Στεγαστική ασφυξία: Η κρίση που πνίγει τα νοικοκυριά και οι λύσεις στο τραπέζι

Στην Ελλάδα διαμορφώνεται ένα παράδοξο: ενώ η αγορά ακινήτων ανακάμπτει, οι επενδύσεις αυξάνονται και ο τουρισμός ενισχύει τη ζήτηση, για ολοένα περισσότερους πολίτες η κατοικία μετατρέπεται στο μεγαλύτερο βάρος της καθημερινότητας. Η πρόσβαση σε αξιοπρεπή στέγη, είτε μέσω ενοικίου είτε μέσω αγοράς, γίνεται δυσκολότερη, ειδικά στα αστικά κέντρα και τις περιοχές υψηλής τουριστικής πίεσης.

Οι βασικοί παράγοντες της στεγαστικής κρίσης

• 

  Διαβάστε επίσης:Τσαβδαρίδης: Στα ταμεία των πληγέντων αγροτών της Ημαθίας τα πρώτα 8,2 εκατ. ευρώ

  Οικονομική κρίση μετά το 2008: μείωση εισοδήματος, υψηλή ανεργία, κατάρρευση τιμών ακινήτων.

• Πιστωτική ασφυξία: οι τράπεζες περιορίζουν τη χορήγηση στεγαστικών δανείων, μειώνοντας την πρόσβαση σε αγορά κατοικίας.

• Μη εξυπηρετούμενα δάνεια: περίπου 700.000 ακίνητα εκτός ενεργού αγοράς αυξάνουν την πίεση στην αγορά.

• Αργή επιστροφή της προσφοράς: περιορισμένη οικοδομική δραστηριότητα στα κρίσιμα αστικά κέντρα.

• Τουριστική ζήτηση και ξένες επενδύσεις: άνοδος τιμών σε περιοχές με υψηλή εξωτερική ζήτηση.

• Βραχυχρόνιες μισθώσεις: μειώνουν το απόθεμα για μακροχρόνια ενοικίαση, αυξάνοντας τα ενοίκια.

• Αυξημένο κόστος κατασκευών και ενεργειακή κρίση: μετακυλίονται στις τιμές αγοράς και ενοικίου.

• Θεσμικά κενά: πολυνομία, γραφειοκρατία και περιορισμένη δημόσια πολιτική στέγασης.

Οι νεότεροι, οι μονογονεϊκές οικογένειες και τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά πλήττονται περισσότερο, καθώς δαπανούν πάνω από 40% του εισοδήματός τους για στέγαση.

Προτάσεις για Εθνική Στρατηγική Στέγασης

Η μελέτη της διαΝΕΟσις προτείνει ένα συνολικό σχέδιο ανακούφισης:

1. Εθνικός Φορέας Στέγασης: συντονισμός πολιτικών, παρακολούθηση δεδομένων και συνεργασία με τοπική αυτοδιοίκηση και ιδιωτικό τομέα.

2. Αξιοποίηση ανενεργού αποθέματος: ανακαίνιση και φορολογικά κίνητρα για ιδιωτικά και δημόσια ακίνητα μέσω προγραμμάτων τύπου «Ανακαινίζω – Νοικιάζω».

3. Δημιουργία κοινωνικού αποθέματος: νέες κατοικίες σε δημόσια γη με συμμετοχή κράτους, τοπικής αυτοδιοίκησης και μη κερδοσκοπικών φορέων.

4. Επιδότηση ενοικίου: στοχευμένα επιδόματα που συνδέονται με το ποσοστό εισοδήματος για στέγαση.

5. Ταμείο Ασφάλισης Εκμισθώσεων: κάλυψη αθέτησης πληρωμών και ζημιών, ενίσχυση εμπιστοσύνης στη μακροχρόνια μίσθωση.

6. Ρύθμιση ενοικίων και βραχυχρόνιες μισθώσεις: γεωγραφικοί περιορισμοί, ποσοστώσεις, ανώτατες ημέρες μίσθωσης και ειδικά τέλη.

7. Πρόγραμμα Χρυσή Βίζα: σύνδεση με νέες κατασκευές και ανακαινίσεις, αποφυγή πίεσης στα υφιστάμενα ακίνητα.

8. Ψηφιοποίηση και απλούστευση διαδικασιών: stegasi.gov.gr, ψηφιακό κτηματολόγιο, επιτάχυνση αδειοδοτήσεων και αξιοποίησης ακινήτων.

Η μελέτη καταλήγει ότι η στέγαση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό δικαίωμα, άρρηκτα συνδεδεμένο με κοινωνική συνοχή, οικονομική σταθερότητα και βιώσιμη ανάπτυξη.