Μια νέα, σοβαρή προειδοποίηση για τις οικονομικές επιπτώσεις της ραγδαίας ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης απευθύνει ο Βρετανός δημοσιογράφος Ρόμπερτ Πέστον, εκτιμώντας ότι οι υπέρογκες επενδύσεις στον κλάδο ενδέχεται να οδηγήσουν σε παγκόσμια αναταραχή μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Ο πολιτικός συντάκτης του ITV News έχει συνδέσει το όνομά του με έγκαιρες προειδοποιήσεις για γεγονότα που αργότερα προκάλεσαν διεθνείς ανατροπές. Όπως υποστηρίζει, ήδη από την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2007 είχε επισημάνει ότι οι εξελίξεις στον τραπεζικό τομέα μπορούσαν να προκαλέσουν τεράστια ζημιά στην παγκόσμια οικονομία. Εκείνη την περίοδο, αρκετοί πολιτικοί και παράγοντες του χρηματοπιστωτικού κέντρου του Λονδίνου τον είχαν κατηγορήσει ότι καλλιεργούσε πανικό, ζητώντας ακόμη και την απομάκρυνσή του από το BBC, όπου εργαζόταν ως οικονομικός συντάκτης. Λίγους μήνες αργότερα, ωστόσο, η κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος επιβεβαίωσε σε μεγάλο βαθμό τις ανησυχίες του. Ο ίδιος αναφέρει ότι είχε αντιληφθεί νωρίς και τη σοβαρότητα του νέου κορωνοϊού. Έχοντας πραγματοποιήσει πολλά ντοκιμαντέρ στην Κίνα και γνωρίζοντας καλά τη χώρα, παρακολούθησε με ανησυχία τις πρώτες πληροφορίες για έναν μυστηριώδη ιό που εμφανίστηκε στη Γουχάν στα τέλη του 2019. Τότε είχε προειδοποιήσει κυβερνητικούς παράγοντες ότι η κατάσταση μπορούσε να εξελιχθεί σε μεγάλη κρίση.
Σήμερα, η προσοχή του στρέφεται στην τεχνητή νοημοσύνη και κυρίως στον οικονομικό πυρετό που συνοδεύει την εξάπλωσή της. Στο νέο του μυθιστόρημα, με τίτλο «The Kill Switch», ο Πέστον χρησιμοποιεί το πλαίσιο ενός πολιτικού θρίλερ για να εξετάσει βαθύτερα ερωτήματα γύρω από την αξιοπιστία της πληροφορίας, τον έλεγχο της τεχνολογίας και τη δύναμη των αλγορίθμων. Κεντρικός ήρωας του βιβλίου είναι ένας δημοσιογράφος, ο οποίος παρουσιάζει ένα podcast και θυμίζει σε αρκετά σημεία τον ίδιο τον συγγραφέα. Κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης με τον πρωθυπουργό, ο τελευταίος δολοφονείται, πυροδοτώντας μια αλυσίδα γεγονότων όπου η πολιτική εξουσία, η παραπληροφόρηση και η τεχνητή νοημοσύνη μπλέκονται με επικίνδυνο τρόπο. Πίσω από τη μυθοπλασία, όμως, ο Πέστον διατυπώνει έναν πραγματικό φόβο: ότι η πρωτοφανής ροή κεφαλαίων προς την τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει μια τεράστια οικονομική «φούσκα».
Όπως εξηγεί, επιχειρήσεις και επενδυτές διαθέτουν αστρονομικά ποσά για την κατασκευή κέντρων δεδομένων, δικτύων υπολογιστικής ισχύος και νέων μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να καλυφθούν οι τεράστιες ανάγκες των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Το κρίσιμο ερώτημα, κατά τον ίδιο, είναι εάν τα μελλοντικά κέρδη θα μπορέσουν να δικαιολογήσουν το μέγεθος αυτών των επενδύσεων. Σε περίπτωση που οι αποδόσεις αποδειχθούν χαμηλότερες των προσδοκιών, αρκετές εταιρείες μπορεί να αντιμετωπίσουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα ή ακόμη και να οδηγηθούν σε χρεοκοπία. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει πανικό στις αγορές, μαζικές πωλήσεις μετοχών και σημαντική χρηματοπιστωτική αστάθεια. Ο Πέστον εκτιμά ότι αυτό το ενδεχόμενο δεν ανήκει σε ένα μακρινό μέλλον, αλλά θα μπορούσε να εμφανιστεί μέσα στην επόμενη διετία.
