Από τα κινηματογραφικά πλατό της Κέρκυρας μέχρι τις διεθνείς αγορές του Βερολίνου, ο οπτικοακουστικός τομέας εξελίσσεται σε έναν από τους πιο αποδοτικούς αναπτυξιακούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας.
Επιμέλεια: Νικολέτα Τσορμπατζόγλου
Με αφορμή την άφιξη του Μπράντ Πιτ στην Ύδρα για τα γυρίσματα της νέας ταινίας του, όπως αποκάλυψε ο δήμαρχος της Ύδρας Γιώργος Κουκουδάκης, θα δούμε τα εντυπωσιακά έσοδα που έχουν φέρει παραγωγές του εξωτερικού και του Χόλιγουντ.
Τα στοιχεία της μελέτης της Olsberg SPI αποτυπώνουν μια εντυπωσιακή εικόνα: σχεδόν 1 δισ. ευρώ σε ακαθάριστη προστιθέμενη αξία για την περίοδο 2018–2025, με βασικό καταλύτη το πρόγραμμα cash rebate που διαχειρίζεται το ΕΚΚΟΜΕΔ.
Συγκεκριμένα, το συνολικό οικονομικό όφελος αγγίζει τα 928,7 εκατ. ευρώ, ενώ κάθε 1 ευρώ δημόσιας επένδυσης μέσω του cash rebate δημιούργησε 4,2 ευρώ ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας – απόδοση 420%. Παράλληλα, δημιουργήθηκαν κατά μέσο όρο 2.900 ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης ετησίως, στοιχείο που αποτυπώνει τον πολλαπλασιαστικό αντίκτυπο του κλάδου στην απασχόληση, τις υπηρεσίες και τις τοπικές οικονομίες.
291 έργα, 205 εκατ. ευρώ και διεθνές αποτύπωμα
Από το 2018 έως σήμερα, 291 εθνικά και διεθνή έργα υποστηρίχθηκαν μέσω του cash rebate, ενώ από το 2019 έχουν καταβληθεί περίπου 205,4 εκατ. ευρώ σε ενισχύσεις. Η ανάλυση της SPI βασίστηκε σε δεδομένα άνω των 400 έργων που εγκρίθηκαν ή χρηματοδοτήθηκαν, ενώ η μεθοδολογία εξετάστηκε από το ΙΟΒΕ, προσδίδοντας θεσμική αξιοπιστία στα ευρήματα.
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η οπτικοακουστική παραγωγή δεν αποτελεί απλώς πολιτιστική δραστηριότητα, αλλά στρατηγικό κλάδο: ενισχύει την καινοτομία, προσελκύει διεθνείς επενδύσεις, δημιουργεί εξειδικευμένες θέσεις εργασίας και ενδυναμώνει το διεθνές brand της χώρας – με έμμεσες επιδράσεις και στον τουρισμό.
Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλες διεθνείς παραγωγές επιλέγουν πλέον συστηματικά την Ελλάδα, αξιοποιώντας το φυσικό τοπίο, τις υποδομές και το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Το cash rebate λειτουργεί ως «μαγνήτης» για κεφάλαια και τεχνογνωσία, μετατρέποντας τη χώρα σε ανταγωνιστικό κόμβο της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Νέα ένεση εξωστρέφειας: 565.000€ σε 7 διεθνή σχέδια
Στο ίδιο αναπτυξιακό πλαίσιο εντάσσεται και η πρόσφατη απόφαση του ΕΚΚΟΜΕΔ να προεγκρίνει χρηματοδότηση συνολικού ύψους 565.000 ευρώ σε επτά κινηματογραφικά σχέδια ελληνικής μειοψηφικής συμπαραγωγής, στο πλαίσιο του κύκλου 2025Β.
