Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Για να ψηφιστεί το νομοσχέδιο με γρήγορες διαδικασίες και να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Οκτωβρίου η γερμανική κυβέρνηση κατέφυγε σε τρικ που συνήθως δεν χρησιμοποιεί.
Παρέκαμψε την πεπατημένη χρονοβόρα νομοθετική διαδικασία που προβλέπεται για την επεξεργασία και ψήφιση ενός νομοσχεδίου και το ενσωμάτωσε σε ένα άλλο άσχετο που δεν έχει καμιά σχέση με τις τιμές καυσίμων και υπό κανονικές συνθήκες δεν θα προσέλκυε τη δημόσια προσοχή.
Αλλά οι καιροί επιτάσσουν τέτοιες ενέργειες σε μια χώρα που το αυτοκίνητο, εκτός του ότι αποτελεί σύμβολο κοινωνικού στάτους, χρησιμοποιείται από εκατομμύρια επαγγελματίες και πολίτες καθημερινά ως εργαλείο εργασίας. Έτσι από τα μεσάνυχτα της 1ης Οκτωβρίου τέθηκε σε ισχύ ο νόμος περί έκπτωσης στα καύσιμα, ο οποίος θα ισχύσει μέχρι 31 Δεκεμβρίου.
Τρύπα 2,5 δις ευρώ
Πρόκειται ουσιαστικά για “ανανέωση” αντίστοιχου μέτρου που ψηφίστηκε για 60 ημέρες τον περασμένο Ιούνιο, μερικούς μήνες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ένας πόλεμος που κρατεί μέχρι σήμερα τις τιμές των καυσίμων στα ύψη. Μέχρι τέλος Δεκεμβρίου ο φόρος ενέργειας στο ντίζελ και τη βενζίνη θα μειωθεί κατά περίπου 14 σεντς ανά λίτρο.
Συμπεριλαμβανομένης και της επίδρασης στον ΦΠΑ η εξοικονόμηση θα μπορούσε να φτάσει μέχρι και 17 σεντς ανά λίτρο στα πρατήρια. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει προοπτική τερματισμού αυτού του πολέμου στον ορίζοντα η γερμανική κυβέρνηση αναγκάστηκε να καταφύγει και πάλι στο μέτρο. Για παράδειγμα, για κάποιον που κάνει με το αυτοκίνητό του 130 χιλιόμετρα την ημέρα, θα μπορούσε να εξοικονομήσει γύρω στα 20 με 30 ευρώ το μήνα.
Δεν σώζεται βέβαια ένα νοικοκυριό με αυτά, αλλά είναι οπωσδήποτε κάτι χωρίς να είναι μια βιώσιμη μακροπρόθεσμη λύση.
Το κόστος από τη μείωση του φόρου ενέργειας που ανέρχεται σε σχεδόν 2, 5 δις ευρώ, αναλαμβάνουν να καλύψουν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα κρατίδια σε μια περίοδο που η Γερμανία για το 2026 έχει προϋπολογίσει γύρω στα 98 δις νέα χρέη περνώντας από περίοδο αυστηρού νέου δανεισμού σε μια περίοδο μεγαλύτερων δημοσίων επενδύσεων και αμυντικών δαπανών. Και αυτή τη φορά το μέτρο δέχεται έντονη κριτική. Με κύρια επιχειρήματα ότι είναι μέτρο ακριβό, ελαφρώνει την τσέπη εκείνων που δεν το χρειάζονται και βοηθάει πολύ όσους καταναλώνουν πολλά καύσιμα.
Έκπτωση στα καύσιμα υπό αμφισβήτηση
Ανάμεσα στους πολλούς επικριτές της κυβέρνησης ανήκει και ο Μαρσέλ Φράτσερ, πρόεδρος του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (DIW). «Η νέα έκπτωση στα καύσιμα είναι δαπανηρή, κοινωνικά άδικη και οικονομικά αντιπαραγωγική», είπε στην εφημερίδα Handelsblatt. «Κοστίζει χρήματα που η κυβέρνηση δεν διαθέτει και τελικά σημαίνει αναδιανομή πλούτου από τους φτωχούς προς τους πλούσιους».
Ο έγκριτος Γερμανός οικονομολόγος πιστεύει ότι η προσδοκία της κυβέρνησης ότι μέσω αυτού του μέτρου θα αυξήσει τα ιστορικά χαμηλά ποσοστά αποδοχής που έχει τελευταία, δεν θα εκπληρωθεί επειδή το όφελος για τους καταναλωτές γίνεται ανεπαίσθητο λόγω των μεγάλων διακυμάνσεων των τιμών. Ο Φράτσερ στέκεται επικριτικά και στο άλλο μέτρο που σχεδιάζει η γερμανική κυβέρνηση από 01.01.27, δηλαδή την επιβολή ανώτατου ορίου στις τιμές καυσίμων κατά το πρότυπο του Λουξεμβούργου κι άλλων ευρωπαϊκών χωρών, θεωρώντας μη “ρεαλιστικές” τις προσδοκίες που το συνοδεύουν.
