Ισχυρούς κραδασμούς προκαλεί στις χρηματοπιστωτικές αγορές της Βραζιλίας η απροσδόκητη επανεκλογή του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα στην προεδρία της χώρας, με το χρηματιστήριο να καταγράφει κατακόρυφη πτώση, το εθνικό νόμισμα να υποχωρεί και τους επενδυτές να αναζητούν ενδείξεις για την κατεύθυνση της οικονομικής πολιτικής της νέας κυβέρνησης.
Η επικράτηση του Λούλα έναντι του δεξιού αντιπάλου του, Φλάβιο Μπολσονάρου, ανέτρεψε τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί στις αγορές μετά τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών.
Ο βασικός χρηματιστηριακός δείκτης Bovespa καταγράφει πτώση σχεδόν 17%, υποχωρώντας στις 170.800 μονάδες, αποτυπώνοντας την ένταση των ρευστοποιήσεων που ακολούθησαν την ανακοίνωση του εκλογικού αποτελέσματος.
Η αναταραχή ήταν τόσο μεγάλη ώστε το χρηματιστήριο της Βραζιλίας αναγκάστηκε να διακόψει προσωρινά τις συναλλαγές για 30 λεπτά, όταν ο δείκτης υποχώρησε κατά 10%, ενεργοποιώντας τον μηχανισμό αυτόματης αναστολής διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με το Reuters, η διαχειρίστρια εταιρεία είχε προηγουμένως διευρύνει τα ημερήσια όρια διακύμανσης για τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης σε μετοχικούς δείκτες, συνάλλαγμα και επιτόκια, προκειμένου να αντιμετωπίσει την αυξημένη μεταβλητότητα.
Καταρρέει το ρεάλ
Οι πιέσεις δεν περιορίστηκαν στη χρηματιστηριακή αγορά. Το βραζιλιάνικο νόμισμα υποχώρησε σχεδόν 12% έναντι του αμερικανικού δολαρίου στις πρώτες συναλλαγές, καταγράφοντας μία από τις μεγαλύτερες ημερήσιες διακυμάνσεις στην ιστορία του.
Σημαντικές απώλειες σημειώθηκαν και στην αγορά κρατικών ομολόγων. Ενδεικτικά, η τιμή του ομολόγου που λήγει το 2056 υποχώρησε κατά περίπου 2,5 σεντς. Το κόστος ασφάλισης έναντι ενδεχόμενης αθέτησης πληρωμών του βραζιλιάνικου Δημοσίου αυξήθηκε επίσης, καθώς τα πενταετή ασφάλιστρα κινδύνου (CDS) εκτινάχθηκαν στις 151,67 μονάδες βάσης, από 120,21 μονάδες βάσης την Παρασκευή.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το υπουργείο Οικονομικών της Βραζιλίας αποφάσισε να ακυρώσει τις προγραμματισμένες δημοπρασίες κρατικών ομολόγων με προστασία έναντι του πληθωρισμού και τίτλων σταθερού επιτοκίου, που επρόκειτο να πραγματοποιηθούν στις 27 και 29 Οκτωβρίου αντίστοιχα.
Οι αγορές περίμεναν νίκη Μπολσονάρου
Η έντονη αντίδραση των επενδυτών συνδέεται με το γεγονός ότι οι αγορές είχαν προεξοφλήσει σε μεγάλο βαθμό μια νίκη του Φλάβιο Μπολσονάρου. Μετά την επικράτησή του στον πρώτο γύρο των εκλογών, στις 4 Οκτωβρίου, είχε διαμορφωθεί η προσδοκία ότι η Βραζιλία θα ακολουθούσε μια περισσότερο φιλική προς τις επιχειρήσεις οικονομική πολιτική, με δημοσιονομική πειθαρχία, περιορισμό των δαπανών και απορρύθμιση της οικονομίας.
Το αισιόδοξο αυτό κλίμα είχε στηρίξει σημαντικά τις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις. Την προηγούμενη Παρασκευή, ο Bovespa βρισκόταν σχεδόν 7% υψηλότερα από τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από τον πρώτο γύρο των εκλογών, ενώ το ρεάλ είχε ενισχυθεί περίπου 5% έναντι του δολαρίου. Μάλιστα, στις αγορές προβλέψεων η πιθανότητα επικράτησης του Μπολσονάρου είχε ξεπεράσει το 75%.
Στο επίκεντρο η δημοσιονομική πολιτική του Λούλα
Το βασικό ερώτημα για τις αγορές είναι πλέον κατά πόσο ο Λούλα θα μπορέσει να σταθεροποιήσει την πορεία του δημόσιου χρέους, διατηρώντας παράλληλα τις κοινωνικές δαπάνες και τις δημόσιες επενδύσεις. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η επιλογή του νέου υπουργού Οικονομικών θα αποτελέσει το πρώτο κρίσιμο μήνυμα για τις προθέσεις της κυβέρνησης.
Σύμφωνα με το Reuters, η οικονομική ομάδα του επανεκλεγέντος προέδρου στοχεύει στην επίτευξη δημοσιονομικού πλεονάσματος περίπου 1,3% του ΑΕΠ έως το 2030.