Μεθαύριο Παρασκευή είναι η «μεγάλη ημέρα» για την υπογραφή της συμφωνίας με την οποία ξεκινά μία εκεχειρία 60 ημερών με δύο στόχους: Την σταδιακή απελευθέρωση της κυκλοφορίας των τάνκερ μεταφοράς πετρελαίου από τον Περσικό στον υπόλοιπο κόσμο και την διευθέτηση της υπόθεσης των πυρηνικών του Ιράν. Όλα αυτά με δύο προϋποθέσεις, ότι το Ισραήλ θα σταματήσει την εισβολή στον Λίβανο και θα αρχίσει ταυτόχρονα η απελευθέρωση των κεφαλαίων του Ιράν που είχαν δεσμευτεί με κυρώσεις στις δυτικές τράπεζες.
Αν το καλοσκεφθεί κανείς είναι μία διαπραγμάτευση από την οποία μόνο το Ιράν μπορεί να «κερδίσει» με την ολοκλήρωσή της, με αντάλλαγμα την έτσι κι αλλιώς επιθυμητή από την Τεχεράνη επανεκκίνηση των εξαγωγών πετρελαίου από την περιοχή. Ένα αποτέλεσμα που δεν μπορείς να το πεις «ήττα του Ιράν» ή «νίκη του Τράμπ και του Νετανιάχου»…
Αλλά δεν είναι αυτό το σημείο για το οποίο γράφεται το σημερινό σημείωμα στα Οικονοκλαστικά.
Όλα τα παραπάνω βέβαια συνθέτουν το «καλό» σενάριο για την επόμενη ημέρα. Γιατί υπάρχει και το «κακό» σενάριο, που συνδέεται με ενδεχόμενο ξέσπασμα νέων συγκρούσεων στον Κόλπο και εκ νέου κλείσιμο των Στενών, αν το Τελ Αβίβ αποφασίσει να σαμποτάρει την συμφωνία με νέες επιθέσεις στον Λίβανο ή στο ίδιο το Ιράν.
Αλλά ας μείνουμε στο καλό σενάριο. Τι δρομολογεί αυτή η προοπτική;
Αν πάρουμε ως βασικά στοιχεία, τις μέχρι στιγμής αναλύσεις όσο αφορά το κεντρικό μέτωπο προβλημάτων που έχει ανοίξει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, δηλαδή το σόκ στην τροφοδοτική αλυσίδα της προσφοράς πετρελαίου, φυσικού αερίου, λιπασμάτων και χημικών από την περιοχή του Κόλπου.
Η επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή του Περσικού «δεν αποκαθιστά την τροφοδοτική αλυσίδα».
Ξεκινά την σταδιακή επανεκκίνηση των εξαγωγών με ρυθμό που θα εξαρτηθεί – με ιδανικές συνθήκες όσο αφορά τις γεωπολιτικές εξελίξεις – αφ’ ενός από το μέγεθος της παραγωγικής και εξαγωγικής δυνατότητας της περιοχής που έχει «χτυπηθεί» τόσο στο επίπεδο της παραγωγής όσο και στο επίπεδο της ικανότητας εξαγωγής και μεταφοράς. Και αυτό δεν αφορά προφανώς το Ιράν αλλά και τις άλλες χώρες του Κόλπου που έχουν υποστεί καταστροφές πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που για λόγους προπαγάνδας έχουν αναφερθεί.
Και αφετέρου εξαρτάται από το γεγονός ότι στο μέχρι σήμερα χρονικό διάστημα οι χώρες «χρήστες» έχουν εξαντλήσει πολύ μεγάλο μέρος των στρατηγικών αποθεμάτων τους – εκτός Κίνας – σε σημείο που η προβλεπόμενη ζήτηση «τώρα» να είναι πολλαπλάσια των αναγκών άμεσης κατανάλωσης. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει με απλά λόγια ότι οι τιμές ενέργειας και προϊόντων που προέρχονται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο του Κόλπου παρά την αρχική τους «πτώση» θα παραμείνουν πολύ υψηλότερα από εκεί που ήταν – ήδη ψηλά – πριν από τις 28 Φεβρουαρίου. Η «απόσβεση» αυτής της κατακόρυφης αύξησης της ζήτησης – υπό ιδανικές συνθήκες – δεν είναι θέμα μηνών σύμφωνα με τις εκτιμήσεις και τις αναλύσεις των αρμόδιων φορέων. Στο σημείο αυτό πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η αυξημένη αυτή «ζήτηση» πέρα από την πίεση που ασκεί στις τιμές των καυσίμων έχει όρια μέσα στα οποία μπορεί να ικανοποιηθεί γιατί δεν γίνεται να βρεθούν «ξαφνικά» τα πολύ περισσότερα μεταφορικά μέσα που χρειάζονται για να την εξυπηρετήσουν και των οποίων η ακραία αύξηση της ζήτησης προφανώς προσθέτει άλλη μία αυξητική πίεση στις τιμές μεταφοράς.
