Παρά το γεγονός ότι οι φορολογικές μειώσεις αναδείχθηκαν σε κυρίαρχη ευρωπαϊκή πρακτική, η Ελλάδα ακολούθησε διαφορετική πορεία. Η Τράπεζα της Ελλάδος σημειώνει ότι η χώρα, μαζί με τη Βουλγαρία και τη Μάλτα, απέφυγε τις γενικευμένες μειώσεις ΦΠΑ και ενεργειακών φόρων. Η επιλογή αυτή συνδέθηκε αφενός με την ανάγκη διατήρησης της δημοσιονομικής ισορροπίας και αφετέρου με την εκτίμηση ότι το όφελος δεν θα μετακυλιόταν πλήρως στις τελικές τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές. Στην εξίσωση προστέθηκαν επίσης η αβεβαιότητα για τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, αλλά και οι επιπτώσεις που θα μπορούσαν να υπάρξουν στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών λόγω του αυξημένου κόστους εισαγωγών. Η έκθεση καταγράφει ότι, καθώς η κρίση εξελισσόταν, πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις άρχισαν να μετατοπίζουν το κέντρο βάρους των παρεμβάσεών τους από τα οριζόντια μέτρα προς πιο στοχευμένες δράσεις. Σημαντικοί πόροι κατευθύνθηκαν σε τομείς της οικονομίας που επηρεάζονται δυσανάλογα από το ενεργειακό κόστος. Στις μεταφορές, για παράδειγμα, χώρες όπως η Ιταλία, η Ιρλανδία και η Κροατία προχώρησαν σε ειδικές παρεμβάσεις, ενώ στον πρωτογενή τομέα ενεργοποιήθηκαν μέτρα στήριξης σε Ελλάδα, Γαλλία, Ισπανία και Βουλγαρία. Παράλληλα, ενισχύθηκαν τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά μέσω εισοδηματικών και κοινωνικών κριτηρίων, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου. Κοινό χαρακτηριστικό των περισσότερων μέτρων που εφαρμόστηκαν στην Ευρώπη είναι ο προσωρινός χαρακτήρας τους. Οι περισσότερες παρεμβάσεις σχεδιάστηκαν να διαρκέσουν από λίγες εβδομάδες έως έναν χρόνο, ενώ οι μόνιμες φορολογικές ή δημοσιονομικές παρεμβάσεις παρέμειναν περιορισμένες. Ωστόσο, η ΤτΕ υπενθυμίζει ότι η εμπειρία της κρίσης του 2022-2023 έδειξε πως πολλά μέτρα που παρουσιάστηκαν ως προσωρινά τελικά παρατάθηκαν ή ενσωματώθηκαν σε μόνιμες πολιτικές. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετωπίζει με αυξημένη προσοχή νέες παρεμβάσεις κατά των πληθωριστικών πιέσεων, θεωρώντας ότι υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος να αποκτήσουν μόνιμο χαρακτήρα. Η έκθεση επισημαίνει ότι οι κυβερνήσεις καλούνται πλέον να κινηθούν εντός των αυστηρότερων κανόνων του νέου Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Κάθε μέτρο στήριξης για την ενεργειακή κρίση θα πρέπει να συμβαδίζει με την εγκεκριμένη πορεία των καθαρών πρωτογενών δαπανών, ενώ τυχόν αποκλίσεις θα αξιολογούνται ανεξάρτητα από τον σκοπό για τον οποίο υιοθετήθηκαν. Η Τράπεζα της Ελλάδος υπογραμμίζει ακόμη ότι προς το παρόν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής στην ΕΕ, καθώς δεν διαπιστώνεται σοβαρή οικονομική ύφεση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στα συμπεράσματά της, η έκθεση αναφέρει ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντέδρασαν άμεσα στην ενεργειακή κρίση, με πρώτο εργαλείο τις παρεμβάσεις στις τιμές των καυσίμων και κυρίως τη μείωση των έμμεσων φόρων. Στη συνέχεια, όμως, η πολιτική μετατοπίστηκε προς πιο στοχευμένες ενισχύσεις σε παραγωγικούς κλάδους και ευάλωτα νοικοκυριά. Η ελληνική περίπτωση παρουσιάζεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της δεύτερης προσέγγισης, με έμφαση σε επιδοτήσεις προς κλάδους υψηλής ενεργειακής εξάρτησης και σε κοινωνικές παροχές περιορισμένης χρονικής διάρκειας. Η μεγάλη πρόκληση, σύμφωνα με την ΤτΕ, είναι η εξεύρεση ισορροπίας ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης της οικονομίας και στη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές χώρες καλούνται ταυτόχρονα να χρηματοδοτήσουν την άμυνα, την ενεργειακή μετάβαση και τη σταδιακή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους. Πηγή: ot.gr
Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
ΤτΕ: Η ελληνική εξαίρεση
Από τις οριζόντιες παρεμβάσεις στις στοχευμένες ενισχύσεις
Προσωρινές παρεμβάσεις με μόνιμους κινδύνους
Οι περιορισμοί του νέου δημοσιονομικού πλαισίου
Το δίλημμα της επόμενης ημέρας
Λιγότερο απο 1 λεπτό
Διάρκεια άρθρου:
Λεπτά
Το πρωτότυπο άρθρο ανήκει στο Οικονομία – ΤΟ ΒΗΜΑ .