Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Η Οξφόρδη χαρτογραφεί τις νέες ευρωπαϊκές διαδρομές
Γεωγραφική Διαφοροποίηση Υποδομών
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μελέτη του Ινστιτούτου Ενεργειακών Σπουδών της Οξφόρδης αναδεικνύει τη σημασία της γεωγραφικής διαφοροποίησης των υποδομών. Η Ελλάδα εμφανίζεται στους χάρτες των δυνητικών ευρωπαϊκών υποδομών, αν και οι τρεις κεντρικοί διάδρομοι αποθήκευσης που εξετάζονται αφορούν τη Βόρεια Θάλασσα, τη Ρουμανία και την Πολωνία. Η βασική διαπίστωση είναι ότι οι περιοχές όπου παράγεται το CO2 δεν συμπίπτουν απαραίτητα με εκείνες που διαθέτουν κατάλληλους γεωλογικούς σχηματισμούς. Η μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις και η διασύνδεση διαφορετικών αγορών καθίστανται, συνεπώς, καθοριστικές για την ανάπτυξη υποδομών δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (Carbon Capture and Storage – CCS).
Σύμφωνα με τη μελέτη, τα βιομηχανικά clusters που περιλαμβάνονται στη μοντελοποίηση αντιστοιχούν σε 567,3 εκατ. τόνους CO2 ετησίως, δηλαδή στο 80,8% των εκπομπών των βιομηχανικών περιοχών που εξετάζονται. Η Βόρεια Θάλασσα αποτελεί τον πλέον ώριμο πόλο αποθήκευσης, με έργα όπως τα Porthos και Northern Lights. Ωστόσο, η αποκλειστική εξάρτηση από αυτήν δεν αποτελεί απαραίτητα την οικονομικότερη λύση για κάθε βιομηχανική περιοχή.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, η οποία αντιπροσωπεύει σχεδόν το 19% των ευρωπαϊκών βιομηχανικών εκπομπών, ενώ τα ανακοινωμένα έργα αποθήκευσης στην περιοχή αντιστοιχούν μόλις στο περίπου 1,5% της ευρωπαϊκής δυναμικότητας αποθήκευσης που έχει ανακοινωθεί. Η μελέτη εξετάζει ως πιθανούς εναλλακτικούς κόμβους τη Ρουμανία και την Πολωνία, για την οποία αναφέρεται θεωρητικό γεωλογικό δυναμικό περίπου 200 γιγατόνων CO2.
Για τα τρία βιομηχανικά clusters σε Κεντρική Γερμανία, Νότια Γερμανία και την περιοχή Αυστρίας, Τσεχίας και Σλοβακίας το μοντέλο υπολογίζει ότι οι διαδρομές προς την Ανατολική Ευρώπη μπορούν να είναι οικονομικότερες κατά περίπου 45 ευρώ ανά τόνο CO2 σε σχέση με τις διαδρομές προς τη Βόρεια Θάλασσα. Η δυνητική ετήσια εξοικονόμηση για τα τρία clusters υπολογίζεται σε περίπου 819 εκατ. ευρώ, αν και τα αποτελέσματα εξαρτώνται από την απόσταση, τον τρόπο μεταφοράς και τις απαιτούμενες υποδομές.
Σε αυτό το ευρωπαϊκό περιβάλλον, ο Πρίνος θα μπορούσε να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και, μακροπρόθεσμα, να εξυπηρετήσει δυνητικές ροές από τα Βαλκάνια και τη Μεσόγειο. Η μελέτη της Οξφόρδης, εξετάζοντας πιθανή επαναχρησιμοποίηση υφιστάμενων αγωγών φυσικού αερίου και πετρελαίου για τη μεταφορά CO2, τοποθετεί την Ελλάδα στην περιφέρεια του ευρωπαϊκού δικτύου δυνητικών διαδρομών μεταφοράς CO2, αν και με περιορισμένες διασυνδέσεις σε σύγκριση με την Κεντρική και τη Βόρεια Ευρώπη. Η λύση θα μπορούσε να περιορίσει το κόστος και τον χρόνο ανάπτυξης, αλλά απαιτεί τεχνικό έλεγχο και επαναπιστοποίηση κάθε αγωγού. Η καταλληλότητα εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του δικτύου, τις πιέσεις λειτουργίας, τη σύσταση του CO2 και τις απαιτήσεις ασφαλείας.
Την ίδια τάση προς ολοκληρωμένα δίκτυα καταγράφει η έκθεση για το 2026 του Global CCS Institute. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην έκθεση, 113 εμπορικά έργα βρίσκονται σε λειτουργία ανά τον πλανήτη, με δυναμικότητα δέσμευσης 68 εκατ. τόνων CO2 ετησίως, ενώ άλλα 59 βρίσκονται υπό κατασκευή, αυξάνοντας τη δυναμικότητα κατά 82%. Το συνολικό χαρτοφυλάκιο αριθμεί 832 έργα (από 753 πέρυσι), από τα οποία 308 βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης, μεταξύ των οποίων και ο Πρίνος. Μεγαλύτερη αγορά παραμένει η Αμερική με 63 έργα σε λειτουργία και 18 υπό κατασκευή, ενώ η Ευρώπη διαθέτει 15 έργα σε λειτουργία και 21 υπό κατασκευή.