Το IRIS κάνει τη μεταφορά χρημάτων υπόθεση δευτερολέπτων, όχι όμως φορολογικά αόρατη. Η ΑΑΔΕ κοιτάζει τον πραγματικό λόγο της συναλλαγής και όχι μόνο το μέσο με το οποίο έγινε. Το βασικό κριτήριο είναι αν τα χρήματα καλύπτουν καθημερινές ανάγκες ή αν αυξάνουν την περιουσία του παραλήπτη.
Όταν ένας γονέας στέλνει χρήματα στο παιδί του για έξοδα διαβίωσης, η μεταφορά δεν αντιμετωπίζεται κατ’ ανάγκη ως δωρεά. Αυτό ισχύει κυρίως για ανήλικα παιδιά ή προστατευόμενα μέλη που σπουδάζουν έως τα 25 τους χρόνια. Σε αυτή την περίπτωση μπορούν να περιλαμβάνονται χρήματα για τρόφιμα, ενοίκιο φοιτητικής κατοικίας, μετακινήσεις, βιβλία, δίδακτρα, λογαριασμούς και συνηθισμένες προσωπικές ανάγκες.
Η εικόνα αλλάζει όταν το ποσό δεν καλύπτει απλή καθημερινή δαπάνη, αλλά χρηματοδοτεί περιουσιακή ενίσχυση. Τότε η μεταφορά μπορεί να θεωρηθεί γονική παροχή ή χρηματική δωρεά και να χρειάζεται δήλωση στο myPROPERTY. Τέτοιες περιπτώσεις είναι η αγορά ακινήτου ή αυτοκινήτου, η δημιουργία μεγάλης αποταμίευσης, η επένδυση, η χρηματοδότηση επιχείρησης, η αποπληρωμή προσωπικού δανείου ή η κάλυψη τεκμηρίου.
- Γονείς, παιδιά, σύζυγοι, μέρη συμφώνου συμβίωσης, παππούδες και εγγόνια ανήκουν στην Α΄ κατηγορία συγγένειας.
- Για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές σε αυτή την κατηγορία ισχύει αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, εφόσον η μεταφορά αποδεικνύεται μέσω τράπεζας.
- Για ποσά πάνω από τις 800.000 ευρώ επιβάλλεται φόρος 10%.
- Αν δεν υπάρχει τραπεζική απόδειξη, ο φόρος 10% εφαρμόζεται χωρίς το αφορολόγητο.
Για αδέλφια και φίλους οι επιβαρύνσεις είναι σαφώς βαρύτερες. Η χρηματική δωρεά μεταξύ αδελφών φορολογείται με 20%, ενώ προς φίλο, γνωστό ή άλλο πρόσωπο της Γ΄ κατηγορίας ο συντελεστής φτάνει το 40%. Οι λεγόμενες τριγωνικές μεταφορές, όπου τα χρήματα περνούν από ενδιάμεσο συγγενή, δεν εξασφαλίζουν φορολογική προστασία, καθώς η ΑΑΔΕ μπορεί να ελέγξει την πραγματική διαδρομή και τον τελικό αποδέκτη.
Η αιτιολογία στη μεταφορά βοηθά στην τεκμηρίωση. Περιγραφές όπως «έξοδα φοιτητικού ενοικίου», «βιβλία πανεπιστημίου», «μηνιαία έξοδα διαβίωσης» ή «επιστροφή χρημάτων για εισιτήρια» δίνουν καθαρότερη εικόνα. Για μεγάλα ποσά ή συναλλαγές που συνδέονται με απόκτηση περιουσιακού στοιχείου, η δήλωση δωρεάς ή γονικής παροχής πρέπει συνήθως να υποβληθεί μέσα σε έξι μήνες από τη μεταφορά των χρημάτων.