Παράλληλα, θεωρεί ότι ακόμη και μια μεγάλη κατάρρευση εταιρειών του κλάδου δεν θα σταματήσει την τεχνολογική εξέλιξη. Συγκρίνει την τεχνητή νοημοσύνη με την ανάπτυξη των σιδηροδρόμων τον 19ο αιώνα. Πολλές επιχειρήσεις εκείνης της περιόδου κατέρρευσαν οικονομικά, όμως οι υποδομές που είχαν δημιουργηθεί παρέμειναν και άλλαξαν οριστικά τη λειτουργία της κοινωνίας και της οικονομίας. Με ανάλογο τρόπο, τα κέντρα δεδομένων, τα ενεργειακά δίκτυα και τα υπολογιστικά συστήματα που κατασκευάζονται σήμερα είναι πιθανό να συνεχίσουν να υπάρχουν ακόμη και μετά από μια επενδυτική κρίση. Για τον Πέστον, η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί μια νέα βιομηχανική επανάσταση, ίσως τη σημαντικότερη από την εποχή της ατμομηχανής.
Η μεγαλύτερη ανησυχία του, πάντως, δεν περιορίζεται στις χρηματιστηριακές απώλειες. Θεωρεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική μπορούν να αντικαταστήσουν έναν εξαιρετικά μεγάλο αριθμό εργαζομένων, χωρίς να δημιουργηθούν αναγκαστικά αρκετές νέες παραγωγικές θέσεις εργασίας. Σε αυτή την περίπτωση, εκατομμύρια άνθρωποι θα βρεθούν αντιμέτωποι με την ανεργία ή με σημαντική μείωση των εισοδημάτων τους. Το αποτέλεσμα, όπως επισημαίνει, θα μπορούσε να είναι διπλό: αφενός η υποχώρηση της κατανάλωσης και αφετέρου η δραστική μείωση των φορολογικών εσόδων των κρατών. Χωρίς επαρκείς φόρους εισοδήματος, οι κυβερνήσεις θα δυσκολευτούν να χρηματοδοτήσουν τα συστήματα υγείας, την εκπαίδευση, την κοινωνική προστασία και τις υπόλοιπες δημόσιες υπηρεσίες. Έτσι, μια τεχνολογική επανάσταση που υπόσχεται μεγαλύτερη παραγωγικότητα θα μπορούσε, χωρίς κατάλληλες πολιτικές παρεμβάσεις, να προκαλέσει βαθιές κοινωνικές ανισότητες και έντονες πολιτικές αναταράξεις. Παρά το δυστοπικό σενάριο που περιγράφει, ο Ρόμπερτ Πέστον δηλώνει αισιόδοξος. Θεωρεί ότι η εξέταση των πιο επικίνδυνων πιθανών εξελίξεων δεν αποτελεί μοιρολατρία, αλλά απαραίτητη προϋπόθεση για να ληφθούν εγκαίρως μέτρα και να αποφευχθούν οι χειρότερες συνέπειες. Η προειδοποίησή του, επομένως, δεν αφορά μόνο το ενδεχόμενο μιας επενδυτικής «φούσκας». Αφορά κυρίως την ανάγκη οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και οι κοινωνίες να προετοιμαστούν για μια αλλαγή που μπορεί να μεταμορφώσει την εργασία, την οικονομία και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ολόκληρος ο κόσμος.
Julia and Robert Peston clash over whether the Government was challenged at the daily Covid briefings.
Julia: “Not once did you ever ask what is the evidence for lockdowns.”
Robert: “If you say I didn’t ask for empirical evidence, I’m slightly surprised.”@JuliaHB1 | @Peston pic.twitter.com/4diablAdR1
— Talk (@TalkTV) September 3, 2021