Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκεντρώνονται την Πέμπτη σε ένα βελγικό κάστρο για να συζητήσουν πώς μπορούν να ανταγωνιστούν οικονομικά έναν παγκόσμιο αντίπαλο όπως η Κίνα και έναν λιγότερο αξιόπιστο σύμμαχο όπως οι ΗΠΑ, καθώς η παγκόσμια τάξη που βασίζεται σε κανόνες καταρρέει.
Η ανάπτυξη της ΕΕ ήταν σταθερά χαμηλότερη από εκείνη των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, με την παραγωγικότητα και την καινοτομία της ΕΕ, ιδίως σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, να υστερούν.
Η ΕΕ αντιμετωπίζει τώρα τον εμπορικό πόλεμο του Ντόναλντ Τραμπ, και πιο πρόσφατα τις απειλές για την επιβολή δασμών στη Γροιλανδία, καθώς και τους κινεζικούς περιορισμούς στις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών που χρειάζεται επειγόντως η 27μελής ένωση.
Με την ΕΕ να χρειάζεται μεγαλύτερο πλούτο για να καλύψει την αποκαρβονιοποίηση και την ψηφιοποίηση και να ενισχύσει την άμυνά της απέναντι σε μια επιθετική Ρωσία, η Ένωση συνειδητοποιεί όλο και περισσότερο ότι τώρα είναι η ώρα για δράση.
Σύμφωνα με την έκθεση Ντράγκι (ο οποίος μαζί με τον Ενρίκο Λέτα, συντάκτες δύο σημαντικών εκθέσεων το 2024), η ΕΕ εκτιμάται ότι χρειάζεται πρόσθετες ετήσιες επενδύσεις ύψους τουλάχιστον 750-800 δισ. ευρώ για να χρηματοδοτήσει την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.
Όσον αφορά την ενέργεια η ΕΕ έχει μειώσει δραστικά την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο (από 45% το 2021 σε 19% το 2024), με στόχο την πλήρη διακοπή των εισαγωγών ρωσικών ορυκτών καυσίμων έως το τέλος του 2027.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο οποίος προεδρεύει των συνόδων κορυφής της ΕΕ, θα φιλοξενήσει τους ηγέτες σε μια «συζήτηση» στο κάστρο Alden Biesen του 16ου αιώνα στην ανατολική Βέλγιο, προκειμένου να συζητήσουν τις ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν.
Διαφωνίες
Αν και όλες οι χώρες της ΕΕ επιθυμούν ένα πιο ανταγωνιστικό μπλοκ, διαφωνούν ως προς τον τρόπο επίτευξης αυτού του στόχου.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επανέλαβε την Τρίτη την έκκλησή του προς την ΕΕ να προχωρήσει σε περισσότερους κοινούς δανεισμούς, προκειμένου να επενδύσει σε μεγάλη κλίμακα και να αμφισβητήσει την ηγεμονία του δολαρίου.
Η Γαλλία προωθεί επίσης μια στρατηγική «Made in Europe» που θα θέτει ελάχιστες απαιτήσεις για το ευρωπαϊκό περιεχόμενο των αγαθών που αγοράζονται με δημόσια χρήματα.
Η προσέγγιση αυτή έχει διχάσει τις χώρες της ΕΕ και έχει προκαλέσει ανησυχία στους κατασκευαστές αυτοκινήτων, οι οποίοι προμηθεύονται πολλά εξαρτήματα για τα αυτοκίνητα από χώρες εκτός της ΕΕ.
Η Γερμανία υποστηρίζει ότι το κλειδί είναι η αύξηση της παραγωγικότητας και όχι η δημιουργία νέου χρέους. Τονίζει επίσης την ανάγκη για εμπορικές συμφωνίες, όπως με τον νοτιοαμερικανικό συνασπισμό Mercosur, τις οποίες η Γαλλία απορρίπτει λόγω της αντίθεσης των Γάλλων αγροτών.