Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες σημαδεύτηκε από πολύωρες διαπραγματεύσεις, εντάσεις πίσω από κλειστές πόρτες και ανοιχτή δυσαρέσκεια προς το πρόσωπο του Προεδρεύοντος. Ο Αντόνιο Κόστα, ο οποίος ανέλαβε τα ηνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου με την προσδοκία να λειτουργήσει ως ο ικανός «dealmaker», που θα γεφυρώσει τις διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με τη μεγαλύτερη πρόκληση της θητείας του.
Η 14ωρη μαραθώνια συνεδρίαση άφησε πίσω της περισσότερα ερωτήματα παρά λύσεις, φέρνοντας στην επιφάνεια βαθιές ιδεολογικές και γεωγραφικές ρήξεις στους κόλπους της Ένωσης.
Το «χάος» της ενέργειας και η σύγκρουση για το ETS2
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico, η κατάσταση εκτροχιάστηκε, όταν οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη δεύτερη φάση του συστήματος εμπορίας ρύπων (ETS2) και στις τιμές της ενέργειας. Η έντονη αντιπαράθεση ανάμεσα στον γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και την ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι δημιούργησε ένα εκρηκτικό κλίμα.
Από τη μία πλευρά, ένας ισχυρός συνασπισμός, αποτελούμενος από τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τις σκανδιναβικές χώρες και την Ολλανδία, υπερασπίστηκε το πλαίσιο, ενώ από την άλλη, η Ιταλία σε σύμπραξη με την Ομάδα του Βίσεγκραντ (V4 – Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία και Σλοβακία) απαίτησε αναβολή, λόγω του δυσβάστακτου κόστους για τα νοικοκυριά.
Διπλωματικές πηγές κατηγόρησαν τον Κόστα ότι έχασε τον έλεγχο της αίθουσας, αποτυγχάνοντας να διαχειριστεί τις τροπολογίες και τα εναλλακτικά κείμενα που έπεσαν στο τραπέζι. Το αδιέξοδο ήταν τόσο βαθύ που υποχρέωσε τον Πρόεδρο του Συμβουλίου να ακυρώσει την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου και να μεταθέσει τις συζητήσεις για μετά το δείπνο.
Σκιές στον προϋπολογισμό – Οι φόβοι του Βορρά
Πέρα από τα ενεργειακά, η σκιά του επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ βάθυνε το κλίμα δυσπιστίας. Οι «φειδωλές» χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά εξέφρασαν ανοιχτά την ανησυχία τους ότι ο Κόστα – λόγω της σοσιαλιστικής του ταυτότητας και της προέλευσής του – ενδέχεται να ευνοεί τα συμφέροντα του Νότου.
«Ο Κόστα, προσωπικά και πολιτικά, ανήκει στο αντίπαλο στρατόπεδο», ανέφερε χαρακτηριστικά διπλωμάτης από χώρα που πιέζει για αυστηρότερες περικοπές. Η ατμόσφαιρα αυτή υπονομεύει τον ρόλο του ως αμερόληπτου διαμεσολαβητή, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη την επίτευξη μιας συμφωνίας πριν από την ειδική Σύνοδο Κορυφής, που κλείδωσε για τις 26 Νοεμβρίου.
Μεταξύ κριτικής και στήριξης
Παρά τις επικρίσεις – με ορισμένους διπλωμάτες να φτάνουν στο σημείο να συγκρίνουν αρνητικά την απόδοσή του με αυτή του προκατόχου του, Σαρλ Μισέλ – υπάρχουν και ηγέτες που στέκονται στο πλευρό του. Ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ υπερασπίστηκε τους χειρισμούς του, επαινώντας τον επειδή απέφυγε την εξαντλητική διαπραγμάτευση μέσα στην αίθουσα της συνόδου, μια τακτική που στο παρελθόν κράτησε τους ηγέτες ξενυχτισμένους μέχρι τις πρωινές ώρες.
Καθώς η Σύνοδος συνεχίζεται για δεύτερη ημέρα, το στοίχημα για τον Αντόνιο Κόστα είναι μονόδρομος: να αποδείξει ότι παραμένει ο «super dealmaker» που μπορεί να συμφιλιώσει τα αντίρροπα συμφέροντα των «27», προτού οι εσωτερικές πιέσεις και οι επερχόμενες πολιτικές προκλήσεις παραλύσουν τη λήψη αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.