Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Με ένα αθόρυβο αλλά εξαιρετικά επιθετικό φορολογικό σαφάρι, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί κάτι που πριν από μια δεκαετία θα φάνταζε σενάριο επιστημονικής φαντασίας: να δελεάσει τους πιο ισχυρούς διαχειριστές hedge funds και private equity στον κόσμο να μεταφέρουν τις δουλειές τους και την προσωπική τους περιουσία στην Ελλάδα.
Η αρχή έγινε με τον δισεκατομμυριούχο Κρις Ρόκος, αλλά το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων αποκαλύπτει μια πολύ μεγαλύτερη μάχη.
Το μυστικό «σαφάρι» στα hedge funds του Λονδίνου
Νωρίτερα φέτος, ένα κορυφαίο hedge fund του Λονδίνου με γραφεία σε όλο τον κόσμο προσεγγίστηκε από εκπροσώπους της ελληνικής κυβέρνησης. «Εκπρόσωποι της Ελλάδας ήρθαν στα γραφεία μας και η πρότασή τους ήταν εξαιρετικά δελεαστική… Μας παρουσίασαν τα φορολογικά οφέλη που προσφέρει η χώρα για τα hedge funds», δήλωσε στέλεχος του επενδυτικού κεφαλαίου.
Αυτό το καλοκαίρι, η μεσογειακή χώρα σήκωσε το γάντι απέναντι στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελβετία και τον Περσικό Κόλπο, εισάγοντας ένα νέο φορολογικό καθεστώς που σχεδιάστηκε για να προσελκύσει επενδυτές ώστε να αναπτύξουν σημαντική δραστηριότητα στην Αθήνα αναφέρει το δημοσίευμα των Financial Times.
Φόρος 5% στα μπόνους και το μεγάλο «deal» με τον Κρις Ρόκος
Η Ελλάδα προσέφερε εδώ και χρόνια φορολογικά κίνητρα σε εύπορα φυσικά πρόσωπα, όμως τον Ιούνιο -μετά από διαβουλεύσεις με διαχειριστές κεφαλαίων- προχώρησε αθόρυβα σε ειδικές ελαφρύνσεις για στελέχη private equity και hedge funds.
Όσοι μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στη χώρα, απολαμβάνουν πλέον μειωμένο συντελεστή 5% (από 15%) στα μπόνους και στο carried interest, δηλαδή στα υπερκέρδη από επιτυχημένες επενδυτικές συμφωνίες.
Αυτή την εβδομάδα, η Αθήνα εξασφάλισε τη σημαντικότερη μέχρι σήμερα επιτυχία της, όταν έγινε γνωστό ότι ο δισεκατομμυριούχος διαχειριστής hedge fund Κρις Ρόκος μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία από το Ηνωμένο Βασίλειο στην Ελλάδα.
Ο Βασίλης Καρατζάς, σύμβουλος του υπουργού Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, προσπαθούσε να προσελκύσει τον Ρόκος για μήνες καθώς εκείνος ζυγίζει τις επιλογές μετακόμισης, ενώ ο Πιερρακάκης ανέφερε ότι ο Ρόκος πέρασε μία ώρα στο γραφείο του λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωσή του.
Η «φυγή» από τη Βρετανία και η μάχη με την Ιταλία
Ο Ρόκος ακολούθησε το παράδειγμα αρκετών άλλων προβεβλημένων εύπορων ιδιωτών που εγκατέλειψαν το Ηνωμένο Βασίλειο τα τελευταία χρόνια, αντιδρώντας στη δημοσιονομική αυστηροποίηση υπό την κυβέρνηση των Εργατικών, στο σκληρό καθεστώς φόρου κληρονομιάς και στην κατάργηση των φορολογικών προνομίων των μη μόνιμων κατοίκων.