Χαράς ευαγγέλια δηλαδή για τους πλοιοκτήτες…
Αυτοί βέβαια είναι οι άμεσοι λόγοι που τροφοδοτούν «τώρα» τις πληθωριστικές πιέσεις στις οποίες αναφέρθηκε η κα Λαγκάρντ προχθές αυξάνοντας τα επιτόκια παρά το γεγονός ότι ήταν ενήμερη για τις επικείμενες εξελίξεις στον Κόλπο. Υπάρχουν και οι έμμεσοι λόγοι που αφορούν στις συνέπειες των όσων έχουν μεσολαβήσει από τις 28 Φεβρουαρίου μέχρι την Παρασκευή. Και οι οποίοι αφορούν στο γεγονός ότι «τώρα» (κυρίως από τις αρχές-μέσα Μαΐου) έχουμε μπεί στην χρονική περίοδο που αρχίζουν να καταφθάνουν στο επίπεδο της λιανικής οι αυξήσεις των τιμών παραγωγής που έχει αντικαταστήσει το προ-πολεμικό κόστος παραγωγής…
Για να το πούμε με διαφορετικά λόγια, ακόμα και αν η εκεχειρία των 60 ημερών οδηγήσει σε συμφωνία ειρήνης στον Κόλπο, οι συνέπειες των όσων έχουν μεσολαβήσει έχουν δημιουργήσει ένα παραγωγικό και λειτουργικό υπόβαθρο για την συνέχιση των πληθωριστικών πιέσεων «πάνω» από εκεί που είχε φτάσει μέχρι σήμερα, για ένα χρονικό διάστημα μπροστά μας που δεν είναι ορατό – έτσι μεταφράζονται άλλωστε τα προχθεσινά λεγόμενα και οι πράξεις (αύξηση επιτοκίων) της ΕΚΤ – ούτε για τις κεντρικές τράπεζες.
Μια πολύ λίγο «ορατή» πλευρά της ίδιας «πραγματικότητας», που δεν θα πρέπει να υποτιμηθεί, είναι επίσης το γεγονός ότι όσο αφορά την Ευρωζώνη έχει αυξηθεί σε πρωτοφανή επίπεδα ο όγκος του δημόσιου χρέους που πρέπει να αναχρηματοδοτηθεί. Και για πολλούς να αυξηθεί λόγω ελλειμμάτων και συνεπειών της πολιτικής που εφαρμόζεται για να καλύψει τα «κόστη» του πολέμου στην Ουκρανία, μέσα στο 2026. Και αυτή η «κάλυψη» γίνεται με δανεισμό με υψηλότερα επιτόκια σε σχέση με εκείνα που είχε συναφθεί πριν λίγα χρόνια και ειδικά την διετία του Covid.
Η εικόνα που προκύπτει για την Ευρωζώνη ειδικά μετά από όλα αυτά – αφήνοντας εκτός υπολογισμού και άλλους κρίσιμους παράγοντες – συνθέτει αυτό που ακούμε τελευταία ολοένα και περισσότερο : στασιμοπληθωρισμός.
Και αυτό δεν είναι «καλά νέα». Ειδικά όταν πρέπει να «συνδυασθεί» με εξελίξεις που έχουν να κάνουν με την ιστορικής κλίμακας «μόχλευση» στην ιδιωτική πίστωση ή αλλιώς ιδιωτικό χρέος, που κυριαρχεί στην χρηματοδότηση των χρηματιστηριακών αγορών.
Δεν πρέπει να ξεχνιόμαστε βέβαια ότι αυτό είναι το… καλό σενάριο.