Το 2027 απειλεί να γίνει χρονιά μεγάλης δοκιμασίας για τα τρόφιμα. Πολεμικές συγκρούσεις, μπλοκαρισμένες θαλάσσιες διαδρομές και ακραίος καιρός πιέζουν ταυτόχρονα την παγκόσμια αγορά. Το σιτάρι έχει ήδη ακριβύνει πάνω από 30% από τις αρχές του 2026, ενώ οι ναύλοι σε κρίσιμες εμπορικές γραμμές έχουν αυξηθεί έως και 50%. Ο διεθνής δείκτης τιμών τροφίμων έφτασε τον Σεπτέμβριο στις 136 μονάδες, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022. Η μηνιαία άνοδος διαμορφώθηκε στο 1,5%, ενώ σε ετήσια βάση οι τιμές κινήθηκαν 5,8% υψηλότερα. Οι αυξήσεις δεν αφορούν μόνο τα σιτηρά, καθώς επηρεάζουν φυτικά έλαια, ζάχαρη και βασικές πρώτες ύλες της βιομηχανίας τροφίμων.
Η Μαύρη Θάλασσα παραμένει το πιο ευαίσθητο σημείο, επειδή από εκεί περνούν μεγάλες ποσότητες σιτηρών και άλλων εμπορευμάτων. Η Κάγια Κάλας προειδοποίησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι οι επιθέσεις σε λιμάνια, αποθήκες και εξαγωγικές εγκαταστάσεις απειλούν την επισιτιστική ασφάλεια, κυρίως σε χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Μέσης Ανατολής. Υπενθύμισε ότι το 2022 είχαν εγκλωβιστεί περίπου 20 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών, παρότι σήμερα τα διεθνή αποθέματα εμφανίζονται υψηλότερα. Την ίδια ώρα, η ανασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα στέλνει πολλά πλοία γύρω από την Αφρική, μεγαλώνοντας τις διαδρομές και το κόστος. Η ένταση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει επίσης τα καύσιμα και τη μεταφορά λιπασμάτων μέσω των Στενών του Ορμούζ. Πάνω σε αυτά προστίθεται το Ελ Νίνιο, με ξηρασίες που έχουν ήδη πλήξει καλλιέργειες στην Ινδία και στη Νοτιοανατολική Ασία.
Οι πρώτες επιπτώσεις φαίνονται ήδη σε χώρες με μεγάλη εξάρτηση από εισαγωγές. Στην Ινδονησία οι αφίξεις σιταριού τον Σεπτέμβριο περιορίστηκαν στους 491.000 τόνους, μειωμένες κατά 41% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα. Στην Αίγυπτο το μη επιδοτούμενο ψωμί έχει ακριβύνει περίπου 25% από τον Ιούλιο, ενώ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το μαγειρικό λάδι κοστίζει περίπου 40% περισσότερο. Ο FAO εκτιμά ότι οι πιέσεις μπορεί να ενταθούν στα τέλη του 2026 και στις αρχές του 2027, ειδικά αν μειωθούν τα αποθέματα και επιστρέψουν δυναμικά στις αγορές μεγάλοι εισαγωγείς από τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Για την Ελλάδα, όπου οι εξαγωγές τροφίμων έφτασαν το 2025 περίπου τα 9,04 δισ. ευρώ, οι αυξήσεις σε σιτηρά, ζωοτροφές, ενέργεια και μεταφορές μπορούν να περάσουν σταδιακά στο κόστος παραγωγής. Οι επιχειρήσεις με εισαγόμενες πρώτες ύλες θα δεχθούν μεγαλύτερη πίεση, ενώ όσες διαθέτουν προϊόντα με ισχυρή διεθνή ζήτηση ίσως αντέξουν καλύτερα τις αναταράξεις.