Η Ελλάδα προσελκύει επίσης αυξανόμενο ενδιαφέρον από επενδυτικές εταιρείες του Περσικού Κόλπου, δήλωσε ο Καρατζάς, εν μέσω της περιφερειακής σύγκρουσης που πυροδοτήθηκε από τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν τον Φεβρουάριο. Ο Καρατζάς, ο οποίος σχεδίασε τη φορολογική πρόταση της Ελλάδας, ανέφερε ότι η Αθήνα έχει συζητήσει με διάφορα μεγάλα hedge funds για τη δημιουργία βάσης στη χώρα.
Από το 2019 η Ελλάδα προσφέρει σε εύπορους ιδιώτες, ξένους και Έλληνες του εξωτερικού. τη δυνατότητα να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στη χώρα, πληρώνοντας έναν κατ’ αποκοπή φόρο 100.000 ευρώ το χρόνο για όλα τα εισοδήματα που βγάζουν εκτός Ελλάδας. Πρόκειται για ένα μοντέλο αντίστοιχο με της Ιταλίας, αλλά πολύ φθηνότερο, καθώς εκεί το αντίστοιχο χαράτσι φτάνει τις 300.000 ευρώ ετησίως, ένα μέτρο που ήδη προσέλκυσε στην Ιταλία στρατιά από τραπεζίτες, επιχειρηματίες και στελέχη κεφαλαίων
«Ή έρχεσαι σοβαρά ή δεν έρχεσαι καθόλου»
Το σημαντικότερο είναι ότι οι αλλοδαποί απαλλάσσονται επίσης από τον ελληνικό φόρο κληρονομιάς για περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται εκτός Ελλάδας.
Το νέο φορολογικό πακέτο για τα private equity και τα hedge funds συνοδεύεται, ωστόσο, από μια αυστηρή προϋπόθεση: η εταιρική δομή που θα στήσουν στην Ελλάδα πρέπει να δαπανά τουλάχιστον 3 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για τη λειτουργία της. Με αυτό το όριο, η κυβέρνηση θέλει να διασφαλίσει ότι τα funds θα δημιουργήσουν πραγματική επιχειρησιακή βάση με θέσεις εργασίας και υποδομές, αποφεύγοντας τις εικονικές εταιρείες.
«Ο κύριος στόχος είναι να έρθουν εδώ και να στήσουν πραγματικές επιχειρήσεις», δήλωσε ο Καρατζάς στους FT. «Ή έρχεσαι σοβαρά ή δεν έρχεσαι καθόλου».
Η Rokos Capital Management αναμένεται να ξεκινήσει με σχετικώς μικρή παρουσία στην Αθήνα, αλλά η δομή της μπορεί τελικά να αυξηθεί στα 50 περίπου άτομα, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση. Η RCM αρνήθηκε να σχολιάσει.
Το φορολογικό πλεονέκτημα και το «καθεστώς 5C»
Η κυβέρνηση σχεδίασε τα κίνητρα με τέτοιον τρόπο ώστε ένα ξένο fund να μπορεί να ανοίξει γραφείο στην Ελλάδα, χωρίς ο αθηναϊκός βραχίονας να συμπαρασύρει φορολογικά ολόκληρο τον μητρικό όμιλο στο εξωτερικό. Αυτή η προστασία είναι το μεγάλο πλεονέκτημα της Ελλάδας απέναντι στην Ιταλία, όπως επισημαίνει η Έλσα Λίτλγουντ, στέλεχος της BDO.
Στελέχη που μετοικούν από το εξωτερικό μπορούν επίσης να επωφεληθούν από το λεγόμενο καθεστώς 5C της Ελλάδας, βάσει του οποίου το επιλέξιμο εισόδημα από μισθωτή εργασία απαλλάσσεται από τον φόρο κατά 50% για επτά χρόνια.
Εκτός από το Λονδίνο και τον Περσικό Κόλπο, κυβερνητικά στελέχη αναμένουν ενδιαφέρον και από την Ελβετία. Ωστόσο, αρκετοί προειδοποίησαν ότι η Ελλάδα πρέπει να αποδείξει την αξιοπιστία της ως σοβαρός προορισμός για τον χρηματοπιστωτικό και επιχειρηματικό τομέα.
