Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Σε τούτους τους καιρούς της καχεκτικής ανάπτυξης μια βιομηχανία ανθίζει πραγματικά στην Ελλάδα, βρίσκοντας πεδίο δόξης λαμπρό, μοναδικές ευκαιρίες εμπορίου με τζίρο δισεκατομμυρίων ευρώ: Αυτή των πλειστηριασμών ακινήτων, που πλέον δεν ασκείται από τα απεχθή «κοράκια» του παρελθόντος, παρά από μοντέρνες ψηφιακές πλατφόρμες, εξειδικευμένους διαχειριστές κόκκινων δανείων, διάχυση της σχετικής πληροφόρησης, νομικές συμβουλές, ξεχωριστές διαμεσολαβήσεις για τραπεζικές δανειοδοτήσεις και ένα πλέγμα πλήθους σχετικών υπηρεσιών που διευκολύνουν το έργο των funds, των servicers, των τραπεζών και αυτής ακόμη της ΑΑΔΕ, της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, η οποία εφαρμόζει ίσως τις σκληρότερες πρακτικές αιφνιδιάζοντας συνήθως τους ανήμπορους και απληροφόρητους τις περισσότερες φορές οφειλέτες.
Καταδιώκουν και πνίγουν
Περίπου 2.000.000 οικονομικές οντότητες, σύμφωνα με την έκφραση υπευθύνου μεγάλης εταιρείας διαχείρισης κόκκινων δανείων, είναι αντιμέτωπες με τα απομεινάρια της μεγάλης οικονομικής κρίσης που χτύπησε τη χώρα μετά τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, που σε εμάς εκδηλώθηκε ως κρίση χρέους. Οι πάσης φύσεως οφειλές συνεχίζουν να καταδιώκουν και να πνίγουν στην κυριολεξία εκατομμύρια νοικοκυριά.
Οπου αν σταθείς και αν βρεθείς ακούς αγωνιώδεις συζητήσεις για επαπειλούμενους πλειστηριασμούς ακινήτων, οι περισσότεροι των οποίων πλέον είναι ηλεκτρονικοί και μπορούν να εξελιχθούν εν ριπή οφθαλμού, χωρίς οι οφειλέτες να είναι σε θέση αντιδράσουν. Μόνο η Intrum, σύμφωνα με δήλωση του διευθύνοντος συμβούλου κ. Γ. Γεωργακόπουλου, διαχειρίζεται χρέη 700.000 πελατών της, είτε αυτά είναι ρυθμισμένα είτε οδηγούνται σε αναγκαστικές διαχειρίσεις και πράξεις πλειστηριασμών. Ανάλογο αριθμό διατηρούν και οι άλλες δύο μεγαλύτερες εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων.
61.000 πλειστηριασμοί το 2025
Από το 2021 και εντεύθεν, 230.000 ακίνητα, κατοικίες, αστικές και εξοχικές, αποθήκες, επαγγελματικοί χώροι, οικόπεδα και αγροτεμάχια εντάχθηκαν σε διαδικασία πλειστηριασμών και είτε χάθηκαν είτε απειλούνται να χαθούν για τους νόμιμους ιδιοκτήτες τους. Το 2021 περίπου 20.000 ακίνητα εντάχθηκαν στη σχετική διαδικασία, το 2022 υπερδιπλασιάστηκε ο αριθμός τους προσεγγίζοντας τα 50.000, το 2023 έφτασε τα 60.000 καταγράφοντας ρεκόρ, το 2024 σταθεροποιήθηκε στη ζώνη μεταξύ 40.000 και 50.000 και το 2025 είχαν προγραμματιστεί για να ενταχθούν στη διαδικασία πάνω από 61.000 πλειστηριασμοί.
Η αλήθεια είναι ωστόσο ότι δεν καταλήγουν όλοι σε αποτέλεσμα. Οι περισσότερες διαδικασίες κηρύσσονται άγονες ή ανακόπτονται και μόλις το 18%-20% αυτών οδηγείται στα συμβολαιογραφεία για τελικές πράξεις μεταβίβασης. Πλέον στους δανειολήπτες έχει δοθεί η δυνατότητα αναζήτησης αγοραστών από τους ίδιους, υπό τον όρο ότι θα συμφωνεί και ο πιστωτής
Μεταφορά ιδιωτικού πλούτου
Οπως και να έχει ωστόσο, είναι τέτοια η έκταση του φαινομένου, που σύμφωνα με ορισμένους έχει οδηγήσει στη μεγαλύτερη στα ελληνικά χρονικά μεταφορά ιδιωτικού πλούτου, η οποία έχει φθάσει να αλλοιώσει και αυτό ακόμη το ελληνικό ιδιοχαρακτηριστικό της μεγάλης διάχυσης της ιδιοκτησίας, του καθεστώτος της ιδιοκατοίκησης που έχει υποχωρήσει σχεδόν στο 65% από σχεδόν 80% πριν από 15 χρόνια.
