Ο ΟΠΕΚ επικύρωσε νέα, περιορισμένη αύξηση των ποσοστώσεων παραγωγής πετρελαίου για τον επόμενο μήνα, ενισχύοντας τις προσδοκίες ότι περισσότερες ποσότητες αργού θα κατευθυνθούν στην παγκόσμια αγορά, εφόσον διατηρηθεί η εύθραυστη συμφωνία ειρήνης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Οι επτά χώρες της συμμαχίας, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία, συμφώνησαν κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης να αυξήσουν τον συλλογικό στόχο παραγωγής κατά 188.000 βαρέλια ημερησίως από τον Αύγουστο.
Η απόφαση εντάσσεται στο σχέδιο του οργανισμού για την πλήρη άρση των περικοπών παραγωγής που είχαν εφαρμοστεί τα προηγούμενα χρόνια. Συνολικά, από την έναρξη του πολέμου, οι ποσοστώσεις έχουν αυξηθεί κατά 940.000 βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο 1% της παγκόσμιας ζήτησης.
Μέχρι σήμερα, ωστόσο, οι αυξήσεις αυτές παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό θεωρητικές, καθώς ο πόλεμος είχε διακόψει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, εμποδίζοντας τις χώρες του Περσικού Κόλπου να αυξήσουν τόσο την παραγωγή όσο και τις εξαγωγές τους.
Πλεονάζουσα προσφορά στις βασικές αγορές της Ασίας
Η προσωρινή συμφωνία ειρήνης μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον άλλαξε τα δεδομένα. Η Σαουδική Αραβία και οι γειτονικές πετρελαιοπαραγωγές χώρες άρχισαν να αποκαθιστούν σταδιακά τις αποστολές πετρελαίου, γεγονός που έχει ήδη δημιουργήσει πλεονάζουσα προσφορά στις βασικές αγορές της Ασίας.
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει κατά 43% από τα υψηλά επίπεδα που είχαν καταγραφεί κατά τη διάρκεια της πολεμικής κρίσης, με το Brent να κινείται πλέον κοντά στα 72 δολάρια το βαρέλι στο Λονδίνο.
Παράλληλα, αρκετοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η παγκόσμια αγορά ενδέχεται να επιστρέψει σύντομα σε κατάσταση υπερπροσφοράς, αναγκάζοντας τον ΟΠΕΚ να επιλέξει ανάμεσα σε νέους περιορισμούς παραγωγής ή σε μια πιο επιθετική μάχη για τα μερίδια αγοράς, με κίνδυνο ενός νέου πολέμου τιμών.
Την ίδια στιγμή, ο οργανισμός βρίσκεται αντιμέτωπος και με εσωτερικές προκλήσεις. Το Ιράκ, ιδρυτικό μέλος του ΟΠΕΚ, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποχώρησης εάν δεν του επιτραπεί να αυξήσει σημαντικά το ανώτατο όριο παραγωγής του.
Δυσαρέσκεια από τα ΗΑΕ
Ανάλογη δυσαρέσκεια είχε εκφράσει και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία αποχώρησαν από τον οργανισμό τον Μάιο, θεωρώντας ότι οι περιορισμοί παραγωγής δεν ανταποκρίνονταν στις αυξημένες παραγωγικές τους δυνατότητες.
Το Άμπου Ντάμπι διαθέτει σημαντική ανεκμετάλλευτη παραγωγική ικανότητα, την οποία μπορεί πλέον να επαναφέρει, ασκώντας πρόσθετες πιέσεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.
Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης δεξαμενόπλοιων, τόσο η Σαουδική Αραβία όσο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη επαναφέρει τις εξαγωγές τους σχεδόν στα προπολεμικά επίπεδα, αξιοποιώντας τόσο τη συμφωνία ειρήνης όσο και την ομαλοποίηση της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Παρ’ όλα αυτά, η συνολική παραγωγή τους εξακολουθεί να υπολείπεται των φυσιολογικών επιπέδων.
Προκλήσεις για τη Ρωσία
Η Ρωσία αντιμετωπίζει διαφορετικές προκλήσεις. Οι εξαγωγές αργού έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ωστόσο η αύξηση αυτή συνδέεται με τις ουκρανικές επιθέσεις με drones σε ρωσικά διυλιστήρια, οι οποίες περιορίζουν την εγχώρια επεξεργασία και οδηγούν μεγαλύτερες ποσότητες αργού στις διεθνείς αγορές.
Οι οικονομικές απώλειες που υπέστη το Ιράκ κατά τη διάρκεια του πολέμου ενίσχυσαν την πίεση προς τον OΠΕΚ για υψηλότερο όριο παραγωγής, ενώ η συμμαχία πραγματοποιεί ήδη αξιολόγηση της πραγματικής παραγωγικής δυναμικότητας κάθε χώρας, προκειμένου να καθοριστούν οι νέες ποσοστώσεις που θα ισχύσουν από το 2027.
Σύμφωνα με τον οδικό χάρτη που είχε αποκαλύψει το Bloomberg ήδη από τον Μάιο, ο OΠΕΚ σχεδιάζει να συνεχίσει τις σταδιακές αυξήσεις των ποσοστώσεων έως και τον Σεπτέμβριο, ολοκληρώνοντας έτσι την επαναφορά των περικοπών παραγωγής που είχαν επιβληθεί το 2023. Η αύξηση του Αυγούστου αποτελεί το προτελευταίο βήμα αυτής της διαδικασίας.
Παραμένει σε ισχύ μία τρίτη και τελευταία δέσμη περιορισμών παραγωγής έως το τέλος του έτους, αν και ορισμένοι εκπρόσωποι των κρατών-μελών έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αρθεί νωρίτερα. Η επόμενη συνεδρίαση του OΠΕΚ έχει προγραμματιστεί για τις 2 Αυγούστου.
Παρά τα σχέδια αύξησης της παραγωγής, αρκετές χώρες εξακολουθούν να αδυνατούν να αντλήσουν τις ποσότητες που τους επιτρέπουν οι ποσοστώσεις, λόγω περιορισμών στις παραγωγικές τους δυνατότητες. Αυτό σημαίνει ότι μόνο μέρος των προβλεπόμενων αυξήσεων είναι πιθανό να υλοποιηθεί στην πράξη.