Η σχέση της Εύας Δουζίνα με την Ελλάδα περιγράφεται από την ίδια ως άρρηκτη. Όπως λέει η ίδια, μιλώντας στο powergame.gr, η οικογένειά της κατάγεται από τον Πόρο «εδώ και εκατοντάδες χρόνια», ενώ η Ελλάδα υπήρξε κομμάτι της ζωής της από τότε που γεννήθηκε. Αν και η επαγγελματική της διαδρομή ξεκίνησε μακριά από τον χώρο του περιβάλλοντος, η επιστροφή της στον τόπο καταγωγής της στάθηκε η αφορμή για να εμπλακεί σε μία από τις πιο έντονες περιβαλλοντικές αντιπαραθέσεις των τελευταίων ετών: το μέλλον των ιχθυοκαλλιεργειών στην Ελλάδα.
Iχθυοκαλλιέργειες-φωτογραφία αρχείου ©pexels
Η απάντηση στα σενάρια περί οργανωμένου σχεδίου κατά του κλάδου
Απέναντι στις αιτιάσεις από πλευράς εταιρειών ιχθυοκαλλιέργειας ότι πίσω από την κινητοποίηση υπάρχει οργανωμένο σχέδιο κατά του κλάδου, η Εύα Δουζίνα απαντά πως δεν έχει τίποτα να κρύψει. Επισημαίνει ότι «οι τοπικές κοινωνίες αντιδρούν εδώ και δεκαετίες και ότι η βασική αλλαγή των τελευταίων δύο ετών είναι πως οι ξεχωριστές αντιστάσεις ενώθηκαν σε έναν κοινό αγώνα, με περισσότερη τεκμηρίωση και επιστημονική έρευνα».
Ταυτόχρονα, ασκεί έντονη κριτική και στον τρόπο εποπτείας του κλάδου. Υποστηρίζει ότι οι εταιρείες σε πολλές περιπτώσεις «παρακολουθούν τον εαυτό τους», καθώς οι φορείς διαχείρισης των θαλάσσιων ζωνών συνδέονται με τις ίδιες τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται εκεί. Κατά την άποψή της, η Ελλάδα παραχωρεί μεγάλα τμήματα της ακτογραμμής και των θαλάσσιων περιοχών της σε εταιρείες, πολλές από τις οποίες είναι ξένων συμφερόντων, χωρίς ουσιαστικό ρόλο για τις τοπικές κοινωνίες.
H σύγκριση της Ελλάδας με άλλες χώρες παραγωγής
Στη συνέντευξή της στο powergame.gr συγκρίνει επίσης την Ελλάδα με άλλες χώρες. Υποστηρίζει ότι η ελληνική νομοθεσία είναι από τις πιο χαλαρές στην περιοχή, «καθώς στην Ελλάδα οι ιχθυοκαλλιέργειες μπορούν να βρίσκονται ακόμη και σε απόσταση 50 μέτρων από την ακτή, ενώ στην Τουρκία, όπως αναφέρει, οι αποστάσεις κυμαίνονται από 1.500 έως 2.000 μέτρα και στην Κύπρο φτάνουν τα 4.000 μέτρα». Φέρνει επίσης παραδείγματα από περιοχές όπως η Ισπανία, η Σκωτία, η Νορβηγία, η Ισλανδία, η Τασμανία, η Αργεντινή και η δυτική ακτή των ΗΠΑ, όπου έχουν εκδηλωθεί ισχυρές αντιδράσεις ή έχουν ληφθεί περιοριστικά μέτρα για συγκεκριμένες μορφές βιομηχανικής ιχθυοκαλλιέργειας.
«Ο κλάδος έχει λάβει επιδοτήσεις χωρίς αντίστοιχο οικονομικό όφελος για την κοινωνία»
Για την οικονομική διάσταση του κλάδου, η Δουζίνα είναι εξίσου επικριτική. Υποστηρίζει ότι «πρόκειται για έναν κλάδο που έχει λάβει σημαντικές επιδοτήσεις, χωρίς να έχει δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας τα τελευταία 22 χρόνια. Αναφέρεται ειδικά στην Avramar, λέγοντας ότι η εταιρεία είχε οφειλές άνω των 500 εκατ. ευρώ προς τις ελληνικές τράπεζες και πωλείται για ποσό χαμηλότερο από το μισό των δανείων της. Κατά την ίδια, η Ελλάδα επωμίζεται την περιβαλλοντική επιβάρυνση, ενώ το προϊόν εξάγεται».
Παρά την κριτική που ασκεί, ξεκαθαρίζει ότι δεν είναι αντίθετη σε κάθε μορφή υδατοκαλλιέργειας. Αντιθέτως, θεωρεί ότι υπάρχουν βιώσιμες μορφές, όπως η καλλιέργεια φυκιών και δίθυρων μαλακίων, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέρος μιας διαφορετικής στρατηγικής. Αυτό στο οποίο αντιτίθεται είναι, όπως λέει, η εκτροφή σαρκοφάγων ψαριών σε βιομηχανική κλίμακα, καθώς θεωρεί ότι απαιτεί μεγάλες ποσότητες άγριων ψαριών ως ιχθυοτροφή για την παραγωγή μικρότερης ποσότητας ψαριών υψηλής εμπορικής αξίας.
Επίκεινται νομικές κινήσεις κατά περιβαλλοντικών μελετών σε περιοχές που προβλέπεται σοβαρή βλάβη
Τα επόμενα βήματα της Aktaia Alliance περιλαμβάνουν, σύμφωνα με την ίδια, νομικές κινήσεις κατά περιβαλλοντικών μελετών σε περιοχές όπου προβλέπεται σοβαρή βλάβη, την παραγωγή ντοκιμαντέρ για τις κοινότητες που αντιδρούν και μια πιο έντονη παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα. Όπως σημειώνει, σύμφωνα με δύο πανελλαδικές δημοσκοπήσεις που επικαλείται, λιγότερο από το 10% των Ελλήνων γνωρίζει την κλίμακα της σχεδιαζόμενης επέκτασης. Γι’ αυτό, θεωρεί ότι η ενημέρωση του κοινού είναι κρίσιμη.
«Αν με ρωτούσατε πριν από πέντε ή έξι χρόνια αν θα έκανα αυτό που κάνω σήμερα, δεν θα το πίστευα», λέει. «Αλλά όταν το μάθεις, δεν μπορείς να το ξεμάθεις». Και αυτή ακριβώς η φράση μοιάζει να συνοψίζει την πορεία της.