Μια γρήγορη μεταφορά μέσω IRIS μπορεί να φαίνεται αθώα, αλλά η εφορία κοιτάζει την ουσία της συναλλαγής. Δεν φορολογείται το μέσο πληρωμής. Μετράει ποιος στέλνει τα χρήματα, ποιος τα παίρνει, για ποιον λόγο και αν το ποσό καλύπτει καθημερινή ανάγκη ή αυξάνει την περιουσία του παραλήπτη.
Η χρήση του IRIS έχει περάσει στην καθημερινότητα. Γονείς στέλνουν χρήματα σε παιδιά, φίλοι μοιράζονται έξοδα, συγγενείς τακτοποιούν εκκρεμότητες σε λίγα δευτερόλεπτα. Αυτές οι κινήσεις δεν δημιουργούν αυτόματα φορολογική υποχρέωση. Μπορούν όμως, ανάλογα με την περίπτωση, να θεωρηθούν χρηματική δωρεά ή γονική παροχή.
Για ανήλικα παιδιά και φοιτητές έως 25 ετών, τα ποσά που καλύπτουν συνήθεις ανάγκες, όπως ενοίκιο, δίδακτρα, βιβλία, μετακινήσεις και έξοδα διαβίωσης, δεν αντιμετωπίζονται όπως μια μεταβίβαση περιουσίας. Δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο για το χαρτζιλίκι ούτε απαιτείται κάθε τέτοια κίνηση να δηλώνεται ως δωρεά. Χρειάζεται όμως καθαρή αιτιολογία στη συναλλαγή.
Η αιτιολογία δεν είναι τυπική λεπτομέρεια. Αντί για αστείες ή αόριστες περιγραφές, ο αποστολέας πρέπει να γράφει τον πραγματικό λόγο της πληρωμής, όπως φοιτητικό ενοίκιο, έξοδα σπουδών, επιστροφή χρημάτων ή συμμετοχή σε κοινά έξοδα. Έτσι, αν ζητηθούν εξηγήσεις αργότερα, υπάρχει ένα πρώτο στοιχείο που δείχνει τον χαρακτήρα της μεταφοράς.
Άλλη εικόνα υπάρχει όταν τα χρήματα οδηγούν σε περιουσιακή ενίσχυση. Αν το ποσό χρησιμοποιηθεί για αγορά ακινήτου ή αυτοκινήτου, αποταμίευση, επένδυση, ίδρυση επιχείρησης ή αποπληρωμή προσωπικού δανείου, μπορεί να προκύψει θέμα δωρεάς ή γονικής παροχής. Σε αυτές τις περιπτώσεις η ασφαλής διαδικασία περνά από τραπεζική μεταφορά και δήλωση στο myProperty.
Για γονείς, παιδιά, συζύγους, πρόσωπα με σύμφωνο συμβίωσης, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια ισχύει αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, εφόσον τηρηθεί η προβλεπόμενη τραπεζική διαδικασία. Πάνω από αυτό το όριο εφαρμόζεται φόρος 10%. Αν δεν χρησιμοποιηθεί ο σωστός τραπεζικός τρόπος, το αφορολόγητο μπορεί να χαθεί.
Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζονται οι μεταφορές μεταξύ αδελφών, καθώς οι χρηματικές δωρεές φορολογούνται με 20% από το πρώτο ευρώ. Για φίλους, γνωστούς ή τρίτα πρόσωπα, ο φόρος μπορεί να φτάσει το 40% από το πρώτο ευρώ. Η αιτιολογία βοηθά στην τεκμηρίωση, αλλά δεν αλλάζει από μόνη της τη φορολογική φύση μιας συναλλαγής.