Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Την αστάθεια που εμφανίζει η ρητορική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας εντοπίζει η Citi, προειδοποιώντας στο τελευταίο σημείωμα της ότι η αλλαγή ηγεσίας στην ΕΚΤ μπορεί να επηρεάσει τη στρατηγική των επιτοκίων.
Ειδικότερα, η Citi εκτιμά ότι η πρόσφατη μετατόπιση του μηνύματος της ΕΚΤ, από τις προοπτικές του πληθωρισμού προς τις υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις και τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής, δικαιολογεί τις προσδοκίες της αγοράς για μια πιο μετριοπαθή πορεία των επιτοκίων. Ωστόσο, η αμερικανική τράπεζα επισημαίνει ότι η συνάρτηση αντίδρασης της ΕΚΤ, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο προσαρμόζει τη νομισματική πολιτική ανάλογα με τις οικονομικές εξελίξεις, εμφανίζει σχετική αστάθεια τους τελευταίους μήνες.
Στην ανάλυσή της με τίτλο «ECB: Changing Times?», η Citi εκτιμά ότι το τοπίο ενδέχεται να αλλάξει με την αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ από την προεδρία της ΕΚΤ, εκτιμώντας ότι μια σχετική ανακοίνωση θα μπορούσε να γίνει σύντομα, πριν από τη λήξη της θητείας της. Μια πρόωρη ανακοίνωση θα διευκόλυνε, σύμφωνα με την τράπεζα, τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών να συντονίσουν τις αποφάσεις για την αντικατάσταση βασικών μελών του Εκτελεστικού Συμβουλίου στις αρχές του 2027.
Η Citi θεωρεί ότι η αλλαγή ηγεσίας έχει ιδιαίτερη σημασία για τις αγορές, καθώς ο νέος πρόεδρος θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιαστικά την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής, ιδίως εάν διαθέτει πιο σαφή αντίληψη για τους παράγοντες που καθορίζουν τη διαμόρφωση των τιμών. Ως επικρατέστερους υποψηφίους για τη διαδοχή της Λαγκάρντ αναφέρει τον πρώην διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας, Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, και τον πρώην επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας, Κλάας Κνοτ, οι οποίοι διαθέτουν πολυετή εμπειρία στη νομισματική πολιτική και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Οι τρεις πυλώνες της ΕΚΤ
Η ανάλυση της Citi εστιάζει στους τρεις πυλώνες στους οποίους βασίζονται οι αποφάσεις της ΕΚΤ. Δηλαδή τις προοπτικές του πληθωρισμού, τη δυναμική των υποκείμενων πληθωριστικών πιέσεων και τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής στην οικονομία. Όπως επισημαίνει, η βαρύτητα που αποδίδεται σε καθέναν από αυτούς δεν παραμένει σταθερή, γεγονός που επηρεάζει τις προσδοκίες για την πορεία των επιτοκίων.
Στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου, η Citi είχε εκπλαγεί από την έμφαση που έδωσε η Κριστίν Λαγκάρντ στις βραχυπρόθεσμες προοπτικές του πληθωρισμού, με μικρότερη αναφορά στους άλλους δύο πυλώνες. Ειδικότερα, σημειώνει ότι η πρόεδρος της ΕΚΤ είχε δηλώσει πως το Διοικητικό Συμβούλιο δεν αποδίδει ιδιαίτερη σημασία, υπό τις παρούσες συνθήκες, στο ουδέτερο επιτόκιο. Κατά την Citi, ωστόσο, η αξιολόγηση της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής προϋποθέτει και εκτίμηση του κατά πόσο τα επιτόκια είναι ουδέτερα ή περιοριστικά για την οικονομική δραστηριότητα.
Η εικόνα, σύμφωνα με την τράπεζα, διαφοροποιήθηκε στη συνέχεια. Κατά την ακρόασή της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 28 Σεπτεμβρίου, η Λαγκάρντ έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στην υποκείμενη δυναμική του πληθωρισμού και στη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Επισήμανε, μεταξύ άλλων, την απουσία ενδείξεων ότι η αύξηση των τιμών της ενέργειας περνά στους μισθούς, καθώς και την άνοδο των μακροπρόθεσμων αποδόσεων, η οποία επιβαρύνει την ανάπτυξη και περιορίζει τη μετακύλιση ενός εξωγενούς πληθωριστικού σοκ στις τιμές.
Η μετατόπιση αυτή φέρνει την ΕΚΤ πιο κοντά στην προσέγγιση που ανέμενε αρχικά η Citi, καθώς με τα επιτόκια στο ανώτερο άκρο της ουδέτερης ζώνης, ο πήχης για νέες αυξήσεις γίνεται υψηλότερος. Η τράπεζα εκτιμά ότι, σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η επιδείνωση των βραχυπρόθεσμων προβλέψεων για τον πληθωρισμό δεν αρκεί από μόνη της για να δικαιολογήσει αυστηρότερη πολιτική, εάν δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι αρχικές ανατιμήσεις προκαλούν δευτερογενείς πληθωριστικές επιπτώσεις, κυρίως μέσω των μισθών.