Όπως εκτιμά, το μέτρο δεν πρόκειται να επιφέρει γενικευμένη και διατηρήσιμη μείωση τιμών, αλλά απλά περιορισμό ακραίων αυξήσεων. Και τι προτείνει; Άμεσες πληρωμές προς τους πολίτες. «Άμεση χρηματική ενίσχυση, πχ. επίδομα ενέργειας ύψους 300 ευρώ ανά ενήλικα όπως δόθηκε το 2022, είναι ο μόνος λογικός και αποτελεσματικός τρόπος. Μετά μπορεί ο καθένας να αποφασίσει μόνος του πώς θα τα χρησιμοποιήσει», δήλωσε. Βέβαια χρειάζονται κονδύλια γι αυτό κι αυτά εξασφαλίζονται μόνο με αυξήσεις φόρων ή περικοπές επιδοτήσεων. Κι συναίνεση σε κάτι τέτοιο θεωρείται απίθανο να επιτευχθεί στην κυβέρνηση συνασπισμού.
Λιγότερο ντίζελ, όχι φθηνότερο ντίζελ
Ο Μπερντ Σμίντερ, ΔΣ της εταιρείας Unitax Pharmasolutions, μια εταιρεία logistics με έδρα κοντά στο Βερολίνο, διαθέτει 40 φορτηγά για τη μεταφορά φαρμάκων. Θεωρεί ότι η έκπτωση στα καύσιμα δεν αποτελεί το κατάλληλο μέτρο και ακούει την πρόταση Φράτσερ πολύ λογική.
Εκείνο που κάνει είναι να αναδιαμορφώνει τον στόλο του. Στην οροφή κάθε ρυμουλκούμενου θέλει να εγκαταστήσει ένα φωτοβολταϊκό για να παρέχει ενέργεια στη μονάδα ψύξης. “Είναι μία από τις καινοτομίες μας με στόχο να απαλλαγούμε εντελώς από το ντίζελ” λέει μιλώντας στο δεύτερο κανάλι της γερμανικής τηλεόρασης ZDF. Ο στόχος του είναι μέχρι το 2032, να μην υπάρχει ρυμουλκούμενο όχημα που να εκπέμπει πλέον διοξείδιο του άνθρακα.
Στην πορεία προς την επίτευξη αυτού του στόχου, οι κρατικές επιδοτήσεις θα μπορούσαν να τον βοηθήσουν πολύ περισσότερο από μια βραχυπρόθεσμη έκπτωση στα καύσιμα ή ακόμη και ανώτατο όριο στις τιμές καυσίμων. Ο Γενς Ζίντεκουμ, οικονομολόγος και σύμβουλος του Υπουργείου Οικονομικών, ανήκει στους λίγους που υπερασπίστηκαν τη νέα έκπτωση καυσίμων ως βραχυπρόθεσμο μέτρο ανακούφισης. Μιλώντας στο ραδιόφωνο Deutschlandfunk είπε ότι οι οδηγοί θα αντιληφθούν γρήγορα την επίδραση στις αντλίες βενζίνης. Παραδέχθηκε ωστόσο ότι από την έκπτωση επωφελούνται και πολλοί που δεν χρειάζονται ελάφρυνση.
Κι άλλα περιθώρια για τιμές προς τα κάτω
Στο πεδίο της πρακτικής τώρα οι τιμές των καυσίμων αυξήθηκαν ελαφρά μια ημέρα μετά την εφαρμογή του μέτρου. Σύμφωνα με την ADAC (Γερμανική Λέσχη Αυτοκινήτου) η σούπερ Ε10, που δεν υπάρχει στην Ελλάδα, κόστιζε την πρώτη ημέρα κατά μέσο όρο 2,098 ανά λίτρο σε εθνικό επίπεδο, το πρωί της Παρασκευής, δηλαδή 3,6 σεντς ακριβότερο από ότι την ίδια ώρα την Πέμπτη. Το ντίζελ έγινε 3,9 σεντς πιο ακριβό φτάνοντας τα 2,248 ευρώ. Από την οπτική γωνία της ADAC η μείωση του φόρου δεν αντικατοπτρίζεται εντελώς στις τρέχουσες τιμές. Άρα υπάρχουν ακόμη περιθώρια για χαμηλότερες τιμές καυσίμων.
Η γερμανική κυβέρνηση συμφώνησε για άλλη μια φορά με το μέτρο, επειδή οι τιμές των καυσίμων στα βενζινάδικα συνέχισαν να αυξάνονται ως αποτέλεσμα του συνεχιζόμενου πολέμου με το Ιράν. Και αυτή τη φορά, η έκπτωση καυσίμων δέχεται έντονη κριτική. Τα κύρια παράπονα είναι ότι το μέτρο είναι ακριβό και ανακριβές, ενώ ωφελεί και άτομα που δεν το χρειάζονται.