Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων
Οι αποδόσεις των παγκόσμιων ομολόγων έχουν αυξηθεί στο υψηλότερο επίπεδο από το 2008. ©Bloomberg
Ομόλογα © Magnific
Τεχνητή νοημοσύνη © Freepik
O υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Kυριάκος Πιερρακάκης με την επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ © Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στις ΗΠΑ εκτινάσσονται στα ύψη, με το 30ετές ομόλογο να σκαρφαλώνει στο υψηλότερο επίπεδο από το 2004 ©Axios
Ομόλογα: Η πραγματική απειλή είναι η σύγκλιση των κινδύνων
Το βασικό συμπέρασμα δεν είναι ότι κάθε άνοδος των αποδόσεων οδηγεί αναγκαστικά σε κραχ. Η σημερινή εικόνα, όμως, δείχνει ότι το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα λειτουργεί πλέον σε ένα περιβάλλον πολύ διαφορετικό από εκείνο της δεκαετίας του 2010.
Τότε, οι κυβερνήσεις μπορούσαν να συσσωρεύουν χρέος με εξαιρετικά χαμηλό κόστος. Σήμερα πρέπει να αναχρηματοδοτούν το ίδιο χρέος σε πολύ υψηλότερα επίπεδα.
Την ίδια στιγμή, η επενδυτική κούρσα της AI δημιουργεί έναν νέο γιγαντιαίο δανειζόμενο. Η Goldman Sachs εκτιμά ότι οι ανάγκες χρηματοδότησης της τεχνολογικής επέκτασης είναι αρκετά μεγάλες ώστε να αποτελούν πλέον σημαντικό παράγοντα για τις πιστωτικές αγορές.
Και το ζήτημα δεν αφορά μόνο την ποσότητα του χρήματος. Αφορά την κατανομή του. Τα κεφάλαια που κατευθύνονται σε κρατικά ομόλογα, εταιρικό χρέος, data centers, ενεργειακές υποδομές και άλλες επενδύσεις προέρχονται σε μεγάλο βαθμό από την ίδια παγκόσμια δεξαμενή αποταμιεύσεων.
Εάν η οικονομία αναπτύσσεται αρκετά γρήγορα και οι επενδύσεις στην AI αρχίσουν να αποδίδουν, οι σημερινές πιέσεις μπορεί να αποδειχθούν διαχειρίσιμες. Εάν όμως η ανάπτυξη επιβραδυνθεί, τα δημόσια ελλείμματα παραμείνουν υψηλά και οι επενδύσεις της AI δεν δημιουργήσουν τα αναμενόμενα έσοδα, η αγορά θα πρέπει να επανεκτιμήσει ταυτόχρονα το κόστος του κρατικού και του ιδιωτικού χρέους.
Ο μεγάλος πονοκέφαλος
Αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί τον μεγαλύτερο πονοκέφαλο σε κεντρικές τράπεζες και υπουργεία Οικονομικών.
Οι πρώτες δεν μπορούν να αγνοήσουν τον πληθωρισμό, αλλά οι αυξήσεις επιτοκίων επιβαρύνουν το δημόσιο χρέος. Οι δεύτεροι δεν μπορούν να σταματήσουν τον δανεισμό, αλλά κάθε νέα έκδοση γίνεται ακριβότερη. Και οι επιχειρήσεις της AI δεν δείχνουν, προς το παρόν, διάθεση να περιορίσουν σημαντικά τις επενδύσεις τους.
Ο Τζορτζ Κόουλ το συνοψίζει με μια κρίσιμη παρατήρηση: εάν η άνοδος των αποδόσεων προκλήθηκε από θεμελιώδεις οικονομικούς παράγοντες, τότε για να υποχωρήσουν χρειάζεται να αλλάξουν και τα ίδια τα θεμελιώδη δεδομένα.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν βρίσκεται σε έναν μόνο αριθμό στις οθόνες των αγορών. Βρίσκεται στη σύγκλιση υψηλού δημόσιου χρέους, ακριβότερου χρήματος, ενεργειακού πληθωρισμού και μιας επενδυτικής έκρηξης στην AI που απαιτεί εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια νέας χρηματοδότησης.
Τα ομόλογα βρίσκονται ακριβώς στο κέντρο αυτής της εξίσωσης. Και όσο οι αποδόσεις τους παραμένουν υψηλές, τόσο αυξάνεται η πίεση στους κρατικούς προϋπολογισμούς, στις επιχειρήσεις που αναζητούν κεφάλαια και τελικά στις ίδιες τις κεντρικές τράπεζες, οι οποίες καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα πληθωρισμό, ανάπτυξη και χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Η αγορά δεν χρειάζεται απαραίτητα ένα νέο κραχ για να προκαλέσει πρόβλημα. Αρκεί το κόστος του χρήματος να παραμείνει υψηλό για αρκετό καιρό.
Το ερώτημα είναι πόσο καιρό μπορούν να παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα χωρίς να αρχίσουν να μετατρέπουν το υψηλό κόστος χρήματος σε πραγματικό πρόβλημα για την ανάπτυξη, τους κρατικούς προϋπολογισμούς και τις χρηματοπιστωτικές αγορές.