Κυριολεκτικά, στο δρόμο πετά τους δανειολήπτες του ΟΕΚ η νέα πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Αυτή η διπλή κρίση αφοπλίζει κάθε αντίρρηση της Πολιτείας ταυτόχρονα. Δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι οι οφειλές μένουν εκτός πεδίου επειδή δεν αφορούν Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης — ο ΟΑΕΔ/ΔΥΠΑ είναι ΦΚΑ κατά την Ολομέλεια, και ο εξωδικαστικός καλύπτει ρητά τις οφειλές προς Δημόσιο και ΦΚΑ, με ρύθμιση έως 240 δόσεις. Δεν μπορεί, όμως, ούτε να τις εξαιρέσει ως «δάνεια ΦΚΑ», διότι το Ανώτατο Δικαστήριο έχει ήδη ξεχωρίσει τα στεγαστικά δάνεια του ΟΕΚ από τα εξαιρούμενα δάνεια εκτάκτων αναγκών. Όποιον δρόμο κι αν επιχειρήσει να ακολουθήσει το Κράτος, προσκρούει σε ρητή κρίση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.
Επιπλέον, η ίδια η εξαιρετική διάταξη έχει έκτοτε καταργηθεί με τους εφαρμοστικούς νόμους του Γ’ Προγράμματος (ν. 4336/2015, ν. 4346/2015), με το πλαίσιο να επανέρχεται στην αρχή ότι υπάγονται στη ρύθμιση όλα τα χρέη, πλην των ρητώς εξαιρουμένων. Ο ν. 4738/2020 διαδέχθηκε και ενσωμάτωσε τη ρύθμιση της υπερχρέωσης στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Το να αποκλείονται σήμερα από τον διάδοχο μηχανισμό ακριβώς οι οφειλές που η Ολομέλεια του ΑΠ έκρινε δεκτικές ρύθμισης, συνιστά ευθεία αντίφαση προς παγιωμένη νομολογία και προς τη νομοθετική συνέχεια.
Ο ν. 4738/2020 ρυθμίζει οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς, το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, χρησιμοποιώντας τους ευρείς όρους «οφειλές» και «απαιτήσεις» — όχι μόνο ασφαλιστικές εισφορές — και προβλέποντας ρύθμιση έως 240 δόσεις. Πουθενά στον νόμο δεν υπάρχει ρητή διάταξη που να εξαιρεί τα δάνεια του πρώην ΟΕΚ ή τις χρηματικές απαιτήσεις της Δ.ΥΠ.Α.
Ο αποκλεισμός, δηλαδή, δεν πηγάζει από τον νόμο. Πηγάζει από τον σχεδιασμό της πλατφόρμας, ή την ερμηνεία που κάποιοι επιθυμούν να δώσουν. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα διασυνδέθηκε με τα ασφαλιστικά συστήματα του e-ΕΦΚΑ και του ΚΕΑΟ, αλλά όχι με τις δανειακές απαιτήσεις της Δ.ΥΠ.Α. Μια πλατφόρμα, όμως, οφείλει να εφαρμόζει τον νόμο — όχι να στενεύει το πεδίο του και να θεσπίζει, εκ των πραγμάτων, εξαιρέσεις που ο νομοθέτης δεν όρισε. Αν χρειάζεται νομοθετική, κανονιστική ή τεχνική παρέμβαση για να αρθεί ο αποκλεισμός, η επιλογή του μέσου είναι ευθύνη της Πολιτείας και δεν μπορεί να μετατρέπεται σε μόνιμη τιμωρία των οφειλετών.
Τα δάνεια του ΟΕΚ δεν ήταν εμπορικά τραπεζικά προϊόντα. Ήταν εργαλείο δημόσιας κοινωνικής στεγαστικής πολιτικής για νοικοκυριά χωρίς ισότιμη πρόσβαση στην αγορά κατοικίας. Την κοινωνική αυτή φύση την αναγνώρισε και η ίδια η Διοίκηση του ΟΑΕΔ όταν το 2019, αποφάσισε να μην αποστείλει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές στις ΔΟΥ, επικαλούμενη ρητά την «κοινωνική ευαισθησία» και την ανάγκη προσιτής κοινωνικής στέγης — παραδοχή που περιλαμβάνεται στην ίδια κοινοβουλευτική απάντηση του 2025.
Δεν μπορεί το Κράτος να επικαλείται τον κοινωνικό χαρακτήρα των δανείων όταν αναστέλλει εισπρακτικά μέτρα, και να τον ξεχνά όταν ο πολίτης ζητά ρύθμιση. Ο δανειολήπτης μιας τράπεζας ή ενός fund έχει πρόσβαση σε επιμήκυνση, μείωση επιβαρύνσεων και αναδιάρθρωσηε ενώ ο δανειολήπτης του κοινωνικού στεγαστικού φορέα των εργαζομένων αποκλείεται πριν καν εξεταστεί η αίτησή του. Η μεταχείριση αυτή προσκρούει στην αρχή της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 Σ), στην ειδική φροντίδα του Κράτους για τη στέγη όσων τη στερούνται (άρθρο 21 παρ. 4 Σ) και στις αρχές του κοινωνικού κράτους δικαίου και της αναλογικότητας (άρθρο 25 Σ).
Τα αιτήματα
ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ
Άμεση και ρητή ένταξη των οφειλών από δάνεια του πρώην ΟΕΚ στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών.
Καταχώριση της Δ.ΥΠ.Α ως πιστωτή στην πλατφόρμα για τις απαιτήσεις που η ίδια διαχειρίζεται.
Διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων της Δ.ΥΠ.Α με την πλατφόρμα, ώστε να αντλούνται αρχικό κεφάλαιο, καταβολές, πραγματικό υπόλοιπο, τόκοι και εμπράγματες εξασφαλίσεις — και, μέχρι να ολοκληρωθεί, δυνατότητα χειροκίνητης δήλωσης με υπηρεσιακή επιβεβαίωση της οφειλής.
Δυνατότητα συμπλήρωσης ή επανυποβολής αίτησης χωρίς κόστος για όσους έχουν ήδη υποβάλει αίτηση και δεν μπόρεσαν να συμπεριλάβουν την οφειλή τους προς τον ΟΕΚ.
Αναστολή νέων τόκων υπερημερίας και κάθε δυσμενούς εισπρακτικής ενέργειας, για όσο διάστημα η Πολιτεία κρατά τις οφειλές αυτές εκτός μηχανισμού.
Σαφή νομοθετική ή κανονιστική ρύθμιση και ανακοίνωση δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος εφαρμογής.