Πανεπιστήμια: Το «κρυφό όπλο» της ελληνικής οικονομίας – Έως 12,7% υψηλότερο ΑΕΠ και 1 δισ. ευρώ τον χρόνο

Παράλληλα, χιλιάδες νέοι συνεχίζουν να φεύγουν στο εξωτερικό για σπουδές. Το 2023 ο αριθμός των Ελλήνων που σπούδαζαν εκτός χώρας έφτασε τους 37.658, υψηλότερα από το 2008, παρά την αύξηση των διαθέσιμων θέσεων στα ελληνικά ιδρύματα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, αυτό έχει οικονομικό κόστος για τα νοικοκυριά και την εθνική οικονομία, ενώ όσοι παραμένουν στο εξωτερικό μετά τις σπουδές τους στερούν από την Ελλάδα εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό.

Θετικά βήματα στην έρευνα

Στον τομέα της έρευνας, πάντως, η εικόνα δείχνει καλύτερη, καθώς οι επιστημονικές δημοσιεύσεις των ελληνικών πανεπιστημίων υπερτετραπλασιάστηκαν μεταξύ 2000 και 2021, ενώ οι αναφορές σε αυτές αυξήθηκαν κατά 10,4 φορές.

Διαβάστε επίσης:Μέτρα ΔΕΘ: Οι δεσμεύσεις Μητσοτάκη για μισθούς και συντάξεις – Επίδομα Χριστουγέννων στο Δημόσιο

Ο δείκτης απήχησης των ελληνικών δημοσιεύσεων έχει πλέον ξεπεράσει τον παγκόσμιο μέσο όρο, με καλύτερες επιδόσεις στις Φυσικές Επιστήμες, την Ιατρική και τις Επιστήμες Υγείας.

Οι δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης των πανεπιστημίων έχουν επίσης αυξηθεί, τόσο σε απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ωστόσο, το μερίδιό τους στις συνολικές δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης της χώρας μειώθηκε από 44,9% το 2001 σε 25,4% το 2024, καθώς αυξήθηκε η συμμετοχή των επιχειρήσεων.

Το 1 δισ. ευρώ από τους ξένους φοιτητές

Υπάρχει όμως και η προσέλκυση φοιτητών από το εξωτερικό και Ελλήνων που επιστρέφουν για σπουδές.

Διαβάστε επίσης:Επιδόματα: Ποια θα πληρωθούν αυτή την εβδομάδα

Σήμερα, περίπου 25.000 ξένοι φοιτητές σπουδάζουν στην Ελλάδα, ενώ το 2024 αποτελούσαν μόλις το 2,6% του συνολικού φοιτητικού πληθυσμού, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ ήταν 9,1% και στην Κύπρο 21,6%.

Η Eurobank εκτιμά ότι ένας στόχος της τάξης των 100.000 ξένων και επαναπατριζόμενων Ελλήνων φοιτητών θα μπορούσε να είναι εφικτός με τις κατάλληλες αλλαγές και η επίτευξή του θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 1 δισ. ευρώ τον χρόνο στο ελληνικό ΑΕΠ.

Διαβάστε επίσης:Πλήρης σύνταξη στα 62 για όσους συμπληρώνουν 40 χρόνια ασφάλισης | Alphafreepress.gr

Η προσέλκυση φοιτητών από το εξωτερικό δεν αφορά μόνο τα πανεπιστήμια. Τα χρήματα που δαπανούν για σπουδές και διαμονή δημιουργούν οικονομική δραστηριότητα και εκτός των ιδρυμάτων, ενώ η παραμονή τους στην Ελλάδα μπορεί να αυξήσει και το διαθέσιμο ανθρώπινο δυναμικό της χώρας.

Τι χρειάζεται να αλλάξει

Για να αυξηθεί ο αριθμός των ξένων φοιτητών, η μελέτη προτείνει μεταξύ άλλων περισσότερα αγγλόφωνα προγράμματα σπουδών, διεθνείς συνεργασίες και πιστοποιήσεις, στοχευμένες υποτροφίες, διαφανείς όρους εισαγωγής και καλύτερες υποδομές και υπηρεσίες.

Παράλληλα, προτείνεται να συνδεθεί περισσότερο ο αριθμός των εισακτέων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου υπάρχουν μικρότερες επαγγελματικές προοπτικές. Η μελέτη δίνει επίσης έμφαση στην ενίσχυση της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, στην καλύτερη σύνδεση των πανεπιστημίων με τις επιχειρήσεις και στην αύξηση της δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης της έρευνας.

Στην περίπτωση των μη κρατικών πανεπιστημίων, η Eurobank σημειώνει ότι η οικονομική τους συνεισφορά θα είναι περιορισμένη εάν λειτουργήσουν μόνο ως εναλλακτική επιλογή για όσους δεν εισάγονται στη σχολή που επιθυμούν, ενώ το όφελος για την οικονομία θα είναι μεγαλύτερο εφόσον καταφέρουν να προσελκύσουν φοιτητές και καθηγητές από το εξωτερικό, να φέρουν νέα κεφάλαια και να συνδεθούν με την έρευνα και τις επιχειρήσεις.