Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Το Brent πλησίασε τα 107 δολάρια το βαρέλι, καθώς η ενεργειακή εκεχειρία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ αμφισβητείται στην πράξη και η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή εντείνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.
Οι επιθέσεις στη Σαουδική Αραβία, οι απειλές κατά της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και η συνεχιζόμενη σύγκρουση με το Ιράν διατηρούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα, με την αγορά να προεξοφλεί παρατεταμένη περίοδο αναταράξεων.
Το Brent πάνω από τα 106 δολάρια
Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν νέα άνοδο τη Δευτέρα, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent να ενισχύονται κατά περίπου 2%, φτάνοντας στα 106,69 δολάρια το βαρέλι. Το αμερικανικό αργό WTI κινήθηκε επίσης ανοδικά, στα 93,69 δολάρια.
Η άνοδος αντανακλά τη συσσώρευση γεωπολιτικών κινδύνων σε δύο κρίσιμα μέτωπα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας: τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Οι διεθνείς τιμές αναφοράς του αργού έχουν αυξηθεί περισσότερο από 70% από την αρχή του έτους, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν και οι επιπτώσεις του στην παραγωγή, στις εξαγωγές και στις θαλάσσιες μεταφορές ενισχύουν την αβεβαιότητα για την επάρκεια της προσφοράς.
Ο Ζελένσκι αμφισβητεί την ενεργειακή εκεχειρία Τραμπ
Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για ενεργειακή εκεχειρία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας δεν φαίνεται να έχει οδηγήσει σε ουσιαστική αποκλιμάκωση. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ρωσία συνέχισε να πλήττει ουκρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, κάνοντας λόγο για επίθεση σε εγκατάσταση παραγωγής φυσικού αερίου.
Ο Ουκρανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι το Κίεβο θα συνεχίσει τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών στόχων όσο οι ρωσικές δυνάμεις πλήττουν τις ενεργειακές υποδομές της χώρας. Υποστήριξε, παράλληλα, ότι οποιαδήποτε παύση των επιθέσεων πρέπει να είναι αμοιβαία και ότι η ουκρανική πλευρά αναμένει συγκεκριμένες διευκρινίσεις από τις ΗΠΑ.
Ο Ζελένσκι ανέφερε επίσης ότι πληροφορήθηκε την ανακοίνωση της εκεχειρίας από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Είναι σαφές» ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν «δεν διαβάζει το Truth Social», σχολίασε, αφήνοντας αιχμές για την αποτελεσματικότητα μιας συμφωνίας που ανακοινώνεται χωρίς να συνοδεύεται από σαφείς όρους εφαρμογής.
Αμφιβολίες για την προοπτική της εκεχειρίας εξέφρασε και η Αμρίτα Σεν, ιδρύτρια και επικεφαλής ανάλυσης αγοράς της Energy Aspects. Όπως ανέφερε σε συνέντευξή της στο Bloomberg Television, δεν πρόκειται για εκεχειρία που η αγορά μπορεί να θεωρήσει ότι θα διατηρηθεί, ούτε καν για μια συμφωνία της οποίας η εφαρμογή έχει επιβεβαιωθεί.
Ανάλογη πρωτοβουλία είχε ανακοινωθεί και τον προηγούμενο μήνα, χωρίς να εφαρμοστεί στην πράξη. Η επανάληψη του ίδιου σεναρίου περιορίζει τις προσδοκίες για άμεση αποκλιμάκωση και διατηρεί το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου στις τιμές του πετρελαίου.
Νέες επιθέσεις στη Σαουδική Αραβία και απειλές στα Στενά του Ορμούζ
Την ίδια ώρα, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα στις ενεργειακές αγορές. Οι επιθέσεις στη Σαουδική Αραβία, με στόχο μεταξύ άλλων το διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ, σηματοδοτούν νέα κλιμάκωση της σύγκρουσης στην περιοχή.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδόθηκαν, η επίθεση του Σαββάτου αποδόθηκε σε φιλοϊρανικές δυνάμεις των Χούθι στην Υεμένη και προκάλεσε 12 θανάτους και περισσότερους από 300 τραυματισμούς. Τη Δευτέρα, ο υπό σαουδαραβική ηγεσία στρατιωτικός συνασπισμός ανακοίνωσε ότι αντιμετώπιζε νέο κύμα επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Παράλληλα, καταγράφεται αύξηση των επιθέσεων κατά πλοίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Την Κυριακή αναφέρθηκε και νέα επίθεση σε δεξαμενόπλοιο στην περιοχή.
