνσεις. Αφορά χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ και παλαιότερα ταμεία, όπως ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΤΣΜΕΔΕ και ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
Η παραγραφή αρχίζει να μετρά από την πρώτη ημέρα του έτους που ακολουθεί το έτος στο οποίο γεννήθηκε η οφειλή. Αν, για παράδειγμα, οι εισφορές αφορούν το 2018, ο χρόνος ξεκινά την 1η Ιανουαρίου 2019 και, εφόσον δεν συμβεί κάτι στο μεταξύ, συμπληρώνεται στο τέλος του 2028. Η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι άλλη. Η δεκαετία δεν οδηγεί πάντα σε διαγραφή. Αν ο e-ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ έχει στείλει ατομική ειδοποίηση, έχει βεβαιώσει την οφειλή, έχει επιβάλει κατάσχεση ή ο οφειλέτης έχει ζητήσει ρύθμιση και έχει πληρώσει έστω ένα ποσό, ο χρόνος παραγραφής μπορεί να διακόπτεται και να ξεκινά ξανά.
Πριν από οποιαδήποτε κίνηση, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να ζητήσει έλεγχο από την αρμόδια Τοπική Διεύθυνση του e-ΕΦΚΑ. Η αίτηση πρέπει να αναφέρει τον πρώην φορέα ασφάλισης, τις περιόδους που αφορούν οι οφειλές και τους κλάδους ασφάλισης. Χρειάζονται επίσης ΑΜΚΑ, ΑΦΜ, στοιχεία της οφειλής, παλιές ειδοποιήσεις, αποδείξεις πληρωμών και έγγραφα ρυθμίσεων.
- Η αίτηση ρύθμισης μπορεί να θεωρηθεί αναγνώριση του χρέους.
- Ποσά που πληρώθηκαν για ήδη παραγεγραμμένες οφειλές δεν επιστρέφονται.
- Η παραγραφή για μη μισθωτούς συνήθως αφαιρεί τον αντίστοιχο ασφαλιστικό χρόνο.
- Οι εργοδότες ζητούν έλεγχο από τη διεύθυνση που αντιστοιχεί στην έδρα τους.
Η μεγαλύτερη παγίδα αφορά τη σύνταξη. Όποιος αποδεχθεί την παραγραφή μπορεί να χάσει χρόνια ασφάλισης που χρειάζεται για θεμελίωση δικαιώματος ή για μεγαλύτερο ποσό σύνταξης. Αν θέλει να κρατήσει μέρος αυτού του χρόνου, μπορεί να ζητήσει τον συνυπολογισμό του και να πληρώσει τις αντίστοιχες εισφορές, το αργότερο έως την αίτηση συνταξιοδότησης. Για ασφαλιστική ενημερότητα, μια νόμιμα παραγεγραμμένη οφειλή δεν πρέπει να υπολογίζεται. Αν συνεχίζει να εμφανίζεται στην καρτέλα, ο οφειλέτης πρέπει να ζητήσει επίσημη εξέταση από τον e-ΕΦΚΑ πριν διακόψει ρύθμιση, υπογράψει υπεύθυνη δήλωση ή θεωρήσει ότι το χρέος έχει σβήσει.