Το ελαιόλαδο μπαίνει στη νέα σεζόν με τιμή που αλλάζει τους υπολογισμούς παραγωγών, εμπόρων και καταναλωτών. Η πρώτη πράξη για έξτρα παρθένο ελαιόλαδο της νέας σοδειάς έκλεισε στα 5,95 ευρώ το κιλό, επίπεδο αισθητά χαμηλότερο από τις εκκινήσεις των δύο προηγούμενων περιόδων. Η συμφωνία αφορούσε 55 τόνους από τη Λακωνία, οι οποίοι κατέληξαν σε ιταλική εταιρεία μέσω κλειστών προσφορών. Πέρυσι η αντίστοιχη πρώτη τιμή είχε φτάσει τα 7,85 ευρώ, ενώ έναν χρόνο νωρίτερα είχε αγγίξει τα 10,20 ευρώ το κιλό. Η πτώση, κοντά στο 42% μέσα σε δύο χρόνια, δείχνει καθαρά ότι η αγορά αφήνει πίσω της την περίοδο των ακραία υψηλών τιμών.
Η νέα τιμή δεν σημαίνει ότι όλη η φετινή σοδειά θα πουληθεί στα ίδια επίπεδα. Οι πρώτες συμφωνίες γίνονται συνήθως για περιορισμένες ποσότητες πρώιμου και ποιοτικού προϊόντος, άρα λειτουργούν περισσότερο ως αρχικό σήμα παρά ως σταθερός κανόνας. Το μεγάλο βάρος πέφτει τώρα στην παραγωγή, καθώς οι εκτιμήσεις για την Ελλάδα κάνουν λόγο για ποσότητες κοντά στους 300.000 τόνους. Την προηγούμενη περίοδο η παραγωγή είχε κινηθεί περίπου στους 230.000 με 235.000 τόνους, οπότε η διαφορά είναι μεγάλη. Αν οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν μέχρι την ολοκλήρωση της συγκομιδής, η αυξημένη προσφορά θα πιέσει τις τιμές παραγωγού.
Οι παραγωγοί, πάντως, δεν κοιτούν μόνο την τιμή πώλησης. Το περσινό έξτρα παρθένο κινείται σήμερα περίπου στα 3,40 με 3,75 ευρώ το κιλό, ενώ τα έξοδα για εργατικά, συγκομιδή, λίπανση, άρδευση και ενέργεια παραμένουν βαριά. Αυτό σημαίνει ότι η χαμηλότερη τιμή δεν φέρνει αυτόματα ανάσα στην αγορά, ειδικά για όσους έχουν υψηλό κόστος παραγωγής. Σημαντικό ρόλο θα παίξει και η Ισπανία, η οποία παραμένει ο μεγαλύτερος παραγωγός διεθνώς και αναμένεται να αυξήσει αισθητά τη φετινή της παραγωγή. Με μεγαλύτερες ποσότητες στη Μεσόγειο, η επιστροφή στις τιμές των 13 και 14 ευρώ το λίτρο στο ράφι μοιάζει δύσκολη.
Για τον καταναλωτή, η αποκλιμάκωση έχει ήδη αρχίσει να φαίνεται, αλλά όχι με τον ίδιο ρυθμό που πέφτει η τιμή παραγωγού. Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, που την περίοδο 2023-2024 έφτανε σε κανονικές τιμές τα 13,50 με 14 ευρώ το λίτρο, κινείται πλέον περίπου στα 9 με 10,50 ευρώ. Οι προσφορές ρίχνουν συχνά την τιμή χαμηλότερα, κοντά στα 7,30 με 8,90 ευρώ το λίτρο. Από το χωράφι μέχρι το ράφι μεσολαβούν τυποποίηση, συσκευασία, μεταφορές, εμπορία και περιθώρια λιανικής, γι’ αυτό η πτώση δεν περνά αμέσως ολόκληρη στον πελάτη. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν η μεγαλύτερη παραγωγή θα κρατήσει τις τιμές χαμηλά και στα σούπερ μάρκετ.