Λίγες ημέρες μετά την έναρξη εφαρμογής του τέλους των 3 ευρώ στα μικροδέματα που εισέρχονται στην Ελλάδα από τρίτες χώρες μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών, οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι το νέο μέτρο αρχίζει να επηρεάζει τις καταναλωτικές συνήθειες.
Αν και είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα, η αγορά καταγράφει ήδη επιβράδυνση στη διακίνηση των συγκεκριμένων αποστολών, εξέλιξη που η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) αξιολογεί ως ένα πρώτο θετικό δείγμα.
Το τέλος των 3 ευρώ εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου σε κάθε μικροδέμα που φτάνει στη χώρα από ηλεκτρονικές πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της αγοράς, η επιβολή της νέας επιβάρυνσης φαίνεται να λειτουργεί αποτρεπτικά για μέρος των παραγγελιών, ιδιαίτερα από ιδιαίτερα δημοφιλείς πλατφόρμες όπως η Temu και η Shein, οι οποίες τα τελευταία χρόνια είχαν αποκτήσει σημαντικό μερίδιο στην ελληνική αγορά.
Η ΕΣΕΕ επισημαίνει ότι τα επίσημα στοιχεία των αρμόδιων υπηρεσιών αναμένονται το επόμενο διάστημα και θα επιτρέψουν μια πληρέστερη αποτίμηση της αποτελεσματικότητας του μέτρου. Ωστόσο, η μέχρι στιγμής εικόνα ενισχύει την εκτίμηση ότι η παρέμβαση κινείται προς την κατεύθυνση της αποκατάστασης πιο ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ των ελληνικών επιχειρήσεων και των προμηθευτών που δραστηριοποιούνται από τρίτες χώρες.
Η συζήτηση, άλλωστε, δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομική διάσταση του μέτρου. Για τον εμπορικό κόσμο, το ζήτημα αφορά και τη λειτουργία μιας αγοράς όπου όλοι οι συμμετέχοντες καλούνται να τηρούν τους ίδιους κανόνες. Η Συνομοσπονδία υποστηρίζει ότι η ανεξέλεγκτη εισροή μικροδεμάτων δημιουργεί εδώ και χρόνια στρεβλώσεις, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις τίθενται ζητήματα συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας, τις απαιτήσεις επισήμανσης των προϊόντων αλλά και τη φορολογική μεταχείριση.
Παράλληλα, η ΕΣΕΕ υπογραμμίζει ότι το πραγματικό αποτύπωμα του μέτρου δεν μετριέται αποκλειστικά από τον αριθμό των εισαγόμενων δεμάτων. Όπως αναφέρει, κάθε αγορά που πραγματοποιείται μέσω της οργανωμένης ελληνικής αγοράς συμβάλλει στη διατήρηση θέσεων εργασίας, ενισχύει τα δημόσια έσοδα και επιστρέφει μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία στην ελληνική οικονομία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν έντονες πιέσεις από τον διεθνή ανταγωνισμό.
Η εφαρμογή του τέλους των 3 ευρώ θεωρείται από τη Συνομοσπονδία μόνο το πρώτο στάδιο μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής προσπάθειας. Όπως επισημαίνεται, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται πλέον να προχωρήσει στην υιοθέτηση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού τέλους διαχείρισης για τα μικροδέματα που εισέρχονται από τρίτες χώρες, ώστε να ενισχυθούν οι τελωνειακοί έλεγχοι και να υπάρχει πληρέστερη εικόνα για την προέλευση, την ασφάλεια και τη συμμόρφωση των προϊόντων που κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά.
Πώς οι κινεζικές πλατφόρμες παρακάμπτουν τον νέο ευρωπαϊκό δασμό
Στο ίδιο πλαίσιο επανέρχεται και το αίτημα για την κατάργηση του καθεστώτος de minimis, το οποίο σήμερα απαλλάσσει από συγκεκριμένες επιβαρύνσεις αποστολές αξίας έως 150 ευρώ. Σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, η διατήρηση αυτής της εξαίρεσης δημιουργεί ανισορροπίες μεταξύ των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εκείνων που αποστέλλουν προϊόντα από τρίτες χώρες, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια συνολική ευρωπαϊκή παρέμβαση.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, σημειώνει ότι τα πρώτα στοιχεία δείχνουν πως η νέα επιβάρυνση λειτουργεί αποτρεπτικά για μέρος των μικροδεμάτων που εισέρχονται στην ελληνική αγορά, χωρίς όμως ο στόχος να είναι ο περιορισμός του ηλεκτρονικού εμπορίου. Όπως επισημαίνει, ζητούμενο είναι η ύπαρξη ενιαίων κανόνων, ίδιων υποχρεώσεων και κοινών προτύπων ασφάλειας για όλους όσοι δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης των προϊόντων.
Σταματάνε τα «δωρεάν» πακέτα από Temu και Shein
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποσαφηνιστεί αν η αρχική εικόνα θα επιβεβαιωθεί και από τα επίσημα στατιστικά στοιχεία. Μέχρι τότε, η εφαρμογή του τέλους των 3 ευρώ φαίνεται να αποτελεί το πρώτο βήμα μιας ευρύτερης προσπάθειας αναδιαμόρφωσης του πλαισίου που διέπει το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο, με την προσοχή να στρέφεται πλέον στις αποφάσεις που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.