Από το στάδιο του γενικού προβληματισμού στο πεδίο της οργανωμένης θεσμικής διερεύνησης περνά η Ελλάδα σε ό,τι αφορά την πυρηνική ενέργεια, μετά τη δημοσίευση της Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου για τη σύσταση, συγκρότηση και λειτουργία της σχετικής Κυβερνητικής Επιτροπής.
Όπως σημείωσε σε ανάρτησή του στο LinkedIn ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, πρόκειται για το πρώτο θεσμικό βήμα σε μια διαδρομή που θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να οδηγήσει στην αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας στη χώρα μας.
Η συγκρότηση της Επιτροπής δεν συνεπάγεται λήψη απόφασης για την ανέγερση πυρηνικού εργοστασίου ούτε επιλογή συγκεκριμένης τεχνολογικής λύσης. Διαμορφώνει, ωστόσο, τον μηχανισμό που θα αξιολογήσει κατά πόσο η πυρηνική ενέργεια δύναται να έχει θέση στο μελλοντικό ενεργειακό μίγμα της χώρας και υπό ποιες οικονομικές, τεχνικές και θεσμικές προϋποθέσεις.
Κόστος, ασφάλεια και χρηματοδότηση
Στο επίκεντρο της ανάλυσης θα βρεθεί το κομβικό ζήτημα του κόστους: υπό ποιες παραδοχές η πυρηνική τεχνολογία θα μπορούσε να συμπιέσει τις τιμές ρεύματος για τους καταναλωτές και αν αποτελεί βιώσιμη οικονομικά επιλογή για το ελληνικό σύστημα.
Παράλληλα, η Επιτροπή θα εξετάσει τα δυνητικά οφέλη για την ενεργειακή ασφάλεια, τις επιλογές οργάνωσης και χρηματοδότησης ενός τέτοιου εγχειρήματος, καθώς και τους συνεπαγόμενους κινδύνους και τα απαιτούμενα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισής τους.
Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης τα θεσμικά, ρυθμιστικά και νομοθετικά κενά που απαιτείται να καλυφθούν, δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή συγκροτημένο πλαίσιο για την αδειοδότηση, τη χωροθέτηση, την εγκατάσταση και τη λειτουργία πυρηνικών μονάδων.
Βασικό ζητούμενο αποτελεί, τέλος, η διαμόρφωση ενός ρεαλιστικού οδικού χάρτη με συγκεκριμένα ορόσημα, ώστε να αποτυπωθούν τα βήματα που θα απαιτηθούν στην περίπτωση που η χώρα αποφασίσει τελικά να προχωρήσει.
Διάλογος με πραγματικά δεδομένα
Ο δεύτερος κεντρικός στόχος της Επιτροπής είναι η ποιοτική αναβάθμιση του δημόσιου διαλόγου και της τεχνογνωσίας των εμπλεκόμενων φορέων. Σύμφωνα με τον Νίκο Τσάφο, η συζήτηση οφείλει να βασιστεί σε πραγματικά στοιχεία και τη διεθνή πρακτική, μακριά από προκαταλήψεις ή αποσπασματικές προσεγγίσεις.
Η πρωτοβουλία αποτελεί υλοποίηση της εξαγγελίας του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι. Τότε είχε εξαγγελθεί η πρόθεση συγκρότησης υπουργικής επιτροπής υψηλού επιπέδου με αντικείμενο την πιθανή χρήση της πυρηνικής ενέργειας, με έμφαση στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (Small Modular Reactors ή SMRs).
Η όλη διαδικασία βρίσκεται πάντως ακόμη στην αφετηρία της. Η Επιτροπή καλείται σε πρώτη φάση να απαντήσει αν η πυρηνική επιλογή ανταποκρίνεται στις ανάγκες, το μέγεθος και τις οικονομικές δυνατότητες της χώρας. Η σαφής απάντηση σε αυτό το ερώτημα –και όχι η κατασκευή κάποιου σταθμού– συνιστά το πρώτο ουσιαστικό ορόσημο.