«Η ζωή είναι φθηνότερη, αλλά λείπουν οι υποδομές»
«Η Ελλάδα είναι καλή για τις δημιουργικές βιομηχανίες, αλλά για τις επιχειρήσεις το τοπίο παραμένει αβέβαιο», δήλωσε Ευρωπαίος επιχειρηματίας των μέσων ενημέρωσης που μετακόμισε από το Λονδίνο στην Αθήνα πέρυσι, μετά από περισσότερες από δύο δεκαετίες στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Η ζωή είναι φθηνότερη και έχεις τον ήλιο».
Έλληνας επενδυτής με έδρα το Λονδίνο ανέφερε ότι γνωρίζει τουλάχιστον 20 οικογένειες συμπατριωτών του που μετακόμισαν από το Λονδίνο στην Ελλάδα τα τελευταία δύο χρόνια. «Βαθιά μέσα τους θα προτιμούσαν να μείνουν στο Λονδίνο, αλλά ο φόρος κληρονομιάς δεν τους άφησε επιλογή», είπε, αναφερόμενος στον βρετανικό φόρο 40% επί των περιουσιακών στοιχείων πάνω από ένα ορισμένο όριο, ακόμα και για ξένους.
«Τα αιτήματα για την Ελλάδα από εύπορους πελάτες μας στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν σίγουρα αυξηθεί, αλλά σε αυτό το στάδιο δεν είναι ο προτιμώμενος προορισμός», δήλωσε ο Βενσάν Λαζιμί, εταίρος στη δικηγορική εταιρεία Jeantet στο Παρίσι. «Είναι κυρίως η Ιταλία και η Ελβετία, μερικές φορές το Ντουμπάι, και κάποιες φορές η Ελλάδα».
Χρηματοπιστωτική σταθερότητα και ένα νέο οικοσύστημα
Ωστόσο, ο κ. Καρατζάς πιστεύει ότι η βελτιωμένη οικονομική θέση της Ελλάδας θα αρχίσει να αλλάζει τις ισορροπίες. «Η Ελλάδα έχει δημοσιονομική ασφάλεια για την επόμενη δεκαετία», είπε. «Επειδή το χρέος μας έχει αναδιαρθρωθεί, έχουμε μια προβλέψιμη δημοσιονομική πορεία και δεν χρειάζεται να αυξήσουμε τους φόρους μας».
Η άφιξη διεθνών hedge funds θα μπορούσε να έχει αντίκτυπο πέρα από τον σχετικά μικρό αριθμό υψηλόμισθων στελεχών που αναμένεται να μετακομίσουν, σύμφωνα με τον Βασίλη Βίζα, επικεφαλής φορολογικών και νομικών υπηρεσιών της PwC Ελλάδας.
«Στην Ελλάδα υπάρχουν αυτή τη στιγμή λιγότεροι από δέκα αδειοδοτημένοι διαχειριστές hedge funds, οι οποίοι ασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά με ελληνικές επενδύσεις», εξηγεί ο Βασίλης Βίζας. «Τώρα, για πρώτη φορά, δημιουργείται η προοπτική να εγκατασταθούν στη χώρα στελέχη που θα διαχειρίζονται τεράστια κεφάλαια από ολόκληρο τον κόσμο» προσθέτει.
Η σημασία δεν έγκειται απλώς στο ότι «10 πλούσιοι άνθρωποι έρχονται εδώ και ξοδεύουν πολλά χρήματα», πρόσθεσε ο κ.Βίζας, αλλά στη δυνατότητα δημιουργίας ενός οικοσυστήματος διαχείρισης κεφαλαίων και παρόχων υπηρεσιών γύρω από διεθνείς εταιρείες, κάτι που δεν υπήρχε προηγουμένως στην Ελλάδα.