Στον συγκεκριμένο κύκλο υποβλήθηκαν 20 επιλέξιμα σχέδια (17 μυθοπλασίας και 3 ντοκιμαντέρ), τα οποία αξιολογήθηκαν από τριμελή επιτροπή αποτελούμενη από την Κατερίνα Κακλαμάνη, τον Τάσο Μελεμενίδη και τη Χριστίνα Πελεκάνη. Τελικά χρηματοδοτήθηκαν πέντε έργα μυθοπλασίας και δύο ντοκιμαντέρ, με ποσά που κυμαίνονται από 30.000 έως 100.000 ευρώ.
Οι ελληνικές εταιρείες συμμετέχουν ως μειοψηφικοί συμπαραγωγοί σε διεθνή σχήματα που εκτείνονται από τη Γαλλία και τη Γερμανία έως τον Λίβανο και το Μεξικό. Μεταξύ των έργων που ενισχύονται περιλαμβάνονται τα «HOLIDAY – Το Καλοκαίρι του Πολέμου», «In the Shadow of the Horns», «Le Passeur», «Rosa Candida» και «Στροφή» στη μυθοπλασία, καθώς και τα ντοκιμαντέρ «Οι Γυναίκες Επιστρέφουν» και «Η Κάμερα του Κιχώτη – Δέκα Επιστολές Πέραν του Φωτός».
Η στρατηγική της μειοψηφικής συμπαραγωγής έχει ιδιαίτερη σημασία: επιτρέπει στις ελληνικές εταιρείες να αποκτούν πρόσβαση σε διεθνή δίκτυα χρηματοδότησης, αγορές και φεστιβάλ, ενισχύοντας την τεχνογνωσία και τη βιωσιμότητα του εγχώριου οικοσυστήματος. Πρόκειται για μια μορφή «έξυπνης εξωστρέφειας», όπου το ελληνικό αποτύπωμα ενσωματώνεται σε παγκόσμιες παραγωγές.
Οδικός χάρτης για το επόμενο βήμα
Η μελέτη της SPI δεν περιορίζεται στην καταγραφή των επιδόσεων. Προτείνει συγκεκριμένο οδικό χάρτη: σταθερή και πολυετή χρηματοδότηση του cash rebate, απλοποίηση διαδικασιών, επενδύσεις σε στούντιο και υποδομές, καθώς και ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη ενδυνάμωσης του εθνικού τομέα παραγωγής. Ένας ισχυρός εγχώριος πυρήνας δημιουργών και παραγωγών δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τις διεθνείς παραγωγές, αλλά συμπληρωματικά – ενισχύοντας τη συνολική ελκυστικότητα της χώρας.
Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού έχει ήδη επισημάνει ότι οι δημόσιες επενδύσεις στον πολιτισμό εμφανίζουν υψηλή απόδοση, συχνά μεγαλύτερη από άλλους τομείς της οικονομίας. Με την Ελλάδα να ετοιμάζεται να φιλοξενήσει τα 40ά Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου το 2027, το στοίχημα είναι διπλό: διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής και μετατροπή της συγκυριακής επιτυχίας σε μακροπρόθεσμη στρατηγική.
Από τα νούμερα στο αφήγημα
Το σχεδόν 1 δισ. ευρώ δεν είναι απλώς ένας εντυπωσιακός αριθμός. Είναι η απόδειξη ότι ο οπτικοακουστικός τομέας μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα σύγχρονης πολιτιστικής πολιτικής με μετρήσιμο οικονομικό αποτύπωμα. Με στοχευμένες ενισχύσεις, διεθνείς συνεργασίες και σταθερό θεσμικό πλαίσιο, η Ελλάδα φαίνεται να έχει περάσει από τη φάση της δοκιμής στη φάση της εδραίωσης.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι αν ο κλάδος αποδίδει, αλλά πώς θα κεφαλαιοποιηθεί η επιτυχία: με περισσότερες επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό, σε υποδομές και σε διεθνείς συμπράξεις. Γιατί πίσω από κάθε ταινία ή σειρά που γυρίζεται στη χώρα, δεν κρύβεται μόνο μια καλλιτεχνική ιστορία – αλλά ένας ολόκληρος κύκλος οικονομικής δραστηριότητας που, όπως δείχνουν τα στοιχεία, αλλάζει το οικονομικό παιχνίδι.