Η Ευρωπαϊκή Ένωση δημοσίευσε σήμερα τον αναλυτικό κατάλογο με τα μέτρα που επιτρέπεται να λάβουν τα κράτη-μέλη για να αντιμετωπίσουν την ενεργειακή κρίση, καθ’ υπέρβαση του καθιερωμένου δημοσιονομικού περιθωρίου που θέτει η ρήτρα διαφυγής.
Να θυμίσουμε ότι η ρήτρα επιτρέπει προσωρινή υπέρβαση 0,3% του ΑΕΠ ετησίως ή 0,6% ως το 2028 για τις ανάγκες αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης. Όπως επισημαίνει σχετικά η Ευρωπαϊκή Ένωση, απαραίτητη προϋπόθεση είναι τα μέτρα να ενισχύουν την ασφάλεια και ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και να επιταχύνουν την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αναλυτικότερα, επιτρέπονται τα ακόλουθα κρατικά μέτρα:
Νοικοκυριά
- Επιδοτήσεις για τη γεωθερμική και την ηλιακή ενέργεια
- Επιδοτήσεις για οικιακά συστήματα αποθήκευσης ενέργειας
- Επιδοτήσεις για την αντικατάσταση των λεβήτων ορυκτών καυσίμων με καθαρές εναλλακτικές λύσεις, όπως οι αντλίες θερμότητας
- Επιδοτήσεις για επενδύσεις σε υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων στο σπίτι
- Επιδοτήσεις και/ή δάνεια με μειωμένο επιτόκιο για μέτριες ή ριζικές ανακαινίσεις κτιρίων κατοικιών
Δημόσιος τομέας
- Επενδύσεις στην επιτόπια παραγωγή και αποθήκευση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές
- Επενδύσεις σε μέτριες ή ριζικές ανακαινίσεις κτιρίων
Επιχειρήσεις
- Δημοσιονομικά κίνητρα για υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων
- Επιδοτήσεις και/ή δάνεια με μειωμένο επιτόκιο για μέτριες ή ριζικές ανακαινίσεις κτιρίων
- Στοχευμένα δημοσιονομικά κίνητρα για την αύξηση του ποσοστού ανάπτυξης τεχνολογιών απανθρακοποίησης της βιομηχανίας, όπως ορίζονται στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1735 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
Μεταφορές
- Δημόσιες επενδύσεις σε υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων
- Δημόσιες επενδύσεις σε υποδομές καθαρών αστικών μεταφορών και τροχαίο υλικό, όπως τραμ και μετρό
- Δημόσιες επενδύσεις σε σιδηροδρομικές υποδομές και τροχαίο υλικό
Ενεργειακός τομέας
- Επενδύσεις σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και της θέρμανσης
- Επενδύσεις σε πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής
- Επενδύσεις σε υποδομές και τεχνολογίες δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας
- Επενδύσεις σε τεχνολογίες για την παραγωγή υδρογόνου με ηλεκτρόλυση, με τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ή με χαμηλές ανθρακούχες εκπομπές
- Επενδύσεις σε τεχνολογίες ενεργειακής απόδοσης που σχετίζονται με το ενεργειακό σύστημα
- Επενδύσεις σε βιώσιμα ανανεώσιμα καύσιμα
- Αμφίδρομες συμβάσεις επί διαφοράς για την παραγωγή καθαρής ενέργειας
- Επενδύσεις για την ενίσχυση της φυσικής ασφάλειας και της κυβερνοασφάλειας των ενεργειακών συστημάτων
Αντιθέτως, μέτρα με άλλους στόχους, ακόμη και αν σχετίζονται με την κρίση στη Μέση Ανατολή, δεν θα είναι επιλέξιμα στο πλαίσιο αυτής της ευελιξίας.
Για παράδειγμα, οι μειώσεις των ειδικών φόρων κατανάλωσης ή άλλων φόρων στα ορυκτά καύσιμα, οι σταθερές τιμές, οι επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων, οι ενισχύσεις με βάση το εισόδημα ή άλλες επιδοτήσεις που αποσκοπούν στον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας ή τα μέτρα που εξοικονομούν μόνο έμμεσα ενέργεια χωρίς να επιφέρουν διαρθρωτική βελτίωση της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος, δεν θα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ευελιξίας.