Σύμφωνα με τη Landea.gr, μια από τις πλέον εξειδικευμένες πλατφόρμες που δέχεται περισσότερες από 600.000 επισκέψεις ενδιαφερομένων τον μήνα, το 2025 αποκτήθηκαν μέσω πλειστηριασμών 9.876 ακίνητα, συνολικής αξίας 1,12 δις ευρώ. Η χρονιά χαρακτηρίζεται από αλλαγή στη σύνθεση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος, με λιγότερα ακίνητα πλήρους κυριότητας στα μεγάλα αστικά κέντρα, αυξημένη παρουσία ακινήτων στην περιφέρεια και περισσότερους πλειστηριασμούς ειδικών δικαιωμάτων, όπως επικαρπίες, συγκυριότητες και κοινά δικαιώματα. Σύμφωνα με την ίδια πλατφόρμα, για πρώτη φορά από την εκκίνηση των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών η πλειονότητα αφορούσε ακίνητα της περιφέρειας, η οποία συγκέντρωσε το 53,4% των μεταβιβάσεων υπερβαίνοντας την Αττική και τη Θεσσαλονίκη.
Φτωχοί και πλούσιοι
Γεγονός που φανερώνει τη διεύρυνση του αντικειμένου των πλειστηριασμών και του ενδιαφέροντος επίσης. Εχει ενδιαφέρον ότι τη μεγαλύτερη αύξηση παρουσιάζουν οι φτωχοί νομοί των Γρεβενών και της Φωκίδας και ακολουθούν οι πλουσιότεροι της Κεφαλλονιάς και της Ιθάκης, του Ρεθύμνου και της Λάρισας. Οι δε τιμές των ακινήτων που αγοράστηκαν μέσω πλειστηριασμών ήταν υψηλότερες από εκείνες του 2024.
Ο αριθμός των ακινήτων που αγοράστηκαν σε τιμές κάτω των 800 ευρώ το τετραγωνικό περιορίστηκαν αισθητά, ενώ αντιθέτως τα μεταβιβασθέντα ακίνητα με τιμές άνω των 1.600 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο έφθασαν το 38,8% του συνόλου. Εχει επίσης ενδιαφέρον το γεγονός ότι το 72% των ακινήτων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη αποκτήθηκε με προσαύξηση της τάξεως του 10% της τιμής εκκίνησης.
Εναλλακτική αγορά ακινήτων
Ουσιαστικά μιλάμε για την ανάπτυξη μιας ευθέως ανταγωνιστικής αγοράς πλειστηριασμών ακινήτων απέναντι στην κύρια αγορά, με διαστάσεις καθοριστικές πλέον. Εύλογα μπορεί να υποστηρίξει κανείς ότι μέσω των αναγκαστικών μέτρων έχει οικοδομηθεί μια εναλλακτική αγορά ακινήτων. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι οι επικεφαλής των servicers δεν κρύβουν τον ενθουσιασμό τους για την εξέλιξη. Σχεδόν κυνικά απαντούν ότι εκεί έξω υπάρχουν 70 δισ. οφειλές, οι οποίες αποδεικνύεται ότι είτε μέσω ρυθμίσεων είτε μέσω αναγκαστικών μέτρων μπορούν να εισπραχθούν. Είναι τέτοια η εισπρακτική επιτυχία των servicers στη χώρα μας που τουλάχιστον δύο εκ των υπευθύνων ηγούνται πλέον πανευρωπαϊκά στα σχήματα που εκπροσωπούν.
Το δυστύχημα είναι ότι αρκούνται στις τρέχουσες επιδόσεις και δεν είναι διατεθειμένοι να υποχωρήσουν ούτε πόντο από τη διεκδίκηση της είσπραξης των οφειλομένων με κάθε μέσο. Οταν ερωτώνται π.χ. πώς αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο να διευκολύνουν τους οφειλέτες προκειμένου να αγοράσουν οι ίδιοι τα προς εκποίηση ακίνητά τους στην τιμή κτήσης ή έστω με ένα λογικό κέρδος, απαντούν αρνητικά με σχεδόν κατηγορηματικό τρόπο, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι ενιαία η τιμή απόκτησης των εκπλειστηριαζόμενων ακινήτων, ούτε μπορεί να προσδιοριστεί εκ των υστέρων.
Στο 30% της αξίας τους
Επιπλέον, στο επιχείρημα που λέει ότι οι servicers αγόρασαν πακέτα ακινήτων στο 30% της αξίας τους και διεκδικούν το 100% αυτής απαντούν ότι οι περιπτώσεις είναι πολλές και διαφορετικές, όπως και ότι η προέλευση των ακινήτων ποικίλλει και το ξεκαθάρισμα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος απαιτεί χρόνο και το αποτέλεσμα είναι επισφαλές για πολλά από αυτά.
Το κακό είναι ότι σχεδόν το 30% των εκπλειστηριαζόμενων ακινήτων αφορά πρώτες κατοικίες και δη λαϊκές, με αξία μικρότερη των 150.000 ευρώ. Κοινώς, πίσω από κάθε πλειστηριασμό κρύβονται προσωπικά και οικογενειακά δράματα, τα οποία λαμβάνουν διαστάσεις κοινωνικής καταστροφής για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά. Ειδικά σε τούτες τις συνθήκες εκτόξευσης των τιμών των ακινήτων.