Μπορεί τα κρατικά έσοδα να σημειώνουν άνοδο, ωστόσο οι δαπάνες αυξάνονται σχεδόν με υπερτριπλάσιο ρυθμό, εξέλιξη που αποτυπώνεται καθαρά στα κρατικά ταμεία.
Αυτό δείχνουν τα δεδομένα της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) για το διάστημα Ιανουαρίου – Ιουλίου 2026, σύμφωνα με τα οποία παρατηρείται έκδηλη επιδείνωση των ταμειακών μεγεθών της κεντρικής διοίκησης. Από πλεόνασμα 1,859 δισ. ευρώ που είχε καταγραφεί την αντίστοιχη περίοδο του 2025, το ταμειακό ισοζύγιο υποχώρησε φέτος σε έλλειμμα 2,283 δισ. ευρώ, διαμορφώνοντας μια αρνητική απόκλιση που υπερβαίνει τα 4,1 δισ. ευρώ εντός ενός έτους.
Η ειδοποιός διαφορά που προκαλεί προβληματισμό εντοπίζεται στην ασύμμετρη ταχύτητα μεταβολής των δύο βασικών σκελών του τακτικού προϋπολογισμού. Από τη μία πλευρά, τα δημόσια έσοδα διευρύνθηκαν από τα 40,827 δισ. ευρώ πέρυσι στα 42,887 δισ. ευρώ φέτος, καταγράφοντας άνοδο της τάξεως του 5%.
Από την άλλη πλευρά, εντούτοις, οι κρατικές δαπάνες διογκώθηκαν από τα 36,645 δισ. ευρώ στα 41,872 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 5,227 δισ. ευρώ ή περίπου 14,3%. Με απλούς όρους, τα κρατικά έσοδα ενισχύονται, όμως ταυτόχρονα οι κρατικές εκροές αυξάνονται με πολύ ταχύτερο βήμα.
Το πρωτογενές «μαξιλάρι»
Ακόμη πιο ξεκάθρη είναι η εικόνα στο πρωτογενές ταμειακό αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού. Κατά το πρώτο επτάμηνο του 2025 είχε επιτευχθεί πρωτογενές πλεόνασμα 7,579 δισ. ευρώ, ενώ φέτος αυτό συρρικνώνεται μόλις στα 430 εκατ. ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι το πρωτογενές ταμειακό περιθώριο συρρικνώθηκε κατά περισσότερο από 7,1 δισ. ευρώ μέσα σε 12 μήνες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Στα 5,7 δισ. ευρώ το πρωτογενές πλεόνασμα – «Φούλαρε» τα ταμεία ο φόρος εισοδήματος
Αν και η εικόνα εμφανίζεται ομαλότερη όταν συνεκτιμάται το σύνολο της κεντρικής διοίκησης, η κάμψη παραμένει αισθητή. Το πρωτογενές ισοζύγιο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, διαμορφώνεται στα 3,604 δισ. ευρώ, έναντι 7,218 δισ. ευρώ κατά την περσινή περίοδο. Διατηρείται μεν σε θετικό έδαφος, έχει υποστεί δε ουσιαστικό υποδιπλασιασμό.
Παράλληλα, αυξημένες εμφανίζονται οι υποχρεώσεις για την εξυπηρέτηση του χρέους. Ειδικότερα, οι καταβολές για τόκους ανήλθαν στο επτάμηνο στα 5,886 δισ. ευρώ, από 5,359 δισ. ευρώ το 2025, συνεπαγόμενες πρόσθετη ταμειακή επιβάρυνση ύψους 527 εκατ. ευρώ ή σχεδόν 10%.
Περισσότερα χρήματα και στις επενδύσεις
Αξιοσημείωτη μεταβολή καταγράφεται και στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, του οποίου το καθαρό ταμειακό ισοζύγιο διαμορφώθηκε σε έλλειμμα 3,544 δισ. ευρώ, έναντι ελλείμματος 2,483 δισ. ευρώ το αντίστοιχο περσινό διάστημα.
Υπάρχει, πάντως, μια ουσιώδης παράμετρος: τα μεγέθη της Τράπεζας της Ελλάδος αποτυπώνουν αμιγώς ταμειακές ροές. Δεν ταυτίζονται, συνεπώς, με το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης με βάση τους ευρωπαϊκούς κανόνες και δεν συνιστούν ένδειξη δημοσιονομικής εκτροπής, καθώς επηρεάζονται σημαντικά από τις διακυμάνσεις των λογαριασμών του Δημοσίου στην ΤτΕ και τον χρονισμό εισπράξεων και πληρωμών.
Εντούτοις, η βασική τάση παραμένει αμετάβλητη. Στο πρώτο επτάμηνο του 2026 οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού κινήθηκαν με πολύ υψηλότερη ταχύτητα από τα έσοδα, το ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 συρρικνώθηκε δραστικά και το τελικό ταμειακό ισοζύγιο της κεντρικής διοίκησης μετατοπίστηκε από το θετικό στο αρνητικό πεδίο.