Ελλείψεις σε πολυτελή ακίνητα και διεθνή σχολεία
Η ροή των νεοαφιχθέντων ενδέχεται να περιοριστεί από τις ελλείψεις σε υψηλής ποιότητας επαγγελματικούς χώρους, κατοικίες για τα διευθυντικά στελέχη και θέσεις σε διεθνή σχολεία.
Ο εκπαιδευτικός όμιλος Inspired Education Group, στον οποίο ανήκουν ιδιωτικά σχολεία σε όλο τον κόσμο, εισήλθε στην ελληνική εκπαιδευτική αγορά τον Σεπτέμβριο του 2024 εξαγοράζοντας τη γνωστή Σχολή Μωραΐτη και τα Εκπαιδευτήρια Κωστέα-Γείτονα στην Αθήνα. Παράλληλα, κατασκευάζει ένα τρίτο σχολείο 1.300 θέσεων στην ανάπτυξη του Ελληνικού -το μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη- το οποίο θα προσφέρει τόσο ελληνικό όσο και διεθνές πρόγραμμα σπουδών.
«Με τη νέα κυβέρνηση νιώσαμε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη για τη σταθερότητα και τις ευκαιρίες ανάπτυξης στην Ελλάδα», δήλωσε ο Ναντίμ Νσουλί, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Inspired. «Βλέπουμε ανθρώπους από τη νότια Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή να μετακομίζουν στην Αθήνα. Δεν πρόκειται προς το παρόν για ανθρώπους από το Λονδίνο· δεν θεωρείται ακόμα χρηματοπιστωτικό κέντρο».
Εκτόξευση τιμών στην Αθηναϊκή Ριβιέρα
Η αγορά οικιστικών ακινήτων στην Αθήνα έχει ανακάμψει και οι τιμές έχουν ξεπεράσει τα υψηλά επίπεδα προ της κρίσης, δήλωσε ο Δημήτρης Μανουσάκης, επικεφαλής της Savills Greece. «Υπάρχει σοβαρή έλλειψη νέων διαμερισμάτων», σημείωσε.
Τα νότια προάστια της πόλης, ηΑθηναϊκή Ριβιέρα, έχουν προσελκύσει εισροή ξένων αγοραστών από την Ασία, την Αραβική Χερσόνησο και το Ισραήλ, πρόσθεσε. Ορισμένοι ξένοι αγοραστές θα αντιμετωπίσουν σύντομα υψηλότερα έξοδα συναλλαγής: νωρίτερα αυτόν τον μήνα η ελληνική κυβέρνηση επιδίωξε να αυξήσει τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων για αγοραστές εκτός ΕΕ από 3% σε 15%.
Από τα Capital Controls στη διεκδίκηση των funds
Η προσπάθεια της κυβέρνησης να προσελκύσει επενδυτικές εταιρείες συνιστά εντυπωσιακή στροφή για μια χώρα που πριν από μια δεκαετία αγωνιζόταν να κρατήσει τα κεφάλαια εντός των συνόρων της αναφέρουν οι Financial Times. Οι ελληνικές τράπεζες υποβλήθηκαν σε capital controls το 2015 στο απόγειο της κρίσης χρέους, ενώ η χώρα πέρασε χρόνια αυξάνοντας τους φόρους στην προσπάθειά της να αποκαταστήσει τα δημόσια οικονομικά της.
Ωστόσο, ενδέχεται να χρειάζεται ακόμη δουλειά για να πειστεί η διεθνής χρηματοπιστωτική κοινότητα να μετακομίσει εκεί σε μεγάλους αριθμούς. Το στέλεχος του hedge fund που δέχθηκε την πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης δήλωσε ότι οι εργαζόμενοι δεν φαίνονται ακόμα έτοιμοι να μετακομίσουν στη χώρα. «Το εξετάσαμε, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει ενδιαφέρον από το προσωπικό», ανέφερε.