Υπάρχουν αριθμοί που κάποια στιγμή παύουν να είναι απλώς αριθμοί. Το αμερικανικό δημόσιο χρέος πλησιάζει πλέον τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια.
-Μεγαλύτερα ελλείμματα σημαίνουν περισσότερη έκδοση ομολόγων.
-Και περισσότερα ομόλογα μπορεί να σημαίνουν ακόμη μεγαλύτερη πίεση στις αποδόσεις.Το 100% του ΑΕΠ μπορεί να είναι διαχειρίσιμο για μια χώρα και καταστροφικό για μια άλλη. Το ίδιο ισχύει και για τα επιτόκια. Το πραγματικό όριο δεν είναι ένας αριθμός. Είναι η στιγμή που η εμπιστοσύνη αρχίζει να υποχωρεί γρηγορότερα απ’ όσο το σύστημα μπορεί να την αποκαταστήσει.Iσως η αφορμή να είναι μια μεγάλη χρηματιστηριακή διόρθωση.
-Iσως μια κρίση στην αγορά ομολόγων.
-Iσως μια απότομη άνοδος των αποδόσεων.
-Iσως μια κρίση εμπιστοσύνης στο δολάριο.
-Iσως μια γεωπολιτική κρίση.
-Iσως κάτι που σήμερα κανείς δεν έχει φανταστεί.Συνήθως υπάρχει ένα σύστημα που έχει ήδη συσσωρεύσει υπερβολές και περιμένει μια αφορμή. Και τότε η αφορμή μπορεί να είναι μικρότερη από το πρόβλημα που τελικά προκαλεί. Αυτό συνέβη πολλές φορές στην οικονομική ιστορία. Η αιτία υπήρχε ήδη. Η αφορμή ήταν αυτή που έλειπε.Πόσο ακόμη μπορεί να αυξάνεται το αμερικανικό χρέος; $40 τρισ.; $50 τρισ.; $60 τρισ.; $100 τρισ.;
Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τον ακριβή αριθμό. Το ίδιο το CBO προβλέπει ότι, με τις σημερινές δημοσιονομικές συνθήκες, το ομοσπονδιακό χρέος που κατέχει το κοινό θα φτάσει το 120% του ΑΕΠ το 2036.
Aρα το ερώτημα δεν είναι πλέον αν το χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται. Το ερώτημα είναι πότε η αύξησή του θα αρχίσει να δημιουργεί μια αντίδραση που το ίδιο το σύστημα δεν θα μπορεί εύκολα να ελέγξει.-Δεν γνωρίζουμε πότε.
-Δεν γνωρίζουμε από πού θα ξεκινήσει.
-Δεν γνωρίζουμε ποια θα είναι η αφορμή.
Αλλά γνωρίζουμε κάτι: Το χρέος δεν εξαφανίζεται. Μεταφέρεται. Αναχρηματοδοτείται. Ακριβαίνει.Iσως να έχει σημασία μόνο ποιος πρόλαβε να δει την αλλαγή. Γιατί το μεγαλύτερο κραχ δεν αρχίζει όταν όλοι καταλάβουν ότι υπάρχει πρόβλημα. Αρχίζει όταν οι περισσότεροι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι δεν υπάρχει.
Και μέχρι τότε, το μόνο που μπορούμε να γράφουμε είναι: Iσως. Iσως αύριο. Iσως σε πέντε χρόνια. Iσως πολύ αργότερα.
Iσως όμως η αφορμή να βρίσκεται ήδη μέσα στο ίδιο το σύστημα.
Και να περιμένει… 
