Ο πλουσιότερος άνθρωπος στην Αφρική, Αλίκο Ντανγκότε, μεγιστάνας του πετρελαίου
Ο πρόεδρος του Dangote Group, Αλίκο Ντανγκότε, στην εναρκτήρια ημέρα της IPO της Dangote Refinery στο Χρηματιστήριο της Νιγηρίας στο Λάγος ©ΑΠΕ
Ο Γκέρλερ αποδίδει την αύξηση «κατά κύριο λόγο» στο διυλιστήριο Dangote, το οποίο κάλυψε μέρος των απωλειών εφοδιασμού που προκάλεσε η σύγκρουση. Παράλληλα, όμως, επισημαίνει ότι οι εξαιρετικές εμπορικές επιδόσεις της εγκατάστασης συνδέονται και με τη γεωπολιτική συγκυρία. Τα περιθώρια διύλισης βρίσκονται σήμερα σε επίπεδα-ρεκόρ, αλλά, όπως εξηγεί, αναμένεται να υποχωρήσουν απότομα εφόσον εξομαλυνθεί η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ.
Ο ίδιος ο Ντανγκότε εμφανίζεται να διεκδικεί ανοιχτά τον ρόλο του προμηθευτή έσχατης ανάγκης για την ευρωπαϊκή αγορά. Την πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσης των μετοχών του διυλιστηρίου δήλωσε ότι η Ευρώπη οφείλει να ευχαριστήσει τη Νιγηρία επειδή συνέβαλε στη διατήρηση των αεροπλάνων της σε πτήση. Όπως ανέφερε, είχε ήδη πουλήσει από τον Αύγουστο ολόκληρο το απόθεμά του σε κηροζίνη.
Από το Λέκι στη Νέα Υόρκη
Τα κεφάλαια της IPO πρόκειται να χρηματοδοτήσουν την επόμενη φάση ανάπτυξης. Στόχος είναι η δυναμικότητα του διυλιστηρίου να υπερδιπλασιαστεί, φτάνοντας τα 1,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έως το 2028. Παράλληλα, ο Ντανγκότε έχει ήδη ανακοινώσει σχέδιο εισαγωγής στη Νέα Υόρκη το 2029.
Η χρηματιστηριακή επέκταση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου. Ο επιχειρηματίας προωθεί νέο διυλιστήριο στο Λαμού της Κένυας, με τις εργασίες να ξεκινούν τον Σεπτέμβριο, ενώ σχεδιάζει και διασυνοριακούς αγωγούς στη νότια και ανατολική Αφρική.
Το μέγεθος της δραστηριότητάς του έχει οδηγήσει τους Financial Times να τον συγκρίνουν, ήδη από το 2018, με τους Ροκφέλερ, Κάρνεγκι και Μέλον, δηλαδή με τους βιομηχανικούς μεγιστάνες που πρωταγωνίστησαν στην αμερικανική εκβιομηχάνιση και δημιούργησαν αυτοκρατορίες γύρω από τους σιδηροδρόμους, τον χάλυβα και το πετρέλαιο.
Σήμερα, αντίστοιχο μοντέλο εντοπίζεται κυρίως στην Ινδία του Μουκές Αμπάνι και στο διυλιστήριο του Τζαμναγκάρ, το οποίο είναι το μόνο στον κόσμο συγκρίσιμο σε μέγεθος με εκείνο του Λέκι, καθώς και στους μεγάλους ομίλους των κρατών του Κόλπου.
Λαϊκός ήρωας ή δημιουργός μονοπωλίων;
Η οικονομική ισχύς του Ντανγκότε, ωστόσο, συνοδεύεται διαχρονικά από αντιπαραθέσεις. Το 2005, εμπιστευτικό διπλωματικό τηλεγράφημα του αμερικανικού γενικού προξενείου στο Λάγος, το οποίο αποκαλύφθηκε αργότερα μέσω των WikiLeaks, τον περιέγραφε ως «οικονομικό λαϊκό ήρωα» για κάποιους και ως «αρπακτικό» που αξιοποιεί τα δίκτυά του σε μια διεφθαρμένη πολιτική οικονομία για άλλους. Οι Αμερικανοί διπλωμάτες κατέληγαν τότε ότι η πραγματικότητα βρισκόταν κάπου ανάμεσα στις δύο εικόνες.
Σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, ο ίδιος επιχειρεί να απαντήσει σε αυτές τις επικρίσεις μέσω της χρηματιστηριακής διαφάνειας. Παράλληλα, όσοι τον γνωρίζουν τον περιγράφουν ως άνθρωπο συγκρατημένο και σχεδόν ασκητικό για το μέγεθος της περιουσίας του. Συχνά οδηγεί ο ίδιος, αποφεύγει τις επιδεικτικές εμφανίσεις και στις συνεντεύξεις του εμφανίζεται με μία υπεύθυνη Τύπου και τον προσωπικό του βοηθό.
Ένας γνώστης του, τον οποίο επικαλείται το Reuters, συνοψίζει την εικόνα λέγοντας ότι κάποιοι τον θεωρούν «μανιακό με τον έλεγχο», ενώ ο ίδιος βλέπει περισσότερο πάθος παρά εμμονή.
Ακόμη και το ποδόσφαιρο εντάχθηκε κάποτε στους επιχειρηματικούς του σχεδιασμούς. Το 2018, μιλώντας στους Financial Times, είχε δηλώσει ότι αγαπά την Άρσεναλ και ότι σκόπευε να αγοράσει μερίδιο στον αγγλικό σύλλογο. Όταν η αξία της ομάδας έφτανε περίπου τα 2 δισεκατομμύρια δολάρια, βρέθηκε μπροστά σε ένα δίλημμα: να επενδύσει το ποσό στο ποδόσφαιρο ή να το διαθέσει για την ολοκλήρωση του διυλιστηρίου στο Λέκι. Επέλεξε το δεύτερο.
Σήμερα, η οικογενειακή διαδοχή έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται, με τις τρεις κόρες του, Χαλίμα, Φατιμά και Μαρίγια, να αναλαμβάνουν στρατηγικούς ρόλους στην αυτοκρατορία.
«Δεν επενδύουμε μόνο σε μια ιστορία. Δεν επενδύουμε σε ένα όνειρο. Έχουμε ξεπεράσει αυτό το στάδιο», είπε ο Ντανγκότε στους επενδυτές. Και έδωσε έναν διαφορετικό τόνο στην προσωπική του φιλοδοξία: δεν θέλει να μείνει στην ιστορία απλώς ως «ο πλουσιότερος άνθρωπος της Αφρικής», αλλά ως «ο πιο άνετος άνθρωπος».
Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο συμπατριώτης του και πρόεδρος της Access Holdings, Αϊγκμπότζε Αϊγκ-Ιμουκχουέντε, είχε απευθύνει σε νεαρούς Αφρικανούς ηγέτες μια αντίστοιχη έκκληση, χαρακτηρίζοντας μορφές όπως ο Ντανγκότε σπάνιες και καλώντας τους νεότερους να γίνουν «παράγοντες αλλαγής».
Το επόμενο κεφάλαιο μένει να γραφτεί. Και μαζί του το ερώτημα αν η αφρικανική ήπειρος θα αποκτήσει έναν νέο βιομηχανικό βαρόνο ή αν το όνομα Ντανγκότε θα παραμείνει συνώνυμο μιας ολόκληρης εποχής οικοδόμησης υποδομών.