Η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των συνταξιούχων αναδεικνύεται σε ένα από τα βασικά πεδία των οικονομικών παρεμβάσεων που εξετάζονται για το 2027.Το τρίτο μέτρο αφορά την ετήσια οικονομική ενίσχυση προς χαμηλοσυνταξιούχους και άλλες κατηγορίες δικαιούχων.
Με τη διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, εκτιμάται ότι περίπου 420.000 επιπλέον δικαιούχοι θα μπορούν να ενταχθούν στην παροχή, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό περίπου στα 1,87 εκατομμύρια άτομα.
Παράλληλα εξετάζεται και αύξηση του ίδιου του ποσού. Το βασικό σενάριο προβλέπει ότι η οικονομική ενίσχυση των 300 ευρώ θα μπορούσε να ανέλθει στα 350 ευρώ ή ακόμη και στα 400 ευρώ.
Εφόσον προχωρήσει η αλλαγή, θα πρόκειται για διπλή παρέμβαση: αφενός περισσότερους δικαιούχους μέσω της διεύρυνσης των κριτηρίων και αφετέρου μεγαλύτερο ποσό για όσους πληρούν τις προϋποθέσεις.
Αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης
Η τέταρτη παρέμβαση αφορά την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, η οποία επιβαρύνει περίπου 440.000 συνταξιούχους με κύριες συντάξεις άνω των 1.468 ευρώ.
Το βασικό σενάριο που εξετάζεται αλλάζει ουσιαστικά τη φιλοσοφία υπολογισμού της ΕΑΣ. Αντί η εισφορά να επιβάλλεται επί ολόκληρου του ποσού της σύνταξης όταν αυτή υπερβαίνει το σχετικό όριο, εξετάζεται να υπολογίζεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που βρίσκεται πάνω από το εκάστοτε όριο.
Μια τέτοια αλλαγή θα περιόριζε την επιβάρυνση και θα αντιμετώπιζε τις απότομες μεταβολές που μπορεί να προκύπτουν όταν μια μικρή αύξηση της σύνταξης οδηγεί τον δικαιούχο σε υψηλότερο κλιμάκιο.
Στο ζήτημα της ΕΑΣ υπάρχει παράλληλα και δικαστική διάσταση, με το επίκεντρο να βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο πρέπει να υπολογίζεται η εισφορά και κατά πόσο το υφιστάμενο σύστημα ανταποκρίνεται στην αρχή της αναλογικότητας.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι η ενδεχόμενη μετάβαση σε αναλογικό υπολογισμό ανά κλιμάκιο, αντί της επιβολής της εισφοράς στο σύνολο της σύνταξης. Εφόσον υιοθετηθεί αυτή η προσέγγιση, η επιβάρυνση από την ΕΑΣ θα μπορούσε σε αρκετές περιπτώσεις να περιοριστεί σημαντικά, ακόμη και κατά περίπου 50%.
Οι τέσσερις παρεμβάσεις διαμορφώνουν έτσι ένα ευρύτερο πλαίσιο αλλαγών για το 2027. Η αύξηση των συντάξεων, η πλήρης απόδοση των αυξήσεων στους δικαιούχους με προσωπική διαφορά, ένα μεγαλύτερο ετήσιο βοήθημα και η ελάφρυνση της ΕΑΣ μπορούν να δημιουργήσουν ένα νέο τοπίο για διαφορετικές κατηγορίες συνταξιούχων.
Το τελικό δημοσιονομικό αποτύπωμα και το ακριβές εύρος των μέτρων μένει να οριστικοποιηθούν. Για τους συνταξιούχους, πάντως, το 2027 συγκεντρώνει σειρά παρεμβάσεων που μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστική αύξηση του καθαρού διαθέσιμου εισοδήματος, με διαφορετικό όφελος ανάλογα με την κατηγορία και το ύψος της σύνταξης.