
Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες βυθομέτρησης για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου (Great SeaInterconnector – GSI).
Από τις 10 Νοεμβρίου το γαλλικό σκάφος AbeilleMarengo που έχει ναυλώσει η κοινοπραξία GSI (Meridiam – ΑΔΜΗΕ) εκτελεί τις σεισμικές έρευνες έχοντας ολοκληρώσει την πρώτη διαδρομή στα ελληνικά και διεθνή ύδατα: Από το Ηράκλειο της Κρήτης μέχρι ανοιχτά της Καρπάθου και τούμπαλιν. Οι εργασίες του σκάφους υλοποιούνται σε «ήρεμα νερά» με την τουρκική πλευρά να αποφεύγει τις όποιες κινήσεις στο πεδίο που θα προκαλούσαν γεωπολιτική ένταση.
Η εκκρεμότητα του υπουργού Οικονομικών της Κύπρου
Κι ενώ στο πεδίο η κοινοπραξία GSI εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της για την υλοποίηση του έργου, εντούτοις παραμένει πάνω από ένα χρόνο ανοιχτή η εκκρεμότητα της καταβολής της οφειλής των 25 εκατ. ευρώ από την πλευρά της Κύπρου.
Όπως σημειώνουν πηγές που παρακολουθούν το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου παρά το γεγονός της πρόσφατης δέσμευσης του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκου Χριστοδουλίδη για την πληρωμή των 25 εκατ. ευρώ μόλις εκδοθεί η NAVTEX, εντούτοις το ποσό που πρέπει να αποδοθεί στην κοινοπραξία GSI.
Πρόκειται για τη ρυθμιστική απόφαση με την οποία θα ανακτηθούν τα ποσά που πρέπει να καταβάλει η Κύπρος, στο πλαίσιο της διακρατικής συμφωνίας με την Ελλάδα το 2024, για την υλοποίηση του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.
Η απόφαση αυτή αφορά τις χρεώσεις χρήσης του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Κύπρου. Το συνολικό ποσό που εκκρεμεί αφορά στα έτη 2024 και 2025 και ανέρχεται σε 50 εκατ. ευρώ.
Η απόφαση έχει κολλήσει, λένε αρμόδιες πηγές, στο γραφείο του υπουργού Οικονομικών της Κύπρου Μάκη Κεραυνού. Παρά την τελευταία δέσμευση του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, εντούτοις η απόφαση για την εκταμίευση και πληρωμή των 25 εκατ. ευρώ δεν έχει εκδοθεί.
Άλλες πηγές αποδίδουν την καθυστέρηση στη γραφειοκρατία και άλλες πληροφορίες θέλουν τον κ. Κεραυνό να φανερώνει με αυτή τη στάση την αντίθεση του απέναντι στο έργο.
Πηγές επαναλαμβάνουν πώς το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης είναι οικονομικά βιώσιμο τόσο με βάση τη μελέτη κόστους οφέλους (CBA) που έχει επικαιροποιηθεί από τον ΑΔΜΗΕ όσο και με την επενδυτική απόφαση της γαλλικής Meridiam να τοποθετηθεί στην κοινοπραξία GSI. Πέραν αυτού η ΕΤΕπ είναι έτοιμη να χρηματοδοτήσει το έργο μόλις ολοκληρωθεί η αξιολόγηση του.
Η μελέτη κόστους οφέλους
Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου συνοδεύεται από τη μελέτη κόστους οφέλους (CBA). Σύμφωνα με αυτή από την ηλεκτρικήν διασύνδεση προκύπτει εξοικονόμηση τουλάχιστον 30% στους λογαριασμούς ρεύματος των Κυπρίων καταναλωτών το 2030. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει ηεπικαιροποιημένη μελέτη κόστους – οφέλους που εκπόνησε η εταιρεία Exergia σε συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Το κοινωνικό όφελος που προκύπτει από τη διασύνδεση (8 δισ. ευρώ) είναι πολλαπλάσιο του κόστους κατασκευής του (1,9 δισ. ευρώ), το οποίο σημαίνει ότι το καθαρό κοινωνικό όφελος που προκύπτει από τη διασύνδεση ξεπερνά τα 6 δισ. ευρώ.
Αντικείμενο της μελέτης είναι η διερεύνηση της οικονομικότητας της λύσης της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου μέσω GSI έναντι της απομονωμένης ανάπτυξής της υπό την αντικειμενική στόχευση της υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ στο ενεργειακό της ισοζύγιο σε επίπεδα τουλάχιστον 70% – 80% έως το 2040, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050. Με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται η ενεργειακή αυτονομία της Κύπρου, με εγχώρια καθαρή παραγωγή ΑΠΕ η οποία θα μπορεί να εξάγεται σε ώρες υπερκάλυψης της εγχώριας ζήτησης.
Ο ρόλος της ΕΤΕπ
Η είσοδος, το περασμένο καλοκαίρι, των Γάλλων της Meridiam στην κοινοπραξία του GSI, αποκτώντας το 66% (το 34% ανήκει στον ΑΔΜΗΕ) ανέδειξε επίσης και την οικονομική βιωσιμότητα του έργου.
Η επενδυτική απόφαση του κολοσσιαίου γαλλικού Ομίλου βασίστηκε σε αξιολόγηση των οικονομοτεχνικών δεδομένων του έργου και των αποδόσεων που θα έχουν οι επενδυτές για να τοποθετήσουν τα κεφάλαια τους. Πέραν αυτού η κοινοπραξία GSI έχει προχωρήσει στην υποβολή αιτήματος χρηματοδότησης του έργου προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) η οποία έχει σε εξέλιξη της διαδικασία due diligence και αναμένει επίσης και τα στοιχεία από τη φάση των σεισμικών ερευνών για να πατήσει το κουμπί… της χρηματοδότησης. Το αίτημα είχε στηριχτεί και από τις κυβερνήσεις των δύο χωρών, της Ελλάδας και της Κύπρου.