Η σημασία των εξελίξεων δεν περιορίζεται στις ποσότητες αργού που διακινούνται από τον Περσικό Κόλπο. Οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα, οι αυξημένες ασφαλιστικές επιβαρύνσεις και η πιθανότητα νέων διακοπών στις μεταφορές μπορούν να μετακυλιστούν γρήγορα στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Την ίδια στιγμή, η περιορισμένη διαθεσιμότητα διυλισμένων προϊόντων, ιδίως του ντίζελ, εντείνει τις πιέσεις. Οι ποσότητες αυτών των προϊόντων που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ είναι μικρότερες σε σχέση με τις ροές αργού, όμως η ήδη στενή ισορροπία προσφοράς και ζήτησης καθιστά την αγορά ιδιαίτερα ευάλωτη σε νέες διαταραχές.
Το ντίζελ και η διάρκεια της ενεργειακής κρίσης
Οι αναταράξεις δεν αφορούν μόνο τη βραχυπρόθεσμη διακύμανση του Brent. Η αγορά καλείται να αποτιμήσει κατά πόσο οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές και οι απειλές στις θαλάσσιες οδούς θα προκαλέσουν παρατεταμένη μείωση της διαθέσιμης προσφοράς.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι, στο πλαίσιο συμφωνίας που συζήτησε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν σε τηλεφωνική επικοινωνία, η Ρωσία θα διαθέσει περισσότερους από 4 εκατομμύρια τόνους ντίζελ στην παγκόσμια αγορά. Η προοπτική πρόσθετων ρωσικών προμηθειών θα μπορούσε να ανακουφίσει μέρος των πιέσεων, εφόσον επιβεβαιωθεί και υλοποιηθεί.
Ωστόσο, η επίδραση μιας τέτοιας εξέλιξης εξαρτάται από τους όρους της συμφωνίας, τον χρόνο παράδοσης και τη δυνατότητα των ποσοτήτων να φτάσουν στις αγορές που αντιμετωπίζουν ελλείψεις. Η ανακοίνωση από μόνη της δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τους κινδύνους που δημιουργούν οι πολεμικές επιχειρήσεις και οι διαταραχές στις μεταφορές.
Brent πάνω από τα 100 δολάρια και το 2027 βλέπει η Oxford Economics
Οι εκτιμήσεις για την πορεία των τιμών αποτυπώνουν τον φόβο ότι η ενεργειακή αναταραχή θα έχει μεγαλύτερη διάρκεια από ό,τι αναμενόταν αρχικά.
Ο Στίβεν Χερ, επικεφαλής οικονομολόγος της Oxford Economics, εκτίμησε ότι η μέση τιμή του Brent θα παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι έως και το δεύτερο τρίμηνο του 2027. Ως βασικούς παράγοντες ανέφερε τις επιθέσεις κατά των υποδομών εξαγωγής στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας και την ενίσχυση του γεωπολιτικού κινδύνου.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, οι τιμές θα αρχίσουν να υποχωρούν όταν η προσφορά ομαλοποιηθεί. Η επιστροφή, ωστόσο, σε μια πιο ισορροπημένη αγορά ενδέχεται να απαιτήσει περισσότερο χρόνο από όσο υπολογιζόταν προηγουμένως.
Η εξέλιξη αυτή έχει άμεση σημασία για τις οικονομίες και τους καταναλωτές, καθώς οι υψηλές τιμές του αργού επηρεάζουν το κόστος καυσίμων, τις μεταφορές και τις τιμές των προϊόντων. Ειδικά στην περίπτωση του ντίζελ, οι πιέσεις μπορούν να μεταφερθούν σε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων, από τις εμπορευματικές μεταφορές έως τη βιομηχανία και τη γεωργία.
Οι αμερικανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις υπό πίεση
Πρόσθετος παράγοντας αβεβαιότητας είναι η πιθανή επίδραση του τυφώνα «Ισαΐας» στην παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Κόλπο του Μεξικού. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατέθηκαν, περίπου 1,2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου παρέμεναν εκτός ημερήσιας παραγωγής την Κυριακή εξαιτίας της κακοκαιρίας.
Οι περιορισμοί στην υπεράκτια παραγωγή προστίθενται στους γεωπολιτικούς κινδύνους, δημιουργώντας ένα ακόμη ενδεχόμενο συρρίκνωσης της προσφοράς. Η UOB επισήμανε ότι οι καιρικές συνθήκες στις ΗΠΑ και οι επιθέσεις στη Σαουδική Αραβία ενισχύουν τις ανοδικές πιέσεις, καθώς αυξάνουν τόσο τον κίνδυνο διακοπών στην παραγωγή όσο και το κόστος ασφάλισης των μεταφορών.
Για τις αγορές, το βασικό ερώτημα είναι πλέον πόσο θα διαρκέσουν οι ταυτόχρονες διαταραχές. Μια ουσιαστική αποκλιμάκωση στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να περιορίσει το ασφάλιστρο κινδύνου. Αντίθετα, η συνέχιση των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και εμπορικά πλοία ενδέχεται να διατηρήσει το Brent σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.