Το ψηφιακό ευρώ έχει ως στόχο να κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το 2029, όμως το χρονοδιάγραμμα δεν είναι εξασφαλισμένο. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί ότι, αν καθυστερήσει η απαραίτητη νομοθεσία, θα μπορούσε να μετατεθεί και η έναρξη έκδοσής του. Πίσω από την πίεση για γρήγορες αποφάσεις βρίσκεται ένα ευρύτερο ζήτημα: πόσο εξαρτάται η Ευρώπη από ξένες εταιρείες για τις καθημερινές πληρωμές και ποιες δικές της επιλογές θέλει να διαθέτει.
Γιατί το 2026 είναι καθοριστικό
Η προετοιμασία για το ψηφιακό ευρώ προχωρά με την προϋπόθεση ότι το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο θα ολοκληρωθεί μέσα στο 2026. Σύμφωνα με το χρονικό σημείο που περιγράφει το δημοσίευμα, απομένουν περίπου επτά εβδομάδες μέχρι το τέλος του έτους. Η ΕΚΤ θεωρεί ότι η έγκριση των κανόνων θα προσφέρει την απαραίτητη νομική βεβαιότητα για να ολοκληρωθούν οι προπαρασκευαστικές εργασίες. Επομένως, το 2029 παραμένει εφικτός στόχος, αλλά εξαρτάται από αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν νωρίτερα.
Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται στην τελική ευθεία
Η νομοθεσία για το ψηφιακό ευρώ περιλαμβάνεται στη λεγόμενη δέσμη μέτρων για το ενιαίο νόμισμα. Η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε τη θέση της τον Ιούνιο, με 43 ψήφους υπέρ, 14 κατά και μία αποχή. Τον Ιούλιο, η ολομέλεια έδωσε το πράσινο φως για την έναρξη διαπραγματεύσεων με τα κράτη μέλη. Πλέον, το τελικό κείμενο συζητείται μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Προσωπικά δεδομένα, χρεώσεις και όρια κατοχής
Οι συζητήσεις δεν αφορούν μόνο την ημερομηνία κυκλοφορίας. Στα βασικά θέματα περιλαμβάνονται η προστασία της ιδιωτικότητας, οι χρεώσεις και τα όρια στο ποσό ψηφιακών ευρώ που θα μπορεί να διακρατεί κάποιος. Πρόκειται για ουσιαστικά στοιχεία του τρόπου λειτουργίας του νέου μέσου πληρωμής. Το δημοσίευμα δεν παρουσιάζει οριστικές ρυθμίσεις για αυτά τα ζητήματα, καθώς το τελικό νομοθετικό κείμενο παραμένει υπό διαπραγμάτευση.
Δοκιμές με πραγματικές καθημερινές συναλλαγές
Πριν από την προβλεπόμενη πρώτη έκδοση, έχει προγραμματιστεί πιλοτικό πρόγραμμα διάρκειας 12 μηνών, με έναρξη το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Θα συμμετάσχουν 36 φορείς της αγοράς, εργαζόμενοι του Ευρωσυστήματος, πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών και ορισμένοι έμποροι. Οι δοκιμές θα περιλαμβάνουν πραγματικές συναλλαγές σε καθημερινά περιβάλλοντα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι πληρωμές στις καφετέριες της ΕΚΤ και των συμμετεχουσών εθνικών κεντρικών τραπεζών. Στόχος είναι να επαληθευτεί η τεχνολογία στην πράξη.
Η εξάρτηση από ξένα δίκτυα πληρωμών
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της ΕΚΤ είναι ότι τα δύο τρίτα των πληρωμών με κάρτα στην ευρωζώνη ελέγχονται από ξένες εταιρείες. Για την κεντρική τράπεζα, αυτό αναδεικνύει την ανάγκη να υπάρχουν ευρωπαϊκές επιλογές στις υποδομές πληρωμών. Η λογική συνδέεται με όσα έχει διδαχθεί η Ευρώπη για την εξάρτηση από τρίτους στην ενέργεια και την άμυνα. Η επιδίωξη μεγαλύτερης αυτονομίας, πάντως, δεν παρουσιάζεται ως αποκλεισμός των ξένων επιχειρήσεων, αλλά ως δυνατότητα επιλογής.
Τι μπορεί να σημαίνει μια καθυστέρηση
Η ανησυχία της ΕΚΤ δεν περιορίζεται στη μετακίνηση μιας ημερομηνίας. Σύμφωνα με την προειδοποίησή της, η αναβολή θα μπορούσε να ενισχύσει την εξάρτηση από ξένους παρόχους πληρωμών και να επιβαρύνει το περιβάλλον καινοτομίας για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Το βασικό διακύβευμα είναι, επομένως, αν η Ευρώπη θα αποκτήσει εγκαίρως μια πρόσθετη δική της επιλογή. Αν οι διαπραγματεύσεις περάσουν στο επόμενο έτος, αυξάνεται η πιθανότητα να μετατεθεί συνολικά η προετοιμασία.
Ο ανταγωνισμός από τα ψηφιακά νομίσματα σταθερής αξίας
Στο παρασκήνιο βρίσκεται και η εξάπλωση των ιδιωτικά εκδιδόμενων ψηφιακών νομισμάτων σταθερής αξίας, ιδιαίτερα όσων συνδέονται με το δολάριο. Η ΕΚΤ παρουσιάζει το ψηφιακό ευρώ ως εναλλακτική και προειδοποιεί ότι η ευρύτερη χρήση τέτοιων νομισμάτων θα μπορούσε να αποδυναμώσει τον έλεγχο των κεντρικών τραπεζών στη νομισματική πολιτική. Έτσι, η συζήτηση αφορά όχι μόνο την ευκολία μιας πληρωμής, αλλά και τον ρόλο του δημόσιου χρήματος σε ένα πιο ψηφιακό περιβάλλον.
Τα μετρητά παραμένουν μέρος της εικόνας
Μια σημαντική διευκρίνιση από την πλευρά του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι ότι το ψηφιακό ευρώ προορίζεται να συμπληρώνει τα μετρητά, όχι να τα αντικαταστήσει. Η σχεδιαζόμενη εισαγωγή του δεν παρουσιάζεται, συνεπώς, ως κατάργηση των χαρτονομισμάτων και των κερμάτων. Το άμεσο ζητούμενο παραμένει η ολοκλήρωση της νομοθεσίας, ώστε οι τεχνικές δοκιμές και η προετοιμασία να συνεχιστούν με σαφείς κανόνες και με ορίζοντα το 2029.
Εσείς το γνωρίζατε; Γνωρίζατε ότι η κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ εξαρτάται τόσο από την έγκαιρη ψήφιση της νομοθεσίας; Αν βρήκατε το κείμενο ενδιαφέρον, μπορείτε να το μοιραστείτε και να περιηγηθείτε στην ιστοσελίδα μας για περισσότερα σχετικά θέματα.



