Σκληρή «μάχη» δίνουν εκατομμύρια πολίτες και επιχειρήσεις με τις οφειλές τους προς την Εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τους servicers. Ο εξωδικαστικός μηχανισμός συνιστά ένα από τα κυριότερα εργαλεία για τη ρύθμιση των χρεών, ενώ από τον Σεπτέμβριο τίθενται σε ισχύ αλλαγές που αναμένεται να επηρεάσουν ουσιαστικά τον τρόπο υπολογισμού των διακανονισμών.
Όπως επισημάνθηκε στο ΕΡΤnews και την εκπομπή “Συνδέσεις” από τη φοροτεχνικό Αθανασία Στολάκη, πάνω από 4 εκατομμύρια ΑΦΜ, φυσικά και νομικά πρόσωπα, διατηρούν οφειλές προς το Δημόσιο, στοιχείο που αποτυπώνει την έκταση του προβλήματος.
Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις προς τη φορολογική διοίκηση αγγίζουν τα 114 δισ. ευρώ, ενώ τα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία και το ΚΕΑΟ διαμορφώνονται γύρω στα 52,4 δισ. ευρώ. Παράλληλα, ιδιαίτερα υψηλό παραμένει το ύψος των δανείων που διαχειρίζονται οι servicers, φτάνοντας τα 80 δισ. ευρώ.
Οι διαθέσιμες ρυθμίσεις για τις οφειλές
Για όσους διατηρούν χρέη στην Εφορία παραμένει ενεργή η πάγια ρύθμιση. Αυτή προβλέπει εξόφληση σε έως 24 δόσεις, ενώ για ορισμένες έκτακτες υποχρεώσεις ο αριθμός μπορεί να φτάσει τις 48. Στις έκτακτες οφειλές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, βάρη που προκύπτουν από δικαστικές αποφάσεις, κληρονομικές υποθέσεις ή φορολογικούς ελέγχους. Η κατώτατη μηνιαία καταβολή ορίζεται στα 30 ευρώ.
Ταυτόχρονα, έως το τέλος του έτους, δηλαδή μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου, παρέχεται η δυνατότητα αξιοποίησης της ρύθμισης των 72 δόσεων για συγκεκριμένες παλαιότερες υποχρεώσεις. Η συγκεκριμένη επιλογή αφορά χρέη που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ρύθμιση σε 72 δόσεις: «Θέλουν αλλά δεν μπορούν» οι οφειλέτες
Έτσι, ένας οφειλέτης που φέρει παλαιότερα χρέη αλλά και νέες υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν μετά το 2023, μπορεί υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις να ενταχθεί σε διαφορετικά σχήματα ρύθμισης για κάθε κατηγορία.
Εξωδικαστικός μηχανισμός: Έως 240 δόσεις στο Δημόσιο
Κομβικό εργαλείο για όσους οφείλουν σε πολλαπλούς φορείς αποτελεί ο εξωδικαστικός μηχανισμός.
Μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας μπορούν να ρυθμιστούν οφειλές προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τους servicers, προσφέροντας στον ενδιαφερόμενο τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει συνολικά τις υποχρεώσεις του.
Ο αριθμός των δόσεων δύναται να φτάσει τις 240 για οφειλές προς το Δημόσιο και τα ταμεία, ενώ για χρέη σε τράπεζες και servicers μπορεί να αγγίξει τις 420 δόσεις. Βασική προϋπόθεση είναι το συνολικό ποσό των οφειλών να ξεπερνά τα 5.000 ευρώ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Ρυθμίστηκαν οφειλές άνω των 20 δισ. από την έναρξή του
Ένα επιπλέον σημαντικό όφελος είναι ότι, ανάλογα με την οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του αιτούντος, ενδέχεται να προκύψει και διαγραφή μέρους της οφειλής.
Τι αλλάζει από τις 21 Σεπτεμβρίου για την κύρια κατοικία
Ουσιαστική τροποποίηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό αναμένεται από τις 21 Σεπτεμβρίου, καθώς παρέχεται η δυνατότητα στους οφειλέτες να εξαιρούν την κύρια κατοικία τους από την περιουσιακή εικόνα που λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό της ρύθμισης, σύμφωνα με τα όσα παρουσιάστηκαν στην εκπομπή.
Μέχρι σήμερα, για την αποτύπωση της οικονομικής κατάστασης συνυπολογίζεται το σύνολο της περιουσίας του οφειλέτη. Αυτό σημαίνει ότι, για παράδειγμα, εκτός από την κύρια κατοικία μπορεί να περιλαμβάνεται ένα εξοχικό ή άλλο ακίνητο.
Με τη νέα αυτή δυνατότητα, ο οφειλέτης θα μπορεί να επιλέξει να εξαιρέσει την κύρια κατοικία του, ενώ τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία ενδέχεται να αξιολογηθούν διαφορετικά στο πλαίσιο της διαδικασίας.
Η χαμηλότερη υπολογιζόμενη αξία της περιουσίας μπορεί να οδηγήσει, κατά περίπτωση, σε περισσότερες δόσεις και πιθανώς σε μεγαλύτερο κουρεμα του χρέους.
Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο: Η προθεσμία για τις αιτήσεις
Πέραν των ρυθμίσεων οφειλών, αυξημένη προσοχή απαιτείται και από τα νοικοκυριά που είναι δικαιούχοι του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου.
Όσοι είναι ήδη ενταγμένοι στο ΚΟΤ οφείλουν να υποβάλουν εκ νέου αίτηση έως τις 25 Σεπτεμβρίου, προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα νέα εισοδηματικά στοιχεία από τις φορολογικές δηλώσεις του 2025, καθώς και τα νέα περιουσιακά δεδομένα που προκύπτουν από την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ.
Αίτηση μπορούν να υποβάλουν και όσοι δεν είναι αυτή τη στιγμή δικαιούχοι, εφόσον πληρούν τις ορισμένες προϋποθέσεις.
Η διαδικασία αφορά την κύρια κατοικία και διεκπεραιώνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας της ΗΔΙΚΑ.
Το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο προβλέπει διαφορετικές κατηγορίες δικαιούχων και αντίστοιχες εκπτώσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.
Για τους λήπτες του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος προβλέπεται έκπτωση που αγγίζει τα 7,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ για τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος η ελάφρυνση διαμορφώνεται στα 4,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
Για τις πολύτεκνες οικογένειες καθορίζεται ακόμη μεγαλύτερη έκπτωση, που φτάνει τα 10 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
Παράλληλα, ισχύουν ειδικές μέριμνες για άτομα με αναπηρία άνω του 67%, καθώς και για νοικοκυριά στα οποία διαβιούν άτομα που χρήζουν μηχανικής υποστήριξης.
Προσοχή στα όρια κατανάλωσης
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στα όρια κατανάλωσης. Η υπέρβαση των καθορισμένων ορίων για την τετραμηνιαία κατανάλωση μπορεί να επιφέρει την απώλεια της σχετικής έκπτωσης.
Αντιθέτως, για τα νοικοκυριά που καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια προβλέπονται ευνοϊκότεροι όροι και μεγαλύτερο όφελος ανά κιλοβατώρα.
Οι διαφοροποιήσεις στις ρυθμίσεις χρεών, αλλά και οι προθεσμίες για το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο, καθιστούν αναγκαία την έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών, ώστε να μην χαθούν διαθέσιμες διευκολύνσεις και οικονομικές ελαφρύνσεις.