Για ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων στην ευρωζώνη, σε ένα περιβάλλον επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας, κάνουν λόγο οι στρατηγικοί αναλυτές της Alpha Bank, Παναγιώτης Καπόπουλος, Ελένη Μαρινοπούλου και Φωτεινή Θωμαΐδου στο Δελτίο της Τράπεζας για την Παγκόσμια Οικονομία (Ιούνιος 2026), σχολιάζοντας την πρόσφατη απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) να αυξήσει τα επιτόκια.
Όπως υπενθυμίζουν, στις 11 Ιουνίου, η ΕΚΤ, μετά από επτά συνεχόμενες συνεδριάσεις κατά τις οποίες διατήρησε τα επιτόκια αμετάβλητα, αύξησε το επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,25%.
Η απόφαση αυτή, σύμφωνα με τους αναλυτές, συνδέεται με την ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων σε ένα περιβάλλον επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας.
Η οικονομία της Ζώνης του Ευρώ (ΖτΕ), εμφανίζει, ήδη, αδύναμο ρυθμό ανάπτυξης, καθώς καταγράφηκε συρρίκνωση το πρώτο τρίμηνο του 2026 (-0,2% σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο), μετά από οριακή μεγέθυνση το τέταρτο τρίμηνο του 2025 (+0,2%).
Σύμφωνα με τους αναλυτές της Alpha Bank, το περιβάλλον αυτό ενισχύει τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή του συνδυασμού ασθενικής ανάπτυξης και αυξημένων επιπέδων τιμών.
Η νομισματική πολιτική καλείται να εξισορροπήσει τον επίμονα υψηλό πληθωρισμό με την αδύναμη οικονομική δραστηριότητα, δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στις δευτερογενείς επιπτώσεις στους μισθούς και στον πυρήνα του πληθωρισμού, όπως επισημαίνεται και στο τελευταίο Economic Bulletin της ECB.
Η αύξηση των επιτοκίων έχει επομένως και «σηματοδοτικό» χαρακτήρα, καθώς αντανακλά την πρόθεση της ΕΚΤ να προλάβει τη μονιμοποίηση των πληθωριστικών πιέσεων, ακόμη και σε ένα περιβάλλον ασθενικής ζήτησης.
Ενέργεια και γεωπολιτικό περιβάλλον: καθοριστικές παράμετροι εξέλιξης
Όπως εκτιμoύν οι αναλυτές, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει εξελιχθεί σε βασικό παράγοντα διαμόρφωσης των οικονομικών προοπτικών, καθώς, σύμφωνα με το πρόσφατο Economic Outlook του ΟΟΣΑ, αποτελεί την κυρίαρχη δύναμη που επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία.
Η επίδραση αυτή αποτυπώνεται άμεσα στην εξέλιξη των τιμών της ενέργειας, οι οποίες έχουν αυξηθεί απότομα, οδηγώντας τον πληθωρισμό υψηλότερα και ενισχύοντας τις συνθήκες στασιμοπληθωρισμού.
Η δυναμική αυτή εξαρτάται από την ένταση και τη διάρκεια της γεωπολιτικής κρίσης, καθώς και από την έκταση των έμμεσων επιδράσεων στην οικονομία.
Ο πληθωρισμός ενέργειας διατηρείται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα (11,0%), γεγονός που καταδεικνύει τη δυσκολία αποκλιμάκωσης στο άμεσο μέλλον.
Το Γράφημα 1 αποτυπώνει τη συνολική εικόνα των πληθωριστικών πιέσεων στη ΖτΕ και αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της ενέργειας στη διαμόρφωσή τους.
Η σημαντική απόκλιση της ενεργειακής συνιστώσας από τις υπόλοιπες κατηγορίες επιβεβαιώνει ότι η κύρια πηγή πληθωρισμού είναι εξωγενής.
Παράλληλα, η διατήρηση της ανοδικής τάσης της ενέργειας τροφοδοτεί την ευρύτερη πληθωριστική δυναμική μέσω διαύλων μετάδοσης όπως το κόστος παραγωγής, οι μισθοί και οι προσδοκίες.
Στο πλαίσιο αυτό, η παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών ενέργειας εκτιμάται ότι θα διατηρήσει τον πληθωρισμό σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα του στόχου του 2% στο εγγύς μέλλον.
Δυναμική επιμέρους συνιστωσών: υπηρεσίες και τρόφιμα
Ο γενικός πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,2% τον Μάιο, ενώ ο δομικός πληθωρισμός ανήλθε στο 2,5%, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 13 μηνών.
Η εξέλιξη αυτή, εκτιμούν οι αναλυτές, υποδηλώνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν αποκτήσει ευρύτερη και πιο επίμονη βάση.
Ο πληθωρισμός υπηρεσιών διαμορφώθηκε στο 3,5%, αντανακλώντας μεγαλύτερη ακαμψία τιμών, κυρίως λόγω μισθολογικών εξελίξεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ, οι μισθολογικές συμβάσεις υποδηλώνουν σταθερή αύξηση μισθών έως τα τέλη του έτους, γεγονός που ενισχύει τη διατηρησιμότητα αυτών των πιέσεων.
Οι τιμές των τροφίμων παρουσίασαν ήπια αποκλιμάκωση στο 2,0%.
Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή κρίνεται προσωρινή, καθώς οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας μετακυλίονται σε τομείς όπως οι μεταφορές και τα τρόφιμα.
Το Γράφημα 2 παρουσιάζει τον πληθωρισμό υπηρεσιών στις χώρες της ΖτΕ και αναδεικνύει τη διαχρονική επιμονή του.
Σε αντίθεση με τον ενεργειακό πληθωρισμό, που εμφανίζει μεγαλύτερη μεταβλητότητα, ο πληθωρισμός υπηρεσιών συνδέεται με διαρθρωτικές ακαμψίες και μισθολογικές πιέσεις, όπως προαναφέρθηκε.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί βασικό λόγο ανησυχίας για τη νομισματική πολιτική, καθώς υποδηλώνει ότι ο πληθωρισμός μπορεί να παραμείνει αυξημένος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Συνολικά, οι αναλυτές τονίζουν ότι η δυναμική των επιμέρους συνιστωσών υποδεικνύει ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να ακολουθήσει ήπια ανοδική και σταδιακή πορεία, όπως επισημαίνεται και σε πρόσφατη ανάλυση της ING.
Διαβάστε επίσης:
Alpha Bank: Στο 1,8% η ανάπτυξη της Ελλάδας το 2026 – Κίνδυνος από την πορεία του πληθωρισμού
Στο SAFE για την αμυντική ενίσχυση η Ελλάδα με 700 εκατ. ευρώ
Το νέο στοίχημα του real estate: Μεικτές αναπτύξεις και premium διαμερίσματα μέσα σε θέρετρα