Οι αγρότες και οι επαγγελματίες των υπαίθριων αγορών μπαίνουν σε πιο καθαρούς κανόνες για τα ψηφιακά παραστατικά διακίνησης. Η ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει τι ισχύει για τα αγροτικά προϊόντα, από το χωράφι και την αποθήκη μέχρι το ελαιοτριβείο, τον έμπορο, τον συνεταιρισμό και τη λαϊκή αγορά.
Η υποχρεωτική ψηφιακή έκδοση και διαβίβαση παραστατικών της Α’ Φάσης ισχύει από την 1η Δεκεμβρίου 2025. Η Β’ Φάση, που αφορά διαδικασίες φόρτωσης, μεταφόρτωσης και παραλαβής, γίνεται υποχρεωτική από τις 12 Οκτωβρίου 2026. Μέχρι τότε, η αποστολή αυτών των δεδομένων στο myDATA μπορεί να γίνεται προαιρετικά.
Για αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ, το παραστατικό διακίνησης μπορεί να το εκδίδει πριν από τη μεταφορά ο αντισυμβαλλόμενος, όπως έμπορος, συνεταιρισμός ή ελαιοτριβείο, με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση». Αυτό ισχύει ακόμη και όταν ο παραγωγός μεταφέρει τα προϊόντα με δικό του όχημα.
Δεν απαιτείται ψηφιακό παραστατικό όταν ο ίδιος παραγωγός μεταφέρει προϊόντα ανάμεσα σε χωράφια, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και αποθηκευτικούς χώρους του, εφόσον η απόσταση δεν ξεπερνά τα 10 χιλιόμετρα. Η εξαίρεση ισχύει είτε οι χώροι έχουν δηλωθεί ως εγκαταστάσεις είτε όχι.
Οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ εξαιρούνται από την έκδοση ψηφιακού δελτίου αποστολής για τις δικές τους διακινήσεις. Όταν παραδίδουν προϊόντα σε έμπορο ή συνεταιρισμό, ο παραλήπτης εκδίδει δελτίο ποσοτικής παραλαβής. Αν η παραλαβή γίνεται στην εκμετάλλευση του αγρότη, ο υπόχρεος αντισυμβαλλόμενος εκδίδει ψηφιακό δελτίο με «Αντίστροφη Διακίνηση».
Για τους ελαιοπαραγωγούς του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ με τζίρο έως 200.000 ευρώ στο φορολογικό έτος 2022 παρατείνεται έως τις 11 Οκτωβρίου 2026 η απαλλαγή από ψηφιακό δελτίο αποστολής για τη μεταφορά ελαιοκάρπου προς ελαιοτριβείο, υπό τον όρο ότι το ελαιοτριβείο εκδίδει δελτίο ποσοτικής παραλαβής.
Στις λαϊκές αγορές, η μεταφορά προϊόντων καλύπτεται με Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής. Έως τις 11 Οκτωβρίου 2026 μπορεί να εκδίδεται χειρόγραφα, ενώ από τις 12 Οκτωβρίου 2026 απαιτείται ψηφιακή έκδοση. Τα αδιάθετα προϊόντα επιστρέφουν με το ίδιο δελτίο και, κατά την άφιξη στην εγκατάσταση του παραγωγού, εκδίδεται δελτίο ποσοτικής παραλαβής.
Αν ο παραγωγός πάει σε περισσότερες λαϊκές χωρίς να επιστρέψει ενδιάμεσα στην έδρα του, το αρχικό Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής καλύπτει όλη τη διαδρομή, αρκεί να αναγράφονται όλες οι αγορές και οι ημερομηνίες. Σε περίπτωση διακοπής ρεύματος ή αδυναμίας σύνδεσης, η συναλλαγή συνεχίζεται. Το παραστατικό εκδίδεται με σχετική ένδειξη και διαβιβάζεται μόλις επανέλθει η σύνδεση, ενώ εκτός εγκατάστασης επιτρέπεται προσωρινά χειρόγραφη έκδοση.