Μακράν μπροστά οι ΗΠΑ έναντι της Ευρώπης στο Μουντιάλ εταρικών κερδών
Αυτοκινητοβιομηχανία Volkswagen στη Γερμανία © EPA/FILIP SINGER
Κέρδη, μισθοί και ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Έντονη παραμένει η συζήτηση για τους παράγοντες που τροφοδοτούν την άνοδο των εταιρικών κερδών στις ΗΠΑ. Ο Ρουτσίρ Σάρμα, πρόεδρος του Ιδρύματος Ροκφέλερ, υποστηρίζει ότι σημαντικό μέρος της αύξησης οφείλεται στα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, στις φορολογικές ελαφρύνσεις προς τις επιχειρήσεις και στις αυξημένες κρατικές επιδοτήσεις.
Σύμφωνα με την προσέγγισή του, τα υψηλά ελλείμματα λειτουργούν ως μηχανισμός μεταφοράς εισοδήματος προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ενισχύοντας την κερδοφορία. Υποστηρίζει μάλιστα ότι περισσότερο από το ήμισυ της αύξησης των εταιρικών κερδών ως ποσοστό του ΑΕΠ από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 μπορεί να αποδοθεί σε αυτήν τη δημοσιονομική στήριξη.
Άλλοι οικονομολόγοι αμφισβητούν αυτήν την ερμηνεία, θεωρώντας ότι η βασική αιτία της αύξησης των κερδών είναι η ενίσχυση του μεριδίου των επιχειρήσεων στο εθνικό εισόδημα εις βάρος των μισθών. Πράγματι, τα εταιρικά κέρδη ως ποσοστό του αμερικανικού ΑΕΠ βρίσκονται σήμερα κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ το μερίδιο της εργασίας στο εθνικό εισόδημα έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά.
Το ερώτημα που κυριαρχεί πλέον είναι κατά πόσο αυτή η τάση μπορεί να διατηρηθεί. Καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να διαδραματίσουν οι τεράστιες επενδύσεις που πραγματοποιούν οι εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης και οι πελάτες τους σε κέντρα δεδομένων και νέες υποδομές.
Εάν οι επενδύσεις αυτές οδηγήσουν σε σημαντική αύξηση της παραγωγικότητας και σε μείωση του εργατικού κόστους, τότε η κερδοφορία των επιχειρήσεων ενδέχεται να ενισχυθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια.
Για τον λόγο αυτόν, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η αμερικανική οικονομία έχει μετατραπεί σε ένα μεγάλο στοίχημα πάνω στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης να δημιουργήσει ένα νέο κύμα ανάπτυξης και εταιρικών κερδών.
Ο κίνδυνος φούσκας στα χρηματιστήρια
Οι επενδυτές φαίνεται τις τελευταίες ημέρες να πατούν προσωρινά φρένο στο ράλι που τροφοδότησε η τεχνητή νοημοσύνη, με τις μετοχές των εταιρειών ημιαγωγών (μικροτσίπ) να υποχωρούν από τα πρόσφατα ιστορικά υψηλά τους. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά μια φάση επανεκτίμησης των προσδοκιών γύρω από την ταχύτατη ανάπτυξη της AI, τόσο για τις επιχειρήσεις που επενδύουν μαζικά σε υπολογιστική ισχύ όσο και για τους επενδυτές που είχαν οδηγήσει τις αποτιμήσεις σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Παρότι το κόστος ορισμένων υπολογιστικών πόρων μειώνεται και η ζήτηση για εφαρμογές AI συνεχίζει να αυξάνεται, η λειτουργία των πλέον προηγμένων μοντέλων των OpenAI και Anthropic παραμένει δαπανηρή, προκαλώντας μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα στις αγορές.
Για την ώρα, τα στοιχεία που συγκέντρωσε η Handelsblatt δείχνουν ότι η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού όχι μόνο δεν μειώνεται, αλλά διευρύνεται, με την τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη και την ισχυρότερη επενδυτική δυναμική να λειτουργούν ως οι βασικοί μοχλοί της αμερικανικής υπεροχής.
Αλλά η κατάσταση στις αγορές και ιδιαίτερα στη Wall Street, έχει λάβει διαστάσεις «παράλογης ευφορίας», όπως έλεγε αναφερόμενος σε παλιότερες κρίσεις ο Άλαν Γκρίνσπαν, ο επονομαζόμενος «μάγος της Fed» που απεβίωσε πριν λίγες ημέρες σε ηλικία 100 ετών. Συνήθως η αστάθεια πολλαπλασιάζεται σε συνθήκες φούσκας, απειλώντας κάθε προηγούμενες επιτυχίες, όπως έχει δείξει αρκετές φορές η ιστορία.