Η πρόβλεψη για τα επιτόκια
Παρά τις μεταβολές στην επικοινωνία της ΕΚΤ, η Citi διατηρεί τη βασική της εκτίμηση για την πορεία των επιτοκίων. Αναμένει ότι το Διοικητικό Συμβούλιο θα τα διατηρήσει αμετάβλητα στην προσεχή συνεδρίαση, θα προχωρήσει πιθανότατα σε αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο και ενδέχεται να ακολουθήσει νέα αύξηση τον Μάρτιο του 2027.
Η πρόβλεψη αυτή τελεί υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω επιδείνωση στην αγορά γαλλικών κρατικών ομολόγων και ότι δεν θα προκύψουν νέες εντάσεις στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές, για παράδειγμα λόγω ανησυχιών σχετικά με τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Η Citi αναγνωρίζει, πάντως, ότι η αβεβαιότητα γύρω από τη γεωπολιτική κατάσταση και τις τιμές της ενέργειας καθιστά τις προβλέψεις για τα επιτόκια περισσότερο ένα εύρος πιθανών εξελίξεων παρά ένα μοναδικό, βέβαιο σενάριο.
«Γεράκια» και «περιστέρια»
Κεντρικό σημείο της ανάλυσης είναι η διαφορετική αντίληψη που έχουν τα λεγόμενα «γεράκια» και «περιστέρια» για τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται ο πληθωρισμός. Η Citi υπογραμμίζει ότι οι δύο ομάδες δεν διαφέρουν ως προς τη δέσμευσή τους στη σταθερότητα των τιμών, αλλά ως προς τους μηχανισμούς που θεωρούν καθοριστικούς για την εξέλιξή τους και, κατά συνέπεια, ως προς την αντίδραση που θεωρούν ενδεδειγμένη από τη νομισματική πολιτική.
Τα «περιστέρια» αντιμετωπίζουν τον πληθωρισμό κυρίως ως αποτέλεσμα της σχέσης προσφοράς και ζήτησης. Δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην προέλευση μιας διαταραχής και είναι πιο πρόθυμα να περιμένουν όταν η αύξηση των τιμών οφείλεται σε εξωγενείς παράγοντες, όπως συμβαίνει με την ενέργεια. Θεωρούν ότι η νομισματική πολιτική επηρεάζει τη ζήτηση και, μέσω αυτής, τον πληθωρισμό με χρονική υστέρηση, γι’ αυτό δίνουν μεγαλύτερο βάρος στην υποκείμενη δυναμική των τιμών και στη μετάδοση των επιτοκίων στην οικονομία.
Αντίθετα, τα «γεράκια» αποδίδουν μεγαλύτερη σημασία στις πληθωριστικές προσδοκίες. Εκτιμούν ότι η απόκλιση του πραγματικού πληθωρισμού από τον στόχο μπορεί να επηρεάσει τις προσδοκίες για τις μελλοντικές τιμές και, μέσω αυτών, να παγιώσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Για τον λόγο αυτόν, είναι λιγότερο πρόθυμα να περιμένουν όταν ο πληθωρισμός υπερβαίνει τον στόχο και δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στις τρέχουσες εξελίξεις και στις βραχυπρόθεσμες προοπτικές.
Η διαφορά αυτή επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο οι δύο προσεγγίσεις αξιολογούν τους κινδύνους μιας λανθασμένης απόφασης. Σύμφωνα με τη Citi, όσοι δίνουν μεγαλύτερο βάρος στη σχέση προσφοράς και ζήτησης θεωρούν ότι ο πληθωρισμός μπορεί να περιοριστεί μέσω της μείωσης της ζήτησης, αλλά ανησυχούν περισσότερο για το ενδεχόμενο υπερβολικά χαμηλού πληθωρισμού, καθώς τα περιθώρια παρέμβασης της κεντρικής τράπεζας γίνονται περιορισμένα κοντά στο μηδέν. Αντίθετα, όσοι εστιάζουν στις πληθωριστικές προσδοκίες θεωρούν πιο επικίνδυνη την υπέρβαση του στόχου, επειδή οι ανοδικές αποκλίσεις μπορούν να είναι μεγαλύτερες και να ενισχύσουν περαιτέρω τις προσδοκίες για αυξήσεις τιμών.
Η Citi εκτιμά ότι η στάση ενός κεντρικού τραπεζίτη δεν μπορεί να αξιολογηθεί μόνο από το αν τάσσεται υπέρ μιας αύξησης ή μιας μείωσης επιτοκίων σε μια δεδομένη συγκυρία. Ενδεικτικότερος είναι ο τρόπος με τον οποίο αναφέρεται στο παραγωγικό κενό και στις πληθωριστικές προσδοκίες, καθώς και η σημασία που αποδίδει σε καθέναν από αυτούς τους παράγοντες στην ανάλυση της οικονομίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αλλαγή ηγεσίας στην ΕΚΤ θα μπορούσε, κατά την τράπεζα, να οδηγήσει σε πιο σταθερή συνάρτηση αντίδρασης, εφόσον ο νέος πρόεδρος διαθέτει σαφέστερη αντίληψη για τους παράγοντες που καθορίζουν τη διαμόρφωση των τιμών. Πρόκειται για μια εξέλιξη με δυνητικά σημαντικές συνέπειες για τις αγορές, καθώς θα επηρεάσει όχι μόνο την κατεύθυνση των επιτοκίων, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η ΕΚΤ θα αξιολογεί τα επόμενα πληθωριστικά σοκ.
ΠΗΓΗ